Inflazio Ziurgabetasuna eta Espainiako Inflazioaren Etapak

Inflazioaren Ziurgabetasuna

Inflazioak ziurgabetasuna eragiten du hainbat eragilerentzat:

• Enpresak: Ez dakite etorkizunean produkzioak zer kostu izango duen eta zein preziotan salduko den.
• Aurreztaileak: Ez dakite euren aurrezkiek epe luzera balioko duten.
• Kontsumitzaileak: Ezin dute jakin ondasun eta zerbitzuen ordez ordaindu beharreko prezioa.
• Langileak: Arazoak dituzte soldatak eskuratzeko etorkizunean, edo lanari eutsi ahal izango dioten.
• Sektore Publikoa: Politikariek arazoak izango dituzte kapital ondasunetan egindako gastuak aurreikusteko.

Inflazioa Neurtzea

KPI (Kontsumo Prezioen Indizea): Kontsumitzaileak erosi duen zerbitzu eta ondasun multzo finko baten prezioa neurtzen du. Adierazten du zein aldaketa egon den produktu baten prezioan urte batetik bestera.

Abantailak

• Ponderazioa: Produktu batzuk besteak baino garrantzitsuagoak dira.
• Tasa Aldatzen Dela: Saskian ez daudela beti produktu berdinak.
• Kontuan Hartzen Ditu Beherapenak.

Desabantailak

• Espainian kontuan hartzen diren produktuak ez dira berdinak beste herrialdeetan.
• Ez dira kontuan hartzen kalitate aldaketak.

Inflazio Tasa Nola Neurtu

• Azpiko Inflazioa: Energiaren prezio eta landu gabeko elikagairik gabeko inflazioa.
• Urte Artekoa: Urte bateko hilabete batetik hurrengo urteko hilabete berdinera.
• Harmonizatua: Europako herri guztietan ponderazio berdina erabiltzen du.
• Metatua: Urtarriletik gauden hilera.

Hiperinflazioa

Kontrol gabeko inflazioa da.

Faktoreak

Jendeak gero eta diru gehiago duenean gastatzeko hasten da, baina merkatuan ez dago hainbeste produktu erosteko, beraz, diruak balioa galtzen du.

Gobernuak Zer Egin?

Gastu publikoa jaitsi.

Ondorioak

Erosketa ahalmena jaitsi, ekonomia desitxuratu, kapitalaren ihesa atzerrira.

Espainiako Inflazioa

Etapak

1. 1. Etapa: Prezioek 1973tik aurrera izandako hazkundea urte horretako krisi energetikoarengatik izan zen, hori nabarmendu zen 79an. Horren eraginez inflazioa %15 baino handiagoa izan zen, honek 80. hamarkada erdirarte iraun zuen. Urte horietan aldaketa garrantzitsua izan zen diktaduratik demokraziara igarotzea.
2. 2. Etapa: 80ko hamarkadan, inflazioa apurka jaitsi zen eskaria eta kostua kontrolatzen hasi zirelako eta EEEn sartu zirelako. 87an inflazioa %4.5ekoa zen.
3. 3. Etapa: 80. hamarkadaren amaieran eskaria eta kostuak kontrolatzen saiatu arren, 90eko amaieran inflazioa berriro hazi zen.

IPI (Industria Prezioen Indizea)

Bakarrik 2. sektoreko produktuak hartzen ditu kontuan, eraikuntza izan ezik. Hilero industria artikuluetako prezio bilakaera neurtzen du. Saskian 1.100 produktu daude, inkesta baten bidez, 20 langile baino gehiago dituzten 13.000 enpresari eginda.