Batxilergoa mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Turismoaren Ezaugarriak Euskadin

Turismo eskaintza nabarmen handitu egin da, batez ere ostatuen kopuruan, goi-kategoriakoak eta ostatuetatik kanpoko eskaintzak barne. Lurralde osoan zehar daude ostalaritza-establezimenduak.

Eskariaren Analisia

Turismoaren eskaria turistek eta txangolaritzek osatzen dute. Bisitarien %50 baino gehiago estatukoak dira, bereziki Madril eta Kataluniakoak. Atzerriko bisitariak (Frantzia eta besteak) eta autonomia-erkidegoko turistak ere aipatzekoak dira. Turismoa maila altukoa edo ertainekoa da, eta gehienbat aisialdirako edo lan-arrazoiengatik etortzen dira. Egonaldiak, oro har, laburrak izaten dira, eta gehienetan kostaldera bideratzen dira.

Denboraldia eta Joerak

Turista gehienak udako oporretan etortzen dira, ondoren...

Biztanleriaren zahartzea

Biztanleria adin-talde hauen arabera sailkatzen da:

• Gazteak: 0-14 urte.
• Helduak: 15-64 urte.
• Adinekoak: 65 urtetik gora.

Espainian, biztanleria zahartuta dago, gazteen ehunekoa txikia delako eta adinekoena % 12tik gorakoa delako. Zahartzearen arrazoi nagusiak hauek dira:

• Jaiotza-tasaren beherakada.
• Heriotza-tasaren murrizketa.
• Bizi-itxaropenaren igoera.

Migrazio-saldoa

Migrazioak biztanleriak espazioan egiten dituen mugimenduak dira. Bi mota bereizten dira:

• Emigrazioa: Biztanleria jatorrizko lurraldetik irteten denean.
• Immigrazioa: Biztanleria beste lurralde batetik helmugara iristen denean.

Migrazio-saldoa immigrazioaren eta emigrazioaren arteko balantzea da. Honela kalkulatzen da:

Migrazio-saldoa = Immigranteak - Emigranteak

Landa-

Espainiako Turismoaren Banaketa Geografikoa

Koropleta mapa honek Espainiako turismo-inguruen eta puntu turistikoen berri ematen digu. Turismo-inguruak turista-dentsitate handia duten espazio zabalak dira. Turismo-puntuak, berriz, turista-foku bakartuak dira (eski-estazioak, hiri historikoak...).

Turista-guneen sailkapena (Dentsitatearen arabera)

Mapak dentsitatearen arabera ezberdintzen ditu turista-guneak, kolore ezberdinekin:

• Dentsitate handikoak (arrosa)
• Dentsitate ertainekoak (urdina)
• Dentsitate txikikoak (berdea)
• Ez-turistikoak (horia)

Bestalde, eremu turistikoak (lerro bertikalak) Andaluzian eta uharteetan daude, eta denboraldiko turismo-inguruak (lerro horizontalak) Katalunian eta Valentzian. Barruko hiri turistikoak eta kostako turismo-zentroak...

EAEko klima eta landaredia

Euskadi eremu berezia da: ipar mendebaldeko haizeen eta fronte polarreko borraskenen eraginpean dago. Behe lainoak sarritan sortzen dira (irradiazioz edo adbekzioz), eguzki-orduak urriak izaten dira eta urteko egunen %65ean zerua estalita egoten da; beraz, hodei ugari daude lurraldean. Gainera, bertako klima ez da homogeneoa: eremu ezberdinak bakoitza ezaugarri bereziekin bereizten baitira. Guzti honek, erliebe bereizgarriarekin batera, paisaia anitzeko erkidegoa bihurtzen du, ahaztu gabe itsasoarekiko hurbiltasunak duen eragin nabarmena. EAEn, beraz, lau klima mota bereizten ditugu: klima ozeaniarra, trantsiziozko klima ozeaniarra, klima mediterraneo-kontinentalizatua eta, azkenik, mendiko klima.

Klima ozeaniarra

Lehenik...

1.4 Espainiako arro hidrografikoak

Topografiak eta klimak hiru isurialde hidrografiko handi mugatzen dituzte.

Kantauriar isurialdea (Bidasoa, Nalón, Navia)

• Iparraldean eta ipar-mendebaldean dago.
• Lurraldearen %4 hartzen du.
• Ibaiek guztira drainatzen duten emariaren %40,8.
• Prezipitazioen ondorioz, ibai emaritsu eta erregularrak eragiten dituzte.
• Ibaiak normalean laburrak dira eta arro hidrografikoak txikiak izaten dira.
• Sorburutik kostaraino (100 km) duten garaiera-alde handiaren ondorioz (2.000 m batzuetan) uholdezkoak izaten dira.
• Haran sakonak sortu dira.

Isurialde atlantikoa

Penintsulako %65 drainatzen dute.

• Klima-mediterraneoa du, tenperatura-alde handiekin eta udako agorraldiarekin.
• Malda gutxikoak dira, eta sorburutik ozeanora distantzia handia egoten

Garraio Azpiegituren Ezaugarriak eta Helburuak

Errepide Sarearen Ezaugarriak

Sarearen ezaugarriak honako hauek dira:

• Homogeneoagoa errepide arruntei dagokienez.
• Handiagoa ahalmen handiko korridore erradialetan.
• Ahalmen handiko zenbait bidek bat egiten duten guneetan (Madril, Bartzelona, Zaragoza).
• Txikiagoa Frantziarekin eta Portugalekin mugakide diren eremuetan.
• Txikiagoa ere ardatz erradialen artean dauden tokietan.

Europar Batasunarekiko Integrazioa

• Frantziarekin eta Portugalekin komunikazioak hobetzea.
• Europa barneko garraio sarean ahalmen handiko korridoreen bitartez integratzea.

Ingurumen Jardueren Xedea

• Kutsadura murriztea.
• «Errepide berdeak» ezartzea (ibilgailu astunentzat mugatuak).
• Garraio kolektiboa eta motor efizienteak sustatzea.

Turismoaren

Demografia Kontzeptuak

A) Errolda

Populazio estatistiko bat osatzen duten biztanle guztien zerrendaren osaketa da, zenbaketa teknika ezberdinak erabiliz lortzen dena. Hiritarren gaineko datu demografikoak, ekonomikoak eta gizartekoak biltzen ditu.

B) Biztanleria-dentsitatea

Tokian tokiko biztanle kopuruaren eta azaleraren arteko lotura da. (D = Bizt. / Azalera Km²-tan = Bizt./Km²)

C) Biztanleriaren benetako hazkundea

Leku batean eta epealdi zehatz batean gertaturiko biztanleriaren hazkundea da, hau da, hazkunde begetatiboaren eta migrazio-saldoaren arteko balantzea. Kalkulua: (Jaiotzak - Heriotzak) + (Immigrazioa - Emigrazioa). Hazkunde errealean jaiotakoak, hildakoak, joandakoak eta etorriak kontuan hartzen dira.

E) Bizi-itxaropena

Giza bizitzaren...

1. Industriaurreko urbanizazioa

Hirien hasieratik XIX. mendeko industrializazioaren hasierara arteko garaia hartzen du.

Ezaugarri nagusiak

• Urbanizazio-tasa: Ehunekoa txikia eta egonkorra zen. Hirien batez besteko tamaina 5.000-10.000 biztanle ingurukoa zen, eta gutxik zituzten 50.000 edo 100.000 biztanle baino gehiago.
• Faktoreak: Estrategiko-militarrak, politiko-administratiboak, ekonomikoak, erlijiosoak eta kulturalak.
• Espazioari dagokionez: Urbanizatutako eremua murritza zen.

Bilakaera historikoaren etapak

Antzinaroa

Espainiako lehen hiriak agertu ziren, K.a. VIII. mendeko feniziarren eta greziarren kolonizazioarekin lotuta. Herri horiek merkataritza-postuak sortu zituzten, eta postu batzuetan hiriak garatu ziren, Cadiz eta Ampurias, adibidez.

• Erromanizazioarekin

Arabako Biztanleriaren Datu Nagusiak

Arabak gaur egun 327.967 biztanle ditu (2019, Eustat). Kopuru horretatik, 161.360 gizonezkoak dira eta 166.607 emakumezkoak. Horrek EAEko biztanleriaren % 15a eta Espainiako % 0,68a osatzen du (Fundación BBVA).

Kontuan hartuz Arabako lurraldearen azalera, hots, 3.037 Km², honen dentsitatea 108 bizt./Km²koa da.

Arabako Biztanleriaren Banaketa

Probintziaren barneko biztanleriaren banaketari erreparatuz gero, ondorio hauek atera daitezke:

• Vitoria-Gasteiz, lurraldeko hiriburua, 246.149 biztanle dauzka, hau da, lurralde osoaren % 75a. Beraz, lehenengo desoreka handia agerian geratzen da.
• Gasteiz Arabako Lautada deritzon eremuan kokatzen da (beste udalerri inportanteak daude, hala nola, Alegría-Dulantzi edo Salvatierra-

Industria-ekoizpena hobetzeko politika

Industriaren egoera hobetzeko, politika inbertsioan, berrikuntzan, internazionalizazioan, ezagupenean, kalitatean eta kooperazioan oinarritzen da.

Produktu berrien garapena

• Ekoizpena dibertsifikatzea.
• Sektore tradizionalak berrituz lidergo-kokapenean jartzea.
• Enpresa berritzaileetan eta etorkizuneko sektoreetan enpresa berrien sorrera bultzatzea.

ETEak laguntzea (Enpresa Txiki eta Ertainak)

ETEak laguntzeko helburuak:

• Modernizatzeko, internazionalizatzeko eta kooperatzeko.
• Gehienak ETEak dira; enpresa handien kopurua EBko batez bestekoaren azpitik dago.
• ETEak malguagoak dira aldaketen aurrean eta krisiari hobeto eusten diote.
• Zailtasunak dituzte lehiatzeko, finantzaketa lortzeko, berritzeko eta nazioartera zabaltzeko.