Napoleonen Aroa eta Berrezarkuntza Europan
Napoleonen Aroa eta Iraultzaren Hedapena
Direktorioa (1795-1799)
Iraultzaren azken etapa izan zen. 1799an, Sieyès zuzendari aukeratu zuten eta estatu-kolpe bat prestatu zuen Napoleon Bonaparteren laguntzaz.
- Bonaparte ospetsua egin zen Italiako eta Egiptoko garaipenen ondorioz.
- Azaroaren 9an, Sieyèsek Napoleon Pariseko tropen komandante izendatu zuen.
- Napoleonek barealdia ekarriko zuela zin egin zien, eta hiru kontsul izendatu zituzten (Ducos barne).
Kontsulatua eta Iraultzaren Hedapena (1799-1804)
Napoleonek politika baketzaileari ekin zion. Austriarekin eta Estatu Batuekin bakea sinatu zuen, ondorioz Frantzia nagusi zen.
Napoleonek Elizarekin harreman estuak egin zituen Konkordatua sinatzean, horrela kontsul bakarra bihurtu zen.
Kode Zibila
Napoleonek monarkia berria espiritu liberalaren kutsua zuen. Kode Zibila ezarri zuen, printzipio hauek bermatuz:
- Askatasuna eta berdintasun zibila.
- Jauntxoen erregimena ezabatzea.
- Jabetza askea.
Kode horrek eragin handia izan zuen beste kode juridiko batzuetan.
Napoleonen Inperioa (1804-1815)
Kontsulatua Inperio bihurtu zen. Napoleon enperadore izendatu zuten, Konstituzioa ezarri zuen 1804an, eta Pio VII.a Aita Santuak koroatu zuen.
Napoleonek mundu osoa menderatu nahi zuen. Erresuma Batuak eta Errusiak aurkako koalizioa egin zuten.
- Napoleonek garaipen handiak lortu zituen Austerlitzen.
- Itsasoan porrot egin zuen, eta Erresuma Batuaren kontra itsas merkataritza debekatu zuen.
- 1812an Errusia inbaditu zuen, baina Errusiako negu gorriak akabatu zuen armada.
- Espainian gerrilla bidezko erresistentzia garesti kostatu zitzaion.
Ondoren, tropak Parisen sartu ziren, Napoleon kargutik kendu zuten eta Luis XVIII.a tronuratu zuten.
Baina Napoleonek Elbatik ihes egin zuen, Ehun Eguneko Inperioa ezarriz. Waterloon izan zuen amaiera, eta Santa Helen irlan hil zen 1821ean.
Napoleonen Jaraunspena
Printzipio iraultzaileak hedatu ziren Europan, eta Napoleon garaiko hainbat lege geratu dira indarrean.
Europa Berrezarkuntza Garaian
Berrezarkuntza Ideologia
Frantzia antzinako egoerara itzuli zen, ideologia berbera ezarriz (absolutismoa).
Vienako Kongresua (1814-1815)
Europako potentzien arteko oreka mantentzeko egin zen, Metternich kantzilerraren gidaritzapean.
Europako mapa politiko berri bat egin zen:
- Germaniar Konfederazioa sortu zen.
- Errusiak lurraldeak handitu zituen.
- Herbehereak sortu ziren.
- Suediak Norvegia eta Finlandia anexionatu zituen.
Gainera, Aliantza Laukoitza egin zuten Erresuma Batuak, Errusiak, Austriak eta Prusiak.
Aliantza Santua
Absolutismoaren iraupena bermatu eta liberalen mehatxuetatik defendatzen zuena. Adibidez: San Luisen Ehun Mila Semeak (Espainiako interbentzioa).