Espainiako arro hidrografikoak: isurialde nagusiak

1.4 Espainiako arro hidrografikoak

Topografiak eta klimak hiru isurialde hidrografiko handi mugatzen dituzte.

Kantauriar isurialdea (Bidasoa, Nalón, Navia)

• Iparraldean eta ipar-mendebaldean dago.
• Lurraldearen %4 hartzen du.
• Ibaiek guztira drainatzen duten emariaren %40,8.
• Prezipitazioen ondorioz, ibai emaritsu eta erregularrak eragiten dituzte.
• Ibaiak normalean laburrak dira eta arro hidrografikoak txikiak izaten dira.
• Sorburutik kostaraino (100 km) duten garaiera-alde handiaren ondorioz (2.000 m batzuetan) uholdezkoak izaten dira.
• Haran sakonak sortu dira.

Isurialde atlantikoa

Penintsulako %65 drainatzen dute.

• Klima-mediterraneoa du, tenperatura-alde handiekin eta udako agorraldiarekin.
• Malda gutxikoak dira, eta sorburutik ozeanora distantzia handia egoten da (1.000 km inguru).
• Emariak, balio absolutuetan, altuak izaten dira, drainatzen dituzten arroak zabalak direlako; emari erlatiboa, ordea, txikiagoa izan daiteke.

Iparraldeko arroa: Duero ibaia

Kantabriar eta Iberiar mendikateek sistemaren urak jasotzen dituzte; emari absolutu handiena dute.

Tajo ibaiaren arroa

• Erdialdeko mendien eta Toledoko mendien artean doa.
• 1.120 km-koa da eta Lisboatik gertu itsasoratzen da.

Guadiana ibaiaren arroak

• Toledoko mendiak iparraldean eta Sierra Morena artean daude.
• Ibaiak nekez egiten du aurrera, malda txikia delako.
• Agorraldi erabatekoak izaten dira udan.
• Cadizko golkoan estuario handi bat osatzen du.

Guadalquivir ibaiaren arroak

• Sierra Morena eta Mendikate Betikoko artean jaio eta igarotzen da.
• Kordoban eta Sevillan zehar igaro ondoren, lautada ia horizontal batetik igarotzen da.
• Ibaia estuario gisa itsasoratzen da.

Isurialde mediterraneoa

• Uren %25 inguru drainatzen du.
• Ibaiak normalean laburrak dira (Ebro salbu), eta malda handiak daudenez uholde-izaera dute.

Kataluniako arro hidrografikoak eta Levanteko arroak

• Iberiar mendikatean jaiotzen dira.
• Eremu erdi lehorreko arroek emari txikienak dituzte.
• Ibai garrantzitsuena: Segura.

Hegoaldeko arro hidrografikoak (Guadalhorce)

• Urteko emaria 8 m3/s ingurukoa da.
• Euri-bide handiak daude.

Ebro ibaia

• Peñalabran jaio.
• Kataluniako kostako mendikateak zeharkatzen ditu.
• Erdiko eta beheko ibilgunetan, ibaiadar emaritsuenak batzen zaizkio.
• Itsasora iritsi baino lehen delta bat osatzen du.

Oharra: Testu hau jatorrizko edukia mantenduz zuzentu eta egituratu da: ortografia eta puntuazioa egokitu dira, majuskulak eta azpiatalak gehitu dira eta edukia SEOrako optimizatu da.