Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Baldintzapena eta Determinazioa

Baldintzatuta egotea eta determinatuta egotea ez dira gauza bera. Baldintzatuta egotean, askatasuna ez da absolutua, baina ekintzen erantzule da. Determinatuta egoteak askatasunez jokatzeko aukera guztiak erabat ukatzea esan nahi du.

Determinismo Kosmologikoa: Patua

Estoikoen ustez, beharrezkoa da kosmosaren ordena zein den jakitea, nola jokatu jakiteko. JAKINTSU EREDUA: Kanpoko zoriontasuna patuaren esku dagoela ohartu eta barneko bakea lortzen saiatzen dena. Beharrezkoa da sufrimendua eta besteen iritziak ez sentitzea. Zoriontasuna lortzeko bide bakarra ez molestatzea da. Bi bereizketa:

• Barneko askatasunaren mundua (gure esku)
• Kanpoko mundua (ez gure esku)

Heldutasun Morala

Heteronomiatik autonomiara. Kohlbergen arabera,...

Tractatus Logiko-Filosofikoa

Ludwig Wittgensteinek Tractatus liburuan zientziaren hizkuntza aztertzen du, eta lau perpaus mota bereizten ditu:

• Adierazpenezko perpausak
• Galderak
• Aginte perpausak
• Harridura perpausak

Adierazpen perpausak dira lauetatik garrantzitsuenak, gertakariak deskribatzen baitituzte. Deskribatzen dituzten gertakariekin bat badatoz, orduan perpausa egia izango da; baina ez badatoz bat, orduan faltsua izango da.

Horretaz gain, Wittgensteinek bi motatako proposizioak bereizten ditu: zentzudunak eta zentzugabeak.

Wittgensteinentzat, proposizio zentzudunak faltsuak edo egiak diren erabakitzeko aukera ematen dutenak dira, hau da, existitzen diren gertakarietan oinarritzen diren proposizioak dira, eta egiak edo faltsuak izan daitezke....

Nietzsche kristautasunari kritika egin zion filosofo bitalista (bizitzari Garrantzia eman) da. Honen ustez, erlijioa beldurretik eta ezintasun Sentimendutik sortzen da eta ondorioz, ez da benetakoa. Horrez gain, erlijioa Ahulentzat dela esaten du eta baita balore dekadenteak proposatzen dituela ere; Hau da, senaren eta bizitzaren aurkako sentimenduak proposatzen dituela.

Kristautasunari egiten dion Kritika hau Antikristo obran azaltzen du. Honetan erlijioa oztopo bat bezala Aurkezten du, grinak eta senak ukatzen dituelako gizakia gizaki bezala garatza Ekidituz. Nietzscheren ustez, hau ekiditeko Jainkoaren “heriotza” eman behar Da, gizakia mundu honetan oinarritu ahal izateko eta Jainkoa ukatzeko. Honen Ondorioz, Jainkoak inposatutako baloreak...

Askatasuna eta Determinismoa Filosofian

Kanpo Askatasuna

Nahi dugun tokira joateko eta egoki deritzogun moduan jokatzeko aukera, herrialdearen legeak errespetatuz. Kartzela eta diktadura ez dira kanpo askatasunaren adibide, esparru juridiko eta politikoaren araberakoa baita.

Barne Askatasuna

Nahimenaren askatasuna, bakoitzak bere erabakiak hartzeko gaitasuna. Askatasun morala norberaren irizpideen arabera bizitza bizitzeko gaitasuna edukitzea da. Hipnosia eta sekten kontrol mentalak barne askatasunaren aurkakoak dira.

Determinismoa

Determinismoaren Kontzeptua

Determinismoa: dena zerbaiten kausaz gertatzen delako uste dutenen jarrera.

Baldintzatuta egotea: askatasuna ez da erabatekoa, baina bai nor bere ekintzen erantzule dela jakiteko. Determinatuta...

Platonen Filosofiaren Eragina Agustinengan

Metafisika eta Ontologia: Dualismoa

Bi pentsalariek, Platonek eta Agustinek, bi mundu daudela onartzen dute (dualismo ontologikoa). Platonek Ideien Mundua bereizten du, betierekoa, aldagaitz eta perfektuak direnak, benetako errealitateekin osatutakoa, eta mundu sentigarria, aldatzen ari diren izakiekin osatutakoa. Agustinek ere errealitatea bikoitza dela dio: alde batetik, Jainkoaren erreinua, benetakoa dena, eta bestetik, etengabe aldatzen ari den mundu fisikoa.

Ezagutza: Dualismo Epistemologikoa

Ezagutzari dagokionez, bi pentsalariek dualismo epistemologikoa ere baieztatzen dute, dualismo ontologikoari lotuta dagoena. Bi mundu dauden moduan, bi ezagutza mota daude:

• Ezagutza sentikorra: Zentzumenen bidez

Erlatibismo Morala

Erlatibismo moralak baieztatzen du gizarte bakoitzak eta pertsona bakoitzak bere printzipio moralak dituela, bere pentsamoldearen baitakoak. Printzipio horiek, beraz, berari baino ez zaizkio baliagarri; balio eta arau moral guztiak dagozkiela talderen bati edo banako bakoitzari, eta, beraz, ezin dugula balio unibertsala duen printzipio moralik lortu. Etnozentrismo deritzo ezinezkoa dela aukera baten ontasuna justifikatzea gaindiezina dela. Erlatibismoak hainbat kontrako argudio ditu: 1. Sinesmen eta praktika batzuk moralki okerrak izan daitezke. 2. Ez genuke norbera bizi den gizartean indarrean dagoen kode morala kritikatzeko modurik izango. 3. Erlatibismoa eta aurrerapen morala bateraezinak dira, aldaketa soilak lirateke....

1. Kristautasunaren Aurkako Kritika

Nietzscheren iritziz, erlijioa beldurretik sortzen da, bizitzaren aurrean gizakiak dituen larrimin eta ezintasun-sentimenduetatik. Erlijioak ez du inoiz egia esan, eta naturaz gaindiko izaki transzendentalei errealitatea ematean (Jainkoa, haraindia, etab.) metafisikak egindako errore berbera gauzatzen du.

Horrela agertzen da Nietzsche tradizio judu-kristauaren, budismoaren eta, oro har, edozein forma erlijiosoren aurka. Zehazki, Mendebaldeko gure historian, kristautasunak irauli zituen antzinatasun klasikoaren balio dionisiakoak, mundu ideal baten asmakuntzaren bidez eta mundu erreal bakarraren mespretxua dela medio. Hilezkortasunaren onarpenarekin, bizitza hau pasabide iragankor bihurtzen da.

1.1. Balio Dekadenteak

Nietzscheren...

San Agustinen Pentsamendua: Askatasuna eta Gaitza

Erdi Aroko kristau pentsamenduan, eta Agustin horren lekuko dugu, jatorrizko bekatuagatik, gorputzak arima menperatuta du. Askatasunari buruzko Agustinen pentsamendua teologikoa da.

1. Askatasuna eta Borondatea

Askatasunari buruzko Agustinen pentsamendua manikeismoaren eta pelagianismoaren aurkako erreakzioek sortutako sintesia da. Bi korronte horien aurrean kokatzen da:

• Manikeoen aurka: Gaitzaren sorrera gizakiaren askatasunean dago.
• Pelagianoen aurka: Onaren sorrera ez dago giza askatasunean soilik; gizakiak zuzen jokatzeko Jainkoaren grazia behar du, Agustinen idazlanetan azaltzen denez.

Agustinen pentsamenduaren abiapuntua gizadi eroria, baina Kristok berrerosia da. Abiapuntu hori kontuan izan...

Agustin Hiponikoaren Pentsamendua: Ontologia

Agustinek bi eratako izakiak bereizten ditu: alde batetik, izaki absolutua edo Jainkoa, eta bestetik, hark sortutako izaki kontingenteak. Jainkoa izaki absolutua, betierekoa, perfektua, guztiz ona, guztiz justua eta aldagaitza da. Jainkoa arima fededunaren bidez frogatzen da; arima gai da egia eta beharrezkoa eta aldagaitza den Jainkoa ezagutzeko, baina ezagutza hori ezinezkoa litzateke Jainkoaren existentziarik gabe. Jainkoaren existentziaren froga-saiakera ezagutzaren teoriaren ondorio zuzena dela uste du, beste ezer baino gehiago. Horrela:

1. Argudio gnoseologikoa: Egia existitzen denez, eta Jainkoa egiaren funtsa izanik, Jainkoa existitzen da.
2. Argudio kosmologikoa: Kosmoaren bitartez ere saiatzen da

San Agustinen Pentsamendua: Egia eta Zoriontasuna

Argitasunaren Teoria: Platonetik Agustinera

Platonen ustez, mundu sentigarriko eguzkiak objektuak ikusgai bihurtzen dituen bezala, betiereko egiak Ongiaren Ideiak argitzen dituelako ezagutu daitezke. Eguzkiaren argiak gauza sentikorrak ikusgai bihurtzen dituen modu berean, jainkozko argitasunak betiereko egiak (ideiak) ikusgai bihurtzen dizkio adimenari. Betiereko egia aldagaitz eta beharrezkoak ezin ditugu esperientzia aldakor, denborazko eta kontingentearen bidez soilik ezagutu. Horregatik, San Agustinen arabera, gizakiak Jainkoaren aztarna bere barnean aurkitzen du.

Barnerakotasuna: Egia Norberaren Baitan

Zentzumenek egonkortasun hori eskaintzen ez digutenez, espirituaren barnean bilatu behar...