Batxilergoa mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Espainiako Hirien Sailkapena eta Eragina

Espainiako hiri nagusien kokapena adierazten da sailkapen hierarkiko irizpide bat erabiliz. Biztanle kopurua nahiz eragin-arearen hedadura kontuan hartzen dira, garrantzia handienetik txikienera sailkatzeko. Gaur egun, populazio espainiarraren %75 baino gehiago hiri-eremuetan bizi da. Hiri-garapen honek hainbat transformazio eragin ditu, hiri-funtzioak dibertsifikatu egin dira eta lurraldean bizitza gehiago baldintzatu da. Hiriak eta bertan egiten diren funtzioek espazio zabal batean eta inguratzen dituzten beste hirien gaineko eragina dute. Hiri bat handiagoa bada, zerbitzu gehiago, atrakzio eta botere gehiago ditu. Hiri batek izan dezakeen influentzia-eremua probintzia bat baino areago joan daiteke,...

Euskal Herriko Nekazaritza eta Landa Paisaiak

4. Nekazaritza eta Landa Paisaia Euskal Kantauriarrean

Euskal Kantauriak uren banalerroen iparraldeko lurrak hartzen ditu. Erliebe gorabeheratsua, klima ozeanikoa (prezipitazio ugari eta erregularrak) eta kalitate makurreko lurzoruak ditu.

Nekazaritza Egiturak

Biztanleria urria da, eta industria-inguruetara exodo handia izan da. Populazio sakabanatua da, bi isurkidekoa, eta hiru solairuko baserrietan bizi da. Nekazaritza-ustiategia baserriaren inguruan antolatzen da. Ustiapen pribatu txikia da, bi ataletan banatuta: etxaldea eta basoa, heskaiez itxita. Teknikari dagokionez, zailtasunak daude mekanizaziorako, topografia zaila eta ustiategi txikiak direla eta.

Ekoizpen-sistema intentsifikatu egin da, eta...

Barne Migrazio Motak Espainian

Espainian, historikoki, barne migrazio tradizionalak bi motatakoak izan dira:

a) Urtaroko eta Aldi Baterako Migrazioak

Landa-inguru batetik bestera egindako desplazamenduak ziren, nekazaritza-eginkizunak egiteko, landa gutxi mekanizatuta zegoen garaietan. Beste batzuk, hirira aldi baterako desplazamenduak egiten zituzten, landak lana ematen ez zuen urteko aldietan.

b) Nekazal Exodoa (1900-1975)

Landa- eta hiri-inguruen arteko migrazioa izan zen, izaera iraunkorrekoa eta iraupen luzekoa. Arrazoi nagusiak lana, diru-sarrera handiagoak lortzea eta askatasun pertsonal handiagoa izatea ziren. Migrazio hauek Penintsula barrukoak eta Ekialdeko Andaluziakoak izan ziren nagusiki. Katalunia, EAE eta Madrilgo industria-inguruetara...

Barne Migrazio Tradizionalak (Landa Exodoa)

Motibazioak: Lan fluxuak norabide bakarrekoak ziren: landatik zetozen eta hiri industrializatu handietara zuzentzen ziren. Emigranteen profila: prestakuntza maila txikiko pertsona gazteak. Mota tradizionalak ziren, urtaroko eta aldi baterako migrazioak: itzultzeko asmoz egin eta landa gutxi mekanizatuta zegoen aldian nekazaritza eginkizunak egiteko joaten ziren.

Nekazari Exodoa

Landa eta hiri inguruen arteko migrazioa da. Azken hau izaera iraunkorra edo iraupen luzekoa da, eta arrazoi nagusia, lana eta diru-sarrera handiagoak lortzea, eta hirietan osasun, kultura, aisia maila handiagoa eta askatasun pertsonal handiagoa lortzea ere. Honek lau etapa nabari izan zituen:

1. Nekazari-exodoak bolumen moderatua

1. Industria Aurreko Hirigintza (XIX. Mendera Arte)

Etapa hau hiriak sortu zirenetik XIX. mendean industrializazioa hasi arte ematen da. Garai honetan, hirigintza tasa urria zen, biztanleriaren %10ekoa, eta hirien batez besteko tamaina 5.000-10.000 biztanlekoa zen. Hirigintza fenomenoaren arrazoiak honako hauek izan ziren:

• Arrazoi estrategiko-militarrak
• Arrazoi politiko-administratiboak
• Arrazoi ekonomikoak
• Arrazoi erlijiosoak

Industria Aurreko Hirigintzaren Etapak

Sorrera

Lehenengo hiriak feniziarrek eta grekoek Mediterraneoko kostaldea kolonizatu zutenean sortu ziren. Hiri hauek arrazoi ekonomikoengatik sortu ziren: merkataritza, meatzaritza eta nekazaritza bultzatzeko. Aipatzekoak dira Cadiz (feniziarra) eta Ampurias. Espainiako gainerako lurraldeetan...

Industria Sektore Helduak

• Metalurgia: Industria siderurgiko integralek altzairua burdin mineraletik lortzen dute labe garaian; siderurgia ez-integralek, berriz, txatarretik, labe elektrikoan. Metal eraldatuen industriak produktu metalikoak eta makineria egiten ditu.
• Linea Zuria: Etxetresnen fabrikazioa berrantolatzeko prozesuan murgilduta dago.
• Ontzigintza: Herrialde merkeagoen lehia indartsuaren aurrean, birmoldaketa gogorra jasaten ari da, gaitasuna eta langileak murrizteko eta beste jarduera batzuetan espezializatzeko. Adibidez, Galizian eta EAEn.
• Oihalgintza eta Jantzigintza: Katalunian eta Valentziako Erkidegoan biltzen da. Zuntz kimikoen adarra, osagai teknologiko handiarekin, kapitalaren parte-hartze handia duten enpresa handietan biltzen

Biztanleriaren mugimenduak eta lurralde eraldaketa

Faktore demografikoek ez ezik faktore ekonomikoek ere eraginda, lurraldea eraldatzen ari den fenomeno nagusietako bat biztanleria landa inguruneko herri txikietan biltzea da.

Historikoki, hirietako industriaren garapena izan da etorkinak erakarri dituen oinarrizko faktorea. Hauek hiri inguruetan kokatu dira, eta industriak hiriaren erdigunetik ahalik eta hurbilen kokatu dira.

Landa eremuko bilketa: faktore eragileak

Badira faktore ekonomiko eta industrialek baino garrantzi handiagoa duten beste baldintzatzaile batzuk ere, batez ere hiri-pilaketatik ihes egiteko joerari lotuak:

• Etxebizitza moduan erosi ahal izatea.
• Ingurumen baldintza egokiak izatea.
• Bizi-kalitate handiagoa (lasaitasuna, habitat atsegina,

Euskal Herriko Landa Paisaiak

Landa Paisaia Kantauriarra

Uren banalerroaren iparraldeko lurrak hartzen ditu. Erliebe gorabeheratsua du, eta klima ozeanikoa, prezipitazio ugari eta erregularrekin.

Nekazaritza Egiturak

Biztanleria urria da, hirietara exodo handia egon delako. Baserrietan populatzea sakabanatua da. Etxeak harrizkoak izaten dira, bi isuriko teilatuarekin, eta normalean hiru pisu dituzte. Nekazaritza ustiategia baserriaren inguruan antolatzen da. Neurri txikiko ustiategi pribatuak bi ataletan egituratuta daude:

• Etxaldea: belarra eta laboreak ekoizteko.
• Basoa: altitude handieneko lurrak, baso erabilerarako.

Lurrak hesien bidez itxita daude. Zailtasunak daude mekanizaziorako, topografia zaila eta ustiategi txikiak direlako. Ekoizpen sistema...

1. HIRI SAREAK: HIRI SISTEMA ETA HIERARKIA

EspainianSarrera: Hiriek harreman ekonomiko, sozial eta kulturalak izaten dituzte inguruko eremuekin. Izan ere, hirietako zerbitzu, hornidura eta azpiegiturak inguruko eremuetako biztanleek ere erabiltzen dituzte. Garraiobideen garapenaren eraginez, hainbat hiri-jarduera kanpoaldera eramateko joera nagusitu da. Horrela, hiriak erdigune bihurtu dira, eta inguruko esparruak edo eragin-eremuak ondasunez eta zerbitzuz hornitzen dituzte. Gune horiek guztiek hiri-sarea osatzen dute. Hiri sistema baten barruan hiriek kokapen hierarkikoa dute.

Hiri Sistemak

Espainiako hiri sistemak 4 ardatz ditu (+Madril):

• Iparraldeko ardatza: Galiziatik Euskadiraino datorrena.
• Ebro haraneko ardatza: Eremu kantauriarra eta mediterraneoa