Euskal Herriko Nekazaritza eta Landa Paisaiak: Kantauriar eta Mediterraneo
Euskal Herriko Nekazaritza eta Landa Paisaiak
4. Nekazaritza eta Landa Paisaia Euskal Kantauriarrean
Euskal Kantauriak uren banalerroen iparraldeko lurrak hartzen ditu. Erliebe gorabeheratsua, klima ozeanikoa (prezipitazio ugari eta erregularrak) eta kalitate makurreko lurzoruak ditu.
Nekazaritza Egiturak
Biztanleria urria da, eta industria-inguruetara exodo handia izan da. Populazio sakabanatua da, bi isurkidekoa, eta hiru solairuko baserrietan bizi da. Nekazaritza-ustiategia baserriaren inguruan antolatzen da. Ustiapen pribatu txikia da, bi ataletan banatuta: etxaldea eta basoa, heskaiez itxita. Teknikari dagokionez, zailtasunak daude mekanizaziorako, topografia zaila eta ustiategi txikiak direla eta.
Ekoizpen-sistema intentsifikatu egin da, eta baratzeko eta esnearen espezializaziora bideratzen da.
Landa Espazioaren Erabilerak
1960ko hamarkadan, industrializazioak eskulan ugari kendu eta denbora partzialeko nekazaritza ezarri zuen. Gaur egun, baratzeak dira nagusi, autokontsumora eta lanaldi partzialeko nekazariek modu intentsiboan lantzen dituzte. Abeltzaintza nagusia behi-azienda da, erregimen intentsiboan esnerako eta estentsiboan haragitarako. Ardi-azienda, berriz, garrantzi gutxiagokoa da (adibidez, LAXA arraza autoktonoa). Baso-ustiapenari denbora partzialeko nekazaritzak mesede egin dio, eskulan gutxiago behar duelako.
5. Nekazaritza eta Landa Paisaia Euskal Mediterraneoan
Euskal Mediterraneoak uren banalerroaren hegoaldean kokatutako lurrak hartzen ditu. Arabako inguru fisikoa laborantzarako egokia da, lurzoruak landatzeko aproposagoak baitira.
Nekazaritza Egiturak
Landa-biztanleria ugariagoa da, eta industrializazio-prozesua berandu iritsi da. Populazioa pilatuta bizi da. Etxe tradizionalak harrizkoak dira, inklinazio txikiko teilatuekin. Ustiategien neurria handitu egin da, Arabako Errioxan izan ezik, non neurriak txikiak diren. Teknikak modernizatu egin dira, eta ekoizpen-sistema espezializaziora bideratzen da.
Landa Espazioaren Erabilerak
Landa-espazioaren erabilerak nekazaritzara eta basogintzara bideratuta daude. Laborantzak: lehorreko lurretan zerealak eta mahastiak dira nagusi. Zerealak landa zabaletan lantzen dira. Mahastia Arabako Errioxan da nagusi, monolaborantza hedapen handia izan du. Ardoak ustiategi txiki baina errentagarrietan produktibitate eta kalitate handia du. Nekazaritza ureztatua Ebroren lautada alubialetan eta ibaiadarretan egiten da. Lur horietan artoa, bazkak, azukre-erremolatxa, fruta-arbolak, patata eta baratzeko produktuak lantzen dira, elikagaien industriara bideratuta. Baso-ustiapena Arabako mendilerroan da nagusi, eta intsinis pinuan oinarritzen da.