Batxilergoa mailako Arteak eta humanitateak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Greziako Artearen Bilakaera

Greziako artearen bilakaera artistikoa hiru aldi nagusitan banatzen da:

• Arkaikoa (K.a. VII. mendea - 475): Estilo arkitektonikoak finkatzen hasi ziren, eta Greziako artearen bilakaera estilistikoa hasi zen.
• Klasikoa (K.a. 475-323): Gerra Medikoak amaitu zirenetik Alexandro Handia hil zen arteko aldia da. Greziako arteak orduan lortu zuen bere mailarik gorena. Aldi klasikoa bi alditan bana dezakegu:
  • Lehen Klasizismoa (K.a. 475-400)
  • Bigarren Klasizismoa edo aldi postklasikoa (K.a. 399-323)
• Helenistikoa (K.a. 323-31): Greziak bere fintasun kulturala Mazedoniar erresumetara esportatu zuen, Erromak xurgatu zuen arte.

Greziako Arkitektura Erlijiosoa

Tenplua zen eraikuntza erlijiosorik nabarmenena, jainko edo jainkosaren irudia...

Arkitektura Barrokoa

Ezaugarriak

• Sinpletasunaren ukapena: Dekorazio oparoak eraikuntzaren elementuak ezkutazen ditu. Kolore gehiegizko apaindura nagusitzen da.
• Kontrasteak: Errenazimenduaren harmonia eta orekaren aurrean, material ezberdinak (harria, marmola, brontzea) eta argi-ilunak konbinatzen dira.
• Mugimendua: Forma zirkularrak eta kurbatuak erabiltzen dira mugimendua lortzeko.
• Elementu klasikoak: Kolomak, frontoiak, kupulak... askatasunez erabiltzen dira, arauak hautsiz.
• Oinplanoak: Forma eliptikoak eta obalatuak nagusitzen dira.
• Murruak: Aputu eta okertzen dira, baita frontoiak, taulamenduak eta zutabeak ere. Lerro zuzenak alboratzen dira, lerro okerren garaia da.
• Ordenak: Korintiarra eta konposatua dira erabilienak.
• Estalkiak: Kupuladunak, barruko

Arkitektura Erromanikoa

Arkitektura erromanikoa Erdi Aroko Europan garatu zen estilo arkitektoniko bat da, XI. eta XII. mendeetan bereziki.

Ezaugarri Nagusiak

• Materiala: Batez ere harria erabiltzen zen, askotan erdi landua.
• Oinplanoa:
  • Latindar gurutzeko oinplanoa.
  • Oinplano basilikala.
• Euskarriak:
  • Murru lodiak.
  • Pilare konposatuak, multzoka.
  • Zutabe lodiak.
  • Kapitelak, landare-dekorazioarekin (eszenak markatzen).
  • Erdi-puntuko arkua.
• Estalkiak:
  • Erdi-puntuko ganga.
  • Zirkulu-laurdeneko ganga.
  • Ertz-ganga.
  • Ganga zorrotza.
  • Zurezko estalkiak, gerriko-arkuz hornituak.
  • Gurutzaduraren gainean: domoa (kanpotik dorrea, barrutik kupula).

Kanpoaldea

1. Pisua

• Tinpanoa: Atearen lehen arkuak okupatzen duen espazioa (dintela).
• Arkiboltak: Dintelaren gaineko arkuak.
• Parteluz: Atea bi zatitan

Crystal Palace Joseph Paxtonek diseinatu zuen 1851ko Londresko Erakusketa Unibertsalaren egoitza izateko. Erakusketa Londresko Hyde Park-en ospatu zen. Lanaren orijinaltasuna materialak dira: burdinaz eta beiraz egina zegoen erabat, eta elementu guztiak seriean eginak ziren. Aurrefabrikazioari esker, sei hilabetetan muntatuta zegoen.

Eraikinaren Ezaugarriak

Eraikinak oinplano basilikala zuen. 600 metroko altuera zuen eraikin honek, luzetara bost nabe zituen, eta zeharkako nabea kanoi-gangaz estalita zegoen. Erdiko nabea alboetako laurak baino altuagoa eta handiagoa zen. Baina guztietatik altuena kanoi-ganga handiz estalitako zeharkako nabea zen, eta bertan zuhaitzak jar zitezkeen. Eraikinaren gainontzekoa arkitrabatua zirudien, nahiz eta bi uretan...

Barrokoaren Garaiak

Barroko Goiztiarra: 1600-1650

Berpizkundearen oinordekoa den estiloa da, gero eta konplexuagoa, arkitekturako ezaugarri apaingarriz eta eskulturaz betea. Pinturan, Velázquez, Zurbarán edo Rubens bezalako artista handien lanak nabarmentzen dira.

Barroko Ertaina edo Apogeoa: 1650-1750

Barroko betea da. Estilo arkitektonikoa eszenografiko bihurtzen da, zutabe salomonikoez eta, eskulturak, pilastrak eta apaingarriak bezala, mota guztietako apaindura itsatsiez betetzen da. Eskulturan, sentimenduen adierazpen bikaina lortzen da. Gehienetan, irudi erlijiosoak dira. Pinturan, jauregi eta bizileku handietako fresko dekoratu handiak aurkituko ditugu, arrazoi errealista, begetal eta eguneroko bizitzakoekin.

Barroko Beranta, Rokokoa eta

1. Inguru Historikoa

Romulo K.a. 753. urtean sortu zuen Erroma. Hiru garai bereizten dira:

1.1. Monarkia Etruriarra (K.a. 753 - K.a. 509)

Etruriarrek Lazio aldea konkistatu eta monarkia nagusitu zen. 509an, erromatarrek errepublikari hasiera eman zioten.

1.2. Errepublika (K.a. 509 - 30)

Errepublika sortu zenetik, gatazka handiak izan ziren konkistetan zein gizarte taldeen artean. K.a. II. mendean, Erromaren hedakuntza handia hasi zen eta gizartea zein sistema eta ekonomia erabat aldatu egin ziren. Aldaketa hauek gerra zibilak ekarri zituzten (Mario eta Silaren artekoak, Zesar eta Ponpeioren artekoak...).

1.3. Imperioa (K.a. 30 - K.o. 476)

Oktaviok gatazka zibilekin bukatu eta boterea bere esku hartu zuen, sistema politikoa aldatuz (imperioa). Imperioari...

Iruñeko Katedraleko Ate Preziotsua (1360)

Identifikazioa

Iruñeko katedraleko klaustroan dagoen "ate preziosoa" da. Nafarroako gotikoko eskultura da, autore ezezaguna duena.

Testuingurua Historikoa eta Artistikoa

XII. mende bukaeratik erromanikoan zeuden ideiak aldatu ziren Europan zehar, eta adierazpen artistikoa ere bai. Asisko San Franziskoren eskutik humanismoa hedatzen hasi zen. San Bernardoren erreforma zistertiarrak teknika berriak ekarri zituen. XIII. mendetik gizarte egitura berria eratu zen: hirien garapena eman eta burgesiak indarra hartu zuen. Gotikoa hiritarra, burgesa eta artisautzakoa zen.

Nafarroaren Egoera XIV. Mendean

Birkonkistaren ahalegina alde batera utzi zen. Iparraldean zentratu zen politikoki, Frantziaren hurbiltasunagatik....

Errenazimentua

Sarrera

Errenazimentuaren arrazoiak