Enpresak Ekonomia Unitate Gisa: Funtzioak eta Helburuak

Aspaldidanik ekonomiaren arazo handiena eskasia izan da, eta hori konpontzeko, ahalik eta baliabide gutxienekin ahalik eta gehien produzitzea izan da. Honi eraginkorra izatea deritzogu. Baina ahaztu ezin duguna da hitz honek bi adiera dituela:

1. Helburua lortzea bakarrik denean (eraginkor).
2. Ahalik eta baliabide gutxienekin helburua lortzea (eraginkor).

Familien eta enpresen arteko harremana ondorengoa da: familiek enpresei ekoizpen-faktoreak ekartzen dizkiete (lana eskaini) eta enpresek, beren beharrak asetzeko beharrezko ondasun eta zerbitzuak hornitzen dizkiete. Bestetik, moneta-harremana dago: enpresek ekoizpen-faktoreen erabilera ordaindu egiten dute, eta horien truke, familiek egindako kontsumoaren diru kopurua jasotzen dute beren kontuetan. (8. orriko eskema).

Enpresaren Helburuak

Helburua, kasu honetan, unitate ekonomiko bat izateko misioa izango da. Normalean, enpresek epe luzera lortu nahi dituzten jomugak dira. Berariazko helburuak, berriz, enpresak denbora-epe zehatz batean lortu nahi dituenak dira. Bestalde, oinarrizko helburua onurak maximizatzea da, kostuak minimizatzen dituen bitartean. Gainera, neurri txikiagoan, helburu sozialak ere izaten ditu, lanpostuak sortzea, esaterako. Azken helburua lehiakorragoa izatea litzateke, balio-katea ahalik eta gehien optimizatzea, alegia.

Oinarrizko hiru elementu desberdindu ditzakegu balio-katean:

• Oinarrizko Funtsezko Jarduerak:

  Enpresak eskaintzen dituen ondasun edo zerbitzuen ekoizpenaren garapenarekin zerikusia duten jarduerak: ekoizpena, banaketa, merkaturatzea eta saldu ondorengo zerbitzua. (Adibidez: saldu ondoren, produktu bat apurtu edo beste zerbait gertatzen bada, ematen den zerbitzuagatik desberdintzen dira produktu berak).

• Euskarri Jarduerak:

  Administrazioa, giza baliabideen antolakuntza, garapen teknologikoa, finantzak, kontabilitatea, kalitate-kontrola eta abar.

• Marjina:

  Enpresak errentagarria den eta zein ez den ikus dezake. Horrela, egunen batean jardueraren bat errentagarria ez bada, kanpoko beste enpresa bati azpikontratatzea azter dezake.

Enpresaren Elementuak

• 1. Giza Faktoreak:

  Enpresarekin lotura zuzena duten pertsonak dira, jabeengandik hasi eta langileetaraino.

• 2. Faktore Materialak:

  Enpresaren ondasun ekonomikoak dira eta bi motatakoak izan daitezke:

  • Kapital Finkoa: Urtebete baino gehiago iraungo duena (ekitaldi ekonomiko bat).
  • Kapital Zirkulatzailea: Mugimenduan dagoena, urtebete baino gutxiago erabiltzen dena; hain zuzen ere, ekoizpenean erabiltzen direnak.

• 3. Antolakuntza:

  Botere-, koordinazio- eta komunikazio-harremanen multzo gisa agertzen da.

• 4. Ingurunea:

  Enpresaburuaren eta, ondorioz, enpresaren jarduketa baldintzatzen duten faktoreak: gobernu-araudia, bezeroak, hornitzaileak (beharrezkoa dena ematen dutenak).

Enpresaren Funtzioak

• 1. Ekoizpen Arloa:

  Enpresaren lehengaien eta ekoizpenen hornikuntza kontrolatzen ditu.

• 2. Giza Baliabideen Arloa:

  Langileak antolatu eta kudeatzen ditu.

• 3. Finantzaketa eta Inbertsio Arloa:

  Inbertsio-politika antolatzen du, hau da, zertan inbertitu eta nondik atera dirua hori finantzatzeko.

• 4. Merkataritza Arloa:

  Produktuak merkaturatu eta banatzen ditu.