Nekazaritza Motak Eta Paisaiak

Geografia4,08 KB

Nekazaritza motak

Lehor: Barnealdeko eremuetan ematen den laborantza tradizional egokitua edo modernizatua izan daiteke. Guad aran, zereal, mahasti edo olibon aurkitzen dira, beste eremuetan, ez du negozio izaera hori.

Urezta: Erromatarrek ekarritako nekaza tradizion da, baina hedapena XX. mende 2. erdian eman, obra hidrauliko handiengaitik. Espain. eskualde guztian dago, baina garrantzi eki eta hego daude. Ibaien perimetro kokatzen dira, baratze-produktu ekoizpen altuak mantentzeko eta prezipitazio menpe ez egoteko. Nagusienak: Andaluzia, Gaztela-Mantxa, Gaztela eta Leon eta Aragoi.

Nekazaritzako paisaiak

Heze: Ipar eta ipar-mendebaldea hartzen du, erliebe malkartsu, lautada urri, eta klima ozeanikoa. Biztanle zahartu eta sakabanatu. Propieta txiki (mini) bereizitako lursail daude, horrek mekaniza zaildu eta errenta murrizten du, abeltzaintzarako nagusiki. Nekazak hedadura txiki hartzen du eta lehorrekoa. Polilab (baratze, arto, patata, fruta-arbol, mahats). Gaur egun, bazka landareen laborantzean espezializatzeko joera. Abeltzaintza da j.e garrantzitsuena (esnea,haragia). Familia-tamaina ertaineko ustiategiak eta modernizatzeko ahalegin handia egin da. Basogintz ere garrantzi. altzari edo paper-orea egin.

Barnealdeko: Bi ordoki eta Ebroko sakonun hartu, altitude altuko erliebea eta klima mediterrane kontinenta. Emigrazioak eremu asko utzi, biztanleria zahartua, populazio kontzentratua. Jabetza minif (Duero haran, Ebro) edo propietate handiak (Salam. Burg, G.M, Extr. Arag.). Lehorrekoa (goi ordoki, ebro: zereal, mahatsondo, olibondo (trilogia mediterra.)/monolaborantza) edo ureztatzekoa (intentsibo, labore industrialak (erremolatxa,tabako), abereentzako bazkak, industriarako fruta-barazkiak). Abeltzaintza garrantzi.: ardia (Gaztela, Ebro inguru), behi ukuilatua eta txerri-azienda (G.L)

Mediterraneo: Mediterraneo kosta eta aurrekosta, Guadal harana eta Balearrak. Erliebe malkartsu/kostaldeko klima mediterra, prezipi. oso gutxi. Populazio ugari sakabana eta lur-jabetza ureztaketan jabetza txiki-ertainak, lehorrekoan, txiki-ertainak Balentzian, ertainak Kat. eta handiak And. Lehorrekoa Guadalquivir haranean egiten da (zereal, mahatsondo, olibondo, almendrondo), ureztatzekoan plastikoen azpiko baratzezaintza, zitriko eta hezurren frutagintza eta fruitu tropikalak. Abeltzaintza Kat. garrantzitsua (txerri, behi), lehorreko eremuetan (ahuntz,ardi), Guadalquivir ertzean, abelburu biziak.

Abeltza: Abeltza-jarduerak nekazaritza produkzioaren %40. Azken hamarkadan, 16 milioi abeltza-unit. (behi,ardi,ahuntz,txerri) inguru, txerri-azienda hazkundeari esker. Bilakaera horrekin, aldaketa kualitatiboak gertatu. Espainiak abeltza lurralde oinarri du, logika industriala aprobetxatzen du eta kokapena baldintza naturalekin lotuta ez dago. Abeltza industri: Arag. Kat. Murt. Abeltza estentsibo: mendebaldean (behi, ardi, txerri).

Arrantza-jarduerak

a) Ontzi-kopuru eta arrantza bolumen, EBko arrantza potentzi nagusi./ b) Espainia zortzi arrantza eskualde: ipar-mendebaldea, kantauriarra, tramontanoa, levantina, hego-mediterraneoa, hego-atlantikoa, balearra, kantauriarra. /c) Arrantza bolumen handieneko portuak iparraldekoak , ondoren, Las Pal. Huelv, Algec. /d) Sektoreko biztanle aktiboa %0,46 da, eta jaitsiera progresiboa eta zahartzea du. Espainiako arrantza flotei dagokienez, baxurako flota zaharkitua eta altuera handikoa modernoa eta hornitua da. Tamaina arabera, flota handiegia eta tona txikiko ontzi gehiegi daude. /e) Arrantza-ekoizpenaren helburua, batez ere giza kontsumoa. Harrapatutako espezieak, arrainak (gehienak), moluskoak eta krustazeoak. Lehorreratutako arrantzak 1976 arte hazkunde handia izan zuen, hortik, atzera egin da, nazioarteko arrantza-askatasunari ezarritako murrizketagaitik eta Erkidegoko kuotak ezartzeagaitik. Merkaturatzeko arrantza: Barne-merka.(bolumen handia, lonjetan saldu), kanpo-merka (defizitarioa da kantitate handiak inportatzera behartzen baitu.

Deskargatu

PDF Word HTML