Nietzscheren filosofia: Metafisikaren eta moralaren kritika
Metafisikaren kritika
Metafisikaren sortzaileak Platon eta Sokrates dira. Metafisika tradizionalak errealitatea desitxuratzen du, kontzeptu abstraktuak erabiltzen dituelako. Kritika honen oinarriak bi dira:
- Mundu transzendentearen baieztapena: Izate finkoa, betikoa eta aldagaitza bilatzen du, espazio eta denboraz kanpoko mundu batean.
- Arrazionalitatearen aldarrikapena: Munduko osagaiak (bizitza eta heriotza, loraldia eta hondamendia) nahasturik daude; errealitatea, beraz, aldakorra da.
Nietzscheren arabera, pentsamolde metafisikoa beheraldian dagoen bizitzaren isla da. Ezagumen abstraktuaren benetako eragingarria botere-nahia da, errealitatea menderatzeko tresna gisa erabilia. Gizakiak bizitzarako helburua bere barruan bilatu behar du, ez haraindiko mundu batean.
Moralaren kritika
Nietzschek platonismoan eta kristautasunean morroiaren morala aurkitzen du. Hau bizitzari uko egiten dioten baloreetan oinarritzen da:
- Berdintasuna
- Elkartasuna
- Ontasuna
Balore hauek taldea indartzen dute eta gizaki indartsuen agerpena oztopatzen dute. Talde honen jatorria jaunen aurkako amorrazioa da. Horren eraginez, kontzientzia morala sortu zen, gorputzezkoa dena oztopatuz eta bizitza aszetikoa aldarrikatuz.
Jaunen morala vs. Morroiaren morala
Horri kontrajarrita, jaunaren morala azaltzen du. Honek bizitza goresten du eta oinarrizko baloreetan finkatzen da: elikadura, osasuna eta indarra. Honen eragingarria botere-nahia da: bizidunaren hobetzeko joera, ondokoa garaituz eta menperatuz. Gizakiaren helburuak bi dira:
- Biziforma garaiagoak lortzea.
- Alboko bizidunari nagusitzea, bizitza osasuntsu eta indartsua lortzeko.