DBH mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Gilen I.a eta Bismarcken garaia Alemanian

Gilen I.a Alemaniako enperadorea zen eta Bismarck Kantzilerra. Hauen helburuak bi ziren:

• Frantzia isolatzea (Alsazia-Lorrena)
• Balkanetan oreka lortzea (Errusia – Austria-Hungaria)

Helburu hauek lortzeko aliantza batzuk egin zituzten: Aliantza Bikoitza, Austria-Hungariarekin; Hiru Enperadoreen Ententea, Austria-Hungaria eta Errusiarekin.

Gilen II.aren garaia

Gilen II.ak Bismarck kargutik kendu zuen eta jarrera oldarkorragoa erakutsi zuen. Bere garaiari Bake Armatua deitzen zaio. Garai honen ezaugarriak:

• Europako potentziek bloke militarrak osatzen dituzte: Aliantza Hirukoitza (Alemania, Austria-Hungaria, Italia); Entente Hirukoitza (Errusia, Frantzia eta B. H.)
• Herrialdeak armak pilatzen hasten dira: armamentu

Pertsiarren Manifestua (1814-04-12)

Testuaren kokapena eta sailkapena

Testu hau monarkia absolutuaren aldeko adierazpena da, 1814an idatzia, Cadizko Konstituzio liberala aldarrikatu eta bi urtetara. Independentzia Gerra bukatu ondoren, Fernando VII.ak tronua eskuratu zuenean idatzi zen. Lehen mailako dokumentu zirkunstantziala da, eduki politikoa duena. Hasiera batean pribatua izan zen, Fernando VII.ari zuzendutako eskutitza baitzen, baina ondoren erregeak publiko egin zuen. Testu honen asmo nagusia absolutismoa berrezartzea da.

Azterketa

Termino historikoak

Monarkia absolutua

Erregeak botere guztiak dituen sistema politikoa.

Konstituzioa

Herrialde bateko oinarrizko legeak; bertan, herrialdeko sistema politikoa eta herritarren eskubide eta betebeharrak

Iraultzaren hasiera: 1789

Gobernu neurriak: Asanblada Nazionalak nobleziaren eta kleroaren pribilegioak kentzen ditu, eta eskubideak herritar guztiei ematen dizkie.

Alderdi politikoak: Oraindik ez daude erabat osatuta.

Gertaerak:

• Hirugarren Estatuaren ordezkariak Asanblada Nazional bihurtzen dira, konstituzio bat idazteko helburuarekin.
• Parisko herriak Bastilla hartzen du, erregearen kartzela.
• Landa eremuan, nekazariek nobleziaren eta kleroaren aurkako erasoak egiten dituzte.

Fase moderatua: 1789-1792

Gobernu neurriak: Asanblada Nazionalak konstituzio bat aldarrikatzen du, subiranotasun nazionalean, botere banaketan eta sufragio zentsitarioan oinarrituta.

Alderdi politikoak:

• Moderatuak: boterean.
• Radikalak: oposizioan.

Gertaerak:

• Konstituzioa onartu ondoren,

SESB: Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna

• Lehen Mundu Gerran, Errusian jendea oso pobrea zen eta gaizki bizi zen.
• Tsarrak, Errusiako erregeak, ez zuen inongo aldaketarik onartzen; horregatik, ez zegoen askatasunik eta errepresio gogorra zegoen.
• Langileak, nekazariak eta Lehen Mundu Gerrara bidalitako Errusiako soldaduak elkartu eta altxatu egin ziren Leninen teoriak jarraituz, hau da, Iraultza Komunista gauzatuz.
• Stalinen garaian, Sobietar Batasuna diktadura komunista bat izan zen.

Islam eta Islamista: Bi Hitzen Esanahia

Gaur egungo arazo larria

Ez da gauza bera Islama, erlijio bat dena, eta Islamista. Islamista hitzak integrismoa eta fundamentalismoa adierazten ditu, non erlijioaren izena erabiliz terrorismoa sortzen den.

Musulmanen sailkapena

II. Errepublika Euskal Herrian

Euskal Estataren historia eta II. Errepublika.

1 Euskal Herriko indar politikoak

Errepublikak iritzi eta sistema politikoa demokratizatu ondoren, elkarte politikoak nabarmendu ziren: errepublikazaleen zentroak, elkarte sozialistak eta nazionalistak. Baina gizarte erakundeak ere agertu ziren: emakume-, gazte-, ikasle-, langile-, kirol-, aisia- eta kultura-erakundeak, eta abar. Beraz, planteamendu politikoak elkarte-sare gihartsu batez bideratu ziren. Hiru erpin politikoen eragina oso argi bereizi zen hauteskundeetan: ezkerrekoak, EAJ/PNV eta karlismoa (eskuinekoak).

2 Eusko Ikaskuntzaren lehen autonomia proiektua

Lehen proiektu honen bultzatzailea EAJ izan zen, Agirre hain zuzen ere. Autonomiaren aldeko udal mugimendua...

Alfontso XII.aren Ondorengotza eta Txandakatzea

Alfontso XII.a 1885ean hil zen. Bere semea gazteegia zenez, bere emazteak, Maria Kristinak, hartu zuen erregetza. Alderdi kontserbadore eta liberalekoek txandakatze-sistemari eusteko konpromisoa hartu zuten.

98ko Krisia: Kolonien Galera

Kuban mugimendu independentista bat hasi zen. Espainiak soldaduak bidali zituen, baina denak garaituak izan ziren. 1898an, Estatu Batuek guda deklaratu zioten Espainiari, Maine estatubatuarreko korazatuak Habanan hondoratu zirelako. Espainiak guda galdu eta azken koloniak galdu zituen: Kuba, Filipinak eta Puerto Rico. Krisi egoera honengatik herri mugimendu bat sortu zen: erregenerazionismoa.

Alfontso XIII.aren Erreinaldia (1902-1931)

Alfontso XIII.a 1902an tronura...

Testuinguru Historikoa: Industrializazioa eta Langile Mugimenduaren Sorrera

Bizkaiko industrializazioa berandu gertatu zen, eta burdinaren inguruan garatu zen nagusiki. Siderurgia izan zen sektore nagusia, batez ere altzairua modu masiboan ekoizten hasi zirenean, Ingalaterrara egindako esportazioei esker. Horrek oligarkia baten sorrera ekarri zuen, enpresak eta ekonomia kontrolatzen zituena.

Industrializazioak aldaketa sakonak eragin zituen gizartean. Alde batetik, langileria sortu zen: denbora gutxian, milaka inmigrante iritsi ziren landatik eta industriaguneetan finkatu ziren. Bestetik, langileen bizi- eta lan-baldintzak oso txarrak ziren: aldirietan edo meatzen ondoan bizi ziren, soldata txikiekin, lanaldi akigarriekin, gizarte-eskubiderik...

Lehen Industria Iraultza: Kausak eta Oinarriak

Lehen Industria Iraultza hiru aldaketa nagusiren ondorioz sortu zen: biztanleriaren hazkundea, nekazaritzaren hedapena eta ekonomia-pentsamoldearen aldaketa.

Demografia Iraultza (XVIII. mendearen amaiera)

Jaiotza-tasa altua mantendu zen, baina heriotza-tasa murriztu egin zen. Horren ondorioz, biztanleria azkar hazten hasi zen, eta horri demografia iraultza deritzo. Kontsumoak gora egin zuen.

Nekazaritza-Hedapena XVIII. Mendean

Ekonomia-aldaketak lehen sektorean hasi ziren:

• Nekazaritza teknikak hobetu ziren: Laboreen txandaketa, burdinazko goldearen erabilera, ureztatze-sistemak hobetzea, makina berrien sorrera eta ongarri kimikoen erabilera.
• Abeltzaintza eraldatu zen: Laborantza-lurrak abereentzako bazka