Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Iberiar penintsulako kostak, batez ere, zuzenak dira, Galiziakoak izan ezik. Horren ondorioz, itsasoaren eragina gutxi sartzen da barrualdera.

Ozeano Atlantikoko Kostak

Bizkaiko Golkoko Kosta

Bizkaiko golkoaren kosta zuzena da. Gorabehera nagusiak labarrak eta zabaguneak dira. Horrez gain, itsasadarrak daude, normalean laburrak eta aho estukoak, hala nola, Bailonena eta Ibaizabalena; hondartza hareatsu batzuk eta tonbolak; besteak beste, Gijonekoa, Santanderrekoa eta Donostiakoa.

Galiziako Itsasadarrak

Galiziako itsasadarrak Espainiako kostarik gorabeheratsuena dira. Itsasoa Galiziako mendiguneko haustura ugarietan irekitako ibai-haranetan sartzearen ondorioz eratu dira. Haran horietatik itsasoa barrualderantz 25 eta 35 km bitartean sar daiteke....

Euskal Paisaien eta Biztanleriaren Analisia

1. Irudia: Toloño Mendilerroa (Kantabria)

Ingurunearen ezaugarriak:

1. Abiotikoa labarrean eta mendi-hegaletan; biotikoa mendi-mazeletan; eta antropikoa mendi-oinean eta haranean. Labarreko eta mendi-mazelako paisaia naturala da, gainerakoa antropikoa.
2. Mendi-erliebe luzea da, mendilerroa, malda handikoa. Disimetria ikusten da isurialdeetan: ezkerrean edo hegoaldean, labar bertikala eta malda handiko ezponda; eta eskuinaldeko isurialdea inklinatua. Toloño mendilerroa (Kantabria bezala ere ezaguna). Erliebe altxatua eta deformatua da, orogenesi alpetarrean sortua (hegoalderantz doan tolesdura-faila). Material gogorren labarra, kareharritsua. Haren oinetan, mendi-mazelako metaketa bat dago, hartxintxarrez

Biztanleria eta Hirigintza Kontzeptuak

Errolda

Errolda udalerrietako biztanleen erregistroa da. Datu ekonomikoak, demografikoak eta soziologikoak biltzen ditu.

Biztanleriaren Berezko Hazkundea

Aldi jakin batean populazioan izandako jaiotzen eta heriotzen arteko aldea da.

Biztanleriaren Benetako Hazkundea

Berezko hazkundearen eta migrazio saldoaren arteko batura da.

Bizi Itxaropena

Denbora zehatz batean populazio batek bizi duen urte kopuruen batez bestekoa da. Gizon zein emakumeak bereizi ohi dira.

Biztanleriaren Zahartzea

Herrialde batean 65 urte baino gehiagoko populazioa %12 baino altuagoa denean ematen den fenomenoa da.

Migrazio Saldoa

Inmigrazioaren eta emigrazioaren arteko balantzea da, iristen eta joaten direnen arteko aldea alegia.

Landa Exodoa

Nekazaritza...

Nekazaritza motak

Lehor: Barnealdeko eremuetan ematen den laborantza tradizional egokitua edo modernizatua izan daiteke. Guad aran, zereal, mahasti edo olibon aurkitzen dira, beste eremuetan, ez du negozio izaera hori.

Urezta: Erromatarrek ekarritako nekaza tradizion da, baina hedapena XX. mende 2. erdian eman, obra hidrauliko handiengaitik. Espain. eskualde guztian dago, baina garrantzi eki eta hego daude. Ibaien perimetro kokatzen dira, baratze-produktu ekoizpen altuak mantentzeko eta prezipitazio menpe ez egoteko. Nagusienak: Andaluzia, Gaztela-Mantxa, Gaztela eta Leon eta Aragoi.

Nekazaritzako paisaiak

Heze: Ipar eta ipar-mendebaldea hartzen du, erliebe malkartsu, lautada urri, eta klima ozeanikoa. Biztanle zahartu eta sakabanatu. Propieta...

Zer da Industria Iraultza?

XVIII. mendearen erdialdean ekoizpeneko prozesuetan masiboki makinak erabiltzen

hastearen ondorioz sortu ziren aldaketa ekonomiko, sozial eta politiko handiak

garrantzi­tsuen multzoa. Bi fasetan banatzen da Industria Iraultza: Lehenengo Industria

Iraultza (1760- 1840) eta Bigarren Industria Iraultza (1870-1910)

Industrializazioak eraldaketa ekonomiko zein demografiko sakonak izango ditu,

ekonomia-industriala jaioz eta hazkunde demografiko ordura arte inoiz ikusia eraginez.

Industria agertzeko baldintzak

Iraultza Industriala emateko, bi fenomeno gertatu ziren Britainia Handian: Nekazaritza

Iraultza eta eztanda demografikoa. Nekazaritza Iraultza landa eremuan eman ziren

berrikuntza ezberdinek sustatu zuten: Norfolk sistema,...

Energia Berriztaezinak: Naturan kantitate mugatuan dauden iturrietatik lortutako energia.

Energia Berriztagarriak: Erabili ahala agortzen ez diren iturrietatik datorrena da.

Industria

Oinarrizko Industriak: Lehengaiak naturatik hartu, eta beste industrien garapenerako funtzezkoak diren produktuak ekoizten dituztenak.

Ekipamendu-ondasunen Industriak: Oinarrizko industriek ekoitzitako produktuak erabiliz, gainerako industriek behar dituzten ekoizpen ekipamenduak fabrikatzen dituzte.

Kontsumo-ondasunen Industriak: Herritarrek zuzenean kontsumitzea moduko produktuak ekoizten dituzte.

XIX. mendearen erdialdean hasi zen Espainiako industrializazioa, Europako beste herrialde batzuetan baino geroago. Katalunia, EAE eta Asturias izan ziren lehendabiziko guneak....

Demografia Oinarrizko Kontzeptuak

• Mugimendu pendularrak: Eguneroko bizilekutik lanera edo ikastera joateko egiten diren joan-etorriak.
• Bizi-itxaropena: Pertsona bat batez beste bizi daitekeen urte kopurua.
• Haurren heriotza-tasa: Urtebete egin baino lehen hildako haurren kopurua.
• Giza Garapenaren Indizea (GGI): Nazio Batuek sortutako indizea, herrialdeen garapen sozioekonomikoa ebaluatzeko, hau da, biztanleen bizi-kalitatea. Gizarteen ongizatea neurtzen du.
• Biztanleria-dentsitatea: Kilometro karratu bakoitzeko zenbat biztanle dauden jakiteko erabiltzen den kalkulua.
• Hazkunde erreala: Biztanleriaren hazkundea neurtzeko erabiltzen den kalkulua. Berezko hazkundearen indizea baino fidagarriagoa da, migrazioak kontuan hartzen dituelako.
• Jaiotza tasa eta

Espainiako Antolaketa eta Demografia

Administrazio eta Politika Antolaketa

Administrazio-Antolaketa

Espainian 17 autonomia-erkidego eta 2 hiri autonomo daude. Autonomia-erkidego bakoitza probintziatan banatzen da, eta probintzia bakoitza udalerritan banatzen da.

Erkidego bakoitzak funtsezko autogobernu lege propioa du: Autonomia Estatutua. Bertan zehazten dira autonomia-gobernuaren erakundeak eta eskumenak.

Sistema Politikoa

Espainia monarkia parlamentarioa da, hau da, Erregea estatuburua da, baina ez du gobernatzen.

Gorte Nagusiak

• Botere legegilea dute.
• Espainiako herriaren ordezkariak dira.
• Legeak egin eta onartzen dituzte.
• Gobernuaren jarduna kontrolatzen dute.

Parlamentu Autonomikoak

• Botere legegilea dute erkidegoan.
• Beren lurralderako legeak egiten

Faktore historikoa: Euskal lurraldeetan, XX. mendearen hasierara arte, lehen sektorean oinarritutako sistema zegoen. Hala ere, industrializazioaren eraginez, ekonomia jarduera bigarren sektore honetara aldatu zen. Honen eraginez, landa-exodoa eman zen eta, beraz, biztanleriaren kokapena lekualdatu zen, industriak kokatzen ziren eremuetan populazioa pilatuz. Hori dela eta, Bilbo Handiak eta Gipuzkoak garrantzi handia lortu zuten, langileak bertara mobilizatuz. Esan ahal da Bizkaia sartu zela lehenengo industrializazioan eta Gipuzkoa beranduago, baina Gipuzkoak garrantzia irabazi zuen eta Bizkaian gainbehera egon zen.

Geroago, sektore garrantzitsuena aldatu egin zen; kasu honetan, zerbitzuak geroz eta indar handiagoa hartu zuten, eta horrek berriro...

Industria Kokapenaren Faktore Garrantzitsuenak

Industria baten kokapena erabakitzerakoan faktore ugari hartu behar dira kontuan, batez ere puntako teknologian aritzen diren enpresentzat. Faktore hauek kostuak murrizten eta eraginkortasuna handitzen laguntzen dute.

1. Berrikuntza eta Informazioa

Industria-gune sendoetan kokatzea, komunikazio-sare ona, enpresentzako zerbitzuak eta unibertsitate- edo ikerketa-guneak inguruan izatea funtsezkoa da. Horrek kostuak murrizten eta zerbitzu eta azpiegitura berak erabiltzeko aukera ematen du. Enpresak pilatzen direnean, industrialdeak eta enpresa- eta teknologia-parkeak eskura izatea onuragarria da, antzeko edo industria osagarriak gertu sortzen baitira.

2. Komunikazio Azpiegiturak

Kalitatezko azpiegiturak...