Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Enpresa Sistema Gisa

Sistema elkarrekin eta sistema ekonomiko globalarekin erlazionatutako elementu-multzo gisa ikusten dugu. Ingurunea → Sistema ekonomiko orokorra → Enpresa (11. or.).

Enpresak honela irudika ditzakegu:

Enpresek, sistema gisa, honako ezaugarri hauek dituzte:

• Enpresak sistema irekiak dira. Ingurunearekin erlazionatzerakoan, enpresatik kanpoko edozein elementuk garrantzi handia du.
• Enpresa elementu edo azpisistemen konbinazioez osatuta dago. Azpisistema guztiak batera aritzean, banaka aritzean baino errendimendu handiagoa lortzen da; honi sinergia

Aspaldidanik ekonomiaren arazo handiena eskasia izan da, eta hori konpontzeko, ahalik eta baliabide gutxienekin ahalik eta gehien produzitzea izan da. Honi eraginkorra izatea deritzogu. Baina ahaztu ezin duguna da hitz honek bi adiera dituela:

1. Helburua lortzea bakarrik denean (eraginkor).
2. Ahalik eta baliabide gutxienekin helburua lortzea (eraginkor).

Familien eta enpresen arteko harremana ondorengoa da: familiek enpresei ekoizpen-faktoreak ekartzen dizkiete (lana eskaini) eta enpresek, beren beharrak asetzeko beharrezko ondasun eta zerbitzuak hornitzen dizkiete. Bestetik, moneta-harremana dago: enpresek ekoizpen-faktoreen erabilera ordaindu egiten dute, eta horien truke, familiek egindako kontsumoaren diru kopurua jasotzen dute beren kontuetan....

Inflazioa eta Ekonomia

Inflazioa ekonomia bateko prezioak modu jarraituan gora egitea da. Prezio batzuek gora egitean besteei gorantz eragiten diete.

Inflazioaren Arrazoiak

Arrazoiak:

Eskari Inflazioa

Herrialde bateko ekonomia eragileek enpresek ekoitzi dezaketena baino gehiago eskatzen badute, eskasia edo gehiegizko eskaria sortuko da. Eskaria handitzearen jatorria: enpresak, sektore publikoa edo familiak.

Kostuen Inflazioa

Kostuen inflazioa: 5 teoria:

• Natura baliabideen garestitzearen ondorio
• Soldatak-prezioan kiribilaren ondorio
• Soldatak soldatak kiribilaren ondorio
• Merkatuaren ahalmenaren ondorio
• Interes-tasen ondorio

Edozein ekoizpen faktoreen ordainsariak igotzeak kate-erreakzioa eragingo du eta faktore guztietan eragingo du.

Inflazioaren Ondorioak

Ondorioak:

Inflazioaren Ziurgabetasuna

Inflazioak ziurgabetasuna eragiten du hainbat eragilerentzat:

• Enpresak: Ez dakite etorkizunean produkzioak zer kostu izango duen eta zein preziotan salduko den.
• Aurreztaileak: Ez dakite euren aurrezkiek epe luzera balioko duten.
• Kontsumitzaileak: Ezin dute jakin ondasun eta zerbitzuen ordez ordaindu beharreko prezioa.
• Langileak: Arazoak dituzte soldatak eskuratzeko etorkizunean, edo lanari eutsi ahal izango dioten.
• Sektore Publikoa: Politikariek arazoak izango dituzte kapital ondasunetan egindako gastuak aurreikusteko.

Inflazioa Neurtzea

KPI (Kontsumo Prezioen Indizea): Kontsumitzaileak erosi duen zerbitzu eta ondasun multzo finko baten prezioa neurtzen du. Adierazten du zein aldaketa egon den produktu baten prezioan urte...

) Ikuspegi Makroekonomikoa

Makroekonomiak ekonomia bere osotasunean, funtzionamendu orokorra eta portaera aztertzen ditu, zergatik herrialde batzuk ekonomikoki aurrera doazen eta beste batzuk atzera. Mikroekonomiak, berriz, merkatu, prezio eta produktu jakin batzuk baino ez ditu aztertzen.

Ekonomia Adierazleen Garrantzia

• Inflazioa kontrolpean badago:
  • Pentsioak ez dira galduko.
  • Hilaren amaierara iristea errazagoa izango da.
  • Enpresek egoera finkoa izango dute, kezka larririk gabekoa.
• Langabezia-tasak behera egiten badu:
  • Familien diru-sarrerak handiagoak izango dira.
  • Kontsumoa gora egingo du, eta honekin batera, eskaria eta enpresek langile gehiagoren kontratazioa.
  • Gobernuak paroarentzako dirua beste zerbaitetan erabiliko du, osasuna eta hezkuntza adibidez.

Aktibo Ez-Korrontea (AEK)

Ibilgetu Ukiezina

• Industria-jabetza
• Merkataritza-funtsa
• Aplikazio informatikoak
• (Ibilgetu ukiezinaren amortizazio metatua)

Ibilgetu Materiala

• Lursailak eta ondasun naturalak
• Eraikuntzak
• Instalazio teknikoak
• Makineria
• Altzariak
• Informazioa prozesatzeko ekipamendua
• Garraio-elementuak
• (Ibilgetu materialaren amortizazio metatua)

Finantza Inbertsioak

• Epe luzerako finantza-inbertsioak

Aktibo Korrontea (AK)

Izakinak

• Merkataritzako gaiak
• Lehengaiak
• Produktu bukatuak

Zordun Komertzialak eta Kobratzeko Beste Kontu Batzuk

• Bezeroak
• Bezeroak, kobratzeko efektu komertzialak
• Zordunak
• Zordunak, kobratzeko efektu komertzialak
• Ogasun Publikoa, zordun (hainbat kontzeptu)

Epe Motzeko Finantza Inbertsioak

• Epe motzeko finantza-inbertsioak

Diruzaintza eta Beste Aktibo

1. Enpresei buruzko informazioa eta urteko kontuak

Erabiltzaile nagusiak

Informazioa jabeek, bazkideek eta administratzaileek soilik erabiltzen zuten lehen, eta erabakiak hartzeko eta gerentzia kontrolatzeko tresna erabilgarritzat zuten; orain, aldiz:

• Akziodunek eta jabeek, lortutako etekinak egiaztatzen dituztelako, eta beren ondarea nola kontserbatzen den ikusten dutelako.
• Zuzendariek eta administratzaileek, ezarritako politikak eta prozedurak zuzendaritzak jarraitu dituela ziurtatzeko zuzentasuna bermatzeko.
• Bezeroek, hornitzaileek, hartzekodunek, finantza-erakundeek, inbertitzaileek.
• Erakunde ofizialek, zerga agentziak (ogasuna).
• Langileek, enpresaren egoerak hainbat esparrutan eragiten dielako; soldaten negoziazioan.
• Nazioarteko agente ekonomikoek,

Ziklo Ekonomikoa

Benetako ekoizpen BPG potentzialetik urrundu eta susperraldiak edo atzeraldiak dituen txandakako sekuentzia da.

Faseak

Ziklo ekonomikoak honako fase hauek ditu:

1. Beheraldia edo hondoa
2. Susperraldia edo hedapena
3. Goraldia edo gailurra
4. Atzeraldia edo depresioa

Faseak ez dira simetrikoak; izan ere, hazkundeak luzeagoak izan ohi dira atzeraldiak baino, eta zikloak errepikatu egiten badira ere, ez dago bi ziklo berdin: kausa eta bilakaera desberdinak izaten dituzte.

Beheraldia edo Hondoa

Beheraldian eskari maila txikia dago erabilgarri dagoen ekoizpen ahalmenaren aldean. Erabiltzen ez den ekoizpen ahalmen hori egoteak ekoizpen baliabideen erabilpen ez osoa ekarriko du eta stock handiak izango dira, ez baitago eskatzailerik amaitutako ekoizkinetarako....

Aktiboa

Aktibo ez-korrontea

• Ibilgetu ukiezina

  • Aplikazio informatikoak
  • Ibilgetu ukiezinaren amortizazio metatua

• Ibilgetu materiala

  • Lurrak eta ondasun naturalak
  • Eraikinak
  • Makineria
  • Altzariak
  • Informazioa prozesatzeko ekipoak
  • Garraio-elementuak
  • Ibilgetu materialaren amortizazio metatua

• Ondasun higiezinen inbertsioak

  • Lur eta ondasun naturalen inbertsioak
  • Eraikinen inbertsioak

• Epe luzeko finantza-inbertsioak

  • Ondare-tresnetan egindako epe luzerako finantza-inbertsioak
  • Epe luzeko hartzekoak
  • Ibilgetua besterentzeagatiko epe luzeko hartzekoak

Aktibo korrontea

• Izakinak

  • Salgaiak
  • Lehengaiak
  • Amaitutako produktuak

• Zordun komertzialak eta kobratu beharreko bestelako kontuak

  • Bezeroak
  • Bezeroei kobratu beharreko merkataritza-efektuak
  • Zordunak
  • Lansari-aurrerakinak
  • Ogasun Publikoa zordun
  • Gizarte

Zer da Ekonomia?

Ekonomia gizarteko kideek kontsumi ditzaten, zerbitzuak eta ondasunak ekoizteko baliabide urriak banatzeko moduaz arduratzen den zientzia da.

Ekonomiaren Adar Nagusiak

Mikroekonomia

Mikroekonomia unitate ekonomikoek –kontsumitzaileak, enpresak eta industriak– zer nolako portaerak eta harremanak dituzten aztertzen dituen teoria ekonomikoaren atala da.

Makroekonomia

Makroekonomia ekonomiaren funtzionamendu globalaz arduratzen da.

Oinarrizko Jarduera Ekonomikoak

Hauek dira oinarrizko jarduera ekonomiko nagusiak:

• Ekoizpena: Enpresak erabaki behar du zer ondasun ekoiztuko dituen eta nola sortuko dituen.
• Kontsumoa: Familiek beren diru-sarrerak nola banatuko dituzten erabaki behar dute, beren beharrizanak asetzeko eskaintzen zaizkien ondasunen