Batxilergoa mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Euskal nazionalismoa foruak defendatzeko sortu zen. 1876an, Euskal Herriko foruak kendu zirenean, bi erreakzio sortu ziren:

• Madrilen, itun ekonomikoak adostu zituztenak.
• Tradizionalismoaren izenean, foruak berrezartzearen alde zeudenak.

Sabino Arana eta Euskal Nazionalismoaren sorrera

Sabino Arana Euskal nazionalismoaren sortzailea izan zen. Herri "desberdina" zenez, foruak berreskuratzeko, independentzia eskuratu behar zela uste zuen. Abertzaleen nahia: Jainkoa eta Lege Zaharra ziren.

EAJren sorrera eta barne-eztabaidak

EAJ sortu zen, Espainiaren kontra jokatzeko eta lurraldeen tradiziozko antolamendu juridikoa berrezartzeko. Baina EAJk ez zuen ezer lortu. Orduan, tirabirak egon ziren: independentziaren alde zeudenak eta Espainiako Estatutuaren...

LANGILEEN NAZIOARTEKO ELKARTEA (LNE) ETA ANARKISMOA: 1860ko hamarkadan gizarte teoria berriak eta langileen elkarteak bat egin, 1 INTERNAZIONALA. 1864 ko Irailaren 28an , Londreseko Saint-Martins Hall-ean sortu egin zen. Langileen elkarteko ordezkariek sortu. Ideiak: langileen euren burujabetza, langileak kapitaletik askatu, aginte politikoa eta elkartasuna. Federazio nazionaletan zeuden antolatuak, azkar hedatu egin zen. Iritzi ezberdinak bildu: Britaniar tradeunistak (sindikatuak), Proudhniar frantsesak eta Marxen jarraitzaileak. ANARKISMOA. Bakuninen teorietatik atera anarkismoaren oinarriak. Mikhail Bakunin 1814-1876 Errusiakoa, anarkismoaren ordezkari nagusia. Anarkismoaren ideiak, zentralizatuen kontra, politikaren kontra, iraultzen aldekoak....

Napoleonen Aroa eta Iraultzaren Hedapena

Direktorioa (1795-1799)

Iraultzaren azken etapa izan zen. 1799an, Sieyès zuzendari aukeratu zuten eta estatu-kolpe bat prestatu zuen Napoleon Bonaparteren laguntzaz.

• Bonaparte ospetsua egin zen Italiako eta Egiptoko garaipenen ondorioz.
• Azaroaren 9an, Sieyèsek Napoleon Pariseko tropen komandante izendatu zuen.
• Napoleonek barealdia ekarriko zuela zin egin zien, eta hiru kontsul izendatu zituzten (Ducos barne).

Kontsulatua eta Iraultzaren Hedapena (1799-1804)

Napoleonek politika baketzaileari ekin zion. Austriarekin eta Estatu Batuekin bakea sinatu zuen, ondorioz Frantzia nagusi zen.

Napoleonek Elizarekin harreman estuak egin zituen Konkordatua sinatzean, horrela kontsul bakarra bihurtu zen.

Kode Zibila

Napoleonek...

Gernikako Estatutuaren sorrera eta oinarriak

Gernikako Estatutua euskal eskaera historiko batzuetan aurrerapauso garrantzitsua izan zen, baina, funtsean, Gerra Zibilean indarrean egon zen estatuaren antzekoa zen. Horrela, egitasmoan ageri zen euskal errealitate nazionala nazionalitate bihurtu zen, Espainiako Estatuaren barruan autonomia-erkidego gisa ezarrita.

Eztabaidagai nagusiak eta eskumenak

Eztabaida sortutako gai nagusiak jasota geratu ziren:

• Nafarroa EAEn sartu ahal izatea.
• Ordena publikoaren eta irakaskuntzaren gaineko eskumenak.
• Ogasun autonomoa, Kontzertu Ekonomikoaren bidez arautua.

Hala ere, Adolfo Suárezek, Gobernuko presidenteak, 1980 amaieran egin zuen lehenengo bisitari erantzuteko, udal abertzaleetan jarduera guztiak eten egin ziren,...

Erantzukizun Politikoen Legea (1939)

Izaera historiko eta juridiko-politikoa du. Frankok 1939an argitaratu zuen, herriari zuzenduta. Gaia: Estatu kolpearen aurka jo zutenen egoera arautzea.

Franco, Sanjurjo eta Molak estatu kolpea eman zuten, Errepublika desegin eta Gerra Zibila sortuz. Bi bando sortu ziren:

1. Errepublikaren aldekoak.
2. Altxamenduaren aldekoak.

Gerra 1939an amaitu zen, frankismoari hasiera emanez. Frankok legeak egin zituen, estatu-kolpea onartu ez zutenen larrialdia erregulatzeko. Erregimena aldatu zen. Legearen helburua errudunak zigortzea zen. Militarrek Francok esaten zuena egiten zuten. Bi une historiko aipatzen dira: Gerra Zibilaren hasiera eta Asturiasko Iraultza.

Legeak alderdi eta sindikatuei eragiten zien. Errepublikanoak gidatu...

Espainia Frankistaren Kanpo Harremanen Bilakaera

40ko hamarkada: Neutraltasuna eta lehen itunak

Francok eta Hitlerrek elkarrizketa bat izan zuten, baina bi diktadoreak ez ziren ados jarri Espainiak Bigarren Mundu Gerran parte hartzearen truke eskatzen zituen mesedeetan. Ondorioz, Espainia neutral bihurtu zen.

1944an, Francok eta Estatu Batuek hitzarmen bat sinatu zuten, zeinaren bidez Estatu Batuek merkataritzarako eta aireko nabigaziorako eskubideak lortu zituzten Espainian, Marokon eta Ifnin.

50eko hamarkada: Estatu Batuekiko aliantza

1953an, Espainiak eta Estatu Batuek babes eta laguntza ekonomikorako politika ezarri zuten hitzarmen baten bidez. Akordio horren arabera, Espainiak base militar amerikarrak jartzeko baimena eman zuen bere lurraldean....

Desamortizazioak: Sarrera eta Jabeak

Desamortizazioak lurraren jabetza deslotzeko prozesu luze eta ez-jarraituak izan ziren, gizarte kapitalista sortzeko helburuarekin. Liberalismoaren arabera, jabetza eta askatasuna elkartuta zeuden, eta jabetza pribatua sakratutzat hartzen zen.

Desamortizatu beharreko lurren jabe nagusiak

Lurraren jabe ziren erakundeak, Erregimen Zaharrean lurrak saldu ezin zituztenak:

• Noblezia: Maiorazkoak ziren lurrak. Etxeko seme nagusiak oinordetzan hartzen zituen, baina ez jabe gisa, gozamenduan baizik; ezin ziren saldu.
• Eliza: Esku hilak izeneko ondasunak, erregimen zaharrean saltzea debekatuta zegoelako.
• Udalak: Bi motatakoak, biak Erregimen Zaharrarekin lotuak:
  • Auzo ondasunak: Herritarrek ordaindu gabe erabiltzeko.
  • Berezko

JOAQUIN COSTAREN "OLIGARKIA Y CACIQUISMO"LANAREN PASARTEA. Hemen daukagu "Oligarkia eta kazikismoa"ren lanaren pasarte bat.Kokapena.Lehen mailako iturri historikoa da.Formagatik politikoa,salatu nahi zuen egoera politikoa garai horretan.Edukiaren arabera ideologikoa da, Berrezarkuntzaren gobernuaren kontrako kritika bat delako. Egilea Joaquin Costa;Huescan jaiotako idazle,politikari,legegizon,ekonomilari eta historialari espainiarra izan zen,Erregenerazionismoa izeneko XIX.mendeko mugimendu intelektualaren buru izan zelarik,idatzi zuen testu hau.1901.urtean idatzi zuen,Berrezarkuntza garaian, Maria Cristina Habsburgokoaren erregeordetzan.Idazleak berrikuntza-mugimendua (Regeneracionismo)bultzatu zuen gizartearen berritu beharra aldarrikatzeko.

Burdinbideen lege orokorraAurrean dugun testu hau, “Burdinbideen lege orokorra” deiturikoa eta 1855eko ekainaren seian Gaceta aldizkarian argitaratutakoa, testu juridiko bat dela esan genezake. Hain zuzen ere, testu guztia lege orokor multzo baten inguruan oinarrituta baitago. Lehen aipatu bezala, testu hau aldizkari batean, zehazki esanda, Gaceta aldizkari famatuan eman zen argitara. Beraz ondoriozta daiteke testu zeharo publikoa dela.Lege multzo honen egilea, 1854an Esparterok zuzentzen zuen gobernu aurrerakoia izan zen, beraz, egile kolektiboa zela esan dezakegu.Testu hau herritarrei zuzenduta zegoen eta bere xedea herritarrei lege berri hauei buruz informatzea zen.Artikulu multzo hau, 1855.urtean kokatuko genuke, Isabel II.aren erregealdian...