Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Definizioak

• Merkatua: Premiak dituzten eta premia horiek eskaintzaile bati produktu bat erosiz bete nahi dituzten pertsonen edo enpresen (kontsumitzaileen) multzoa da.
• Eskari osoa: Produktu baten eskari osoa kontsumitzaileek aldi jakin batean egiten dituzten erosketa guztiak dira.
• Merkatu-azterketa: Ingurune orokorrari, lehiakideei eta kontsumitzaileei buruzko informazioa biltzea, lantzea eta aztertzea da.
• Lehiakideak: Merkatu berean, produktu bera ekoizten duten edo zerbitzu bera ematen duten enpresei esaten zaie.
• Marketina: Enpresa batek kontsumitzaileen premiak eta nahiak asetzeko egiten dituen jardueren multzoari esaten zaio, betiere enpresak irabaziak lortzeko helburuz.
• Produktua: Funtsezko elementua da marketinean. Erosi nahi den oro da produktua,

Oinarri Likidagarria

19. artikulua

19.1 art. Etxebizitzaren eskurapena

Gertatzen baldin bada eskualdaketa egin aurreko bi urteetan eskuratzailea eskualdatzailearekin batera bizi izan dela eta etxebizitzaren jabetza osoa, usufruktua, jabetza soila edo lurrazal-eskubidea kosturik gabe eskuratzen dela inter vivos edo mortis causa, eskurapenek %95eko murrizpena izango dute zergaren oinarri zergagarrian, 220.000 €-ko mugarekin.

Bete beharreko baldintzak:

• Eskualdatzailearekin gutxienez aurreko bi urteak bizitzea.
• Eskualdaketa inter vivos edo mortis causa egitea.
• Eskurapena dohain egitea eta etxebizitzaren jabetza, usufruktua, jabetza soila edo lurrazal-eskubidea eskuratzea.

19.2 art. Mortis causa eskurapenak eta ahaidetasun mailak

Aurreko epigrafean xedatutakoaren...

Gizarte Larrialdietarako Laguntzak (AES)

Definizioa

Gizarte-bazterkeria prebenitzeko, saihesteko edo arintzeko beharrezko diren gastuei aurre egiteko, urtean behin ematen diren diru-laguntzak dira.

Gastu hauei bideratuta daude:

• Etxebizitza edo bizitokia eduki eta mantendu ahal izateko beharrezko diren gastuak (alokairua, larrialdi-egoera gertatu aurretik etxebizitzaren kredituak eragindako gastuak, energia-, ur- eta mantentze-gastuak, etxean beharrezkoak diren oinarrizko osagaiak erosteko, etab.).
• Bizikidetza-unitateko kideen oinarrizko beharrizanak (jantzia, hezkuntza, osasuna), beste sistema publikoek gastu horiei aurre egiten ez dietenean.

Laguntza hauek helburu jakin baterako dira; beraz, helburu horretarako baino ezin dira erabili.

Gizarte Larrialdietarako...

Enpresen Sailkapena

Neurriaren Arabera

• Handiak
• Ertainak
• Txikiak

Irizpideak:

• Ekoizpen irizpidea
• Irizpide teknologikoa
• Ondare irizpidea
• Antolaketa irizpidea

Jardueraren Arabera

• Lehen sektorea (natura-baliabideak)
• Bigarren sektorea (industria)
• Hirugarren sektorea (zerbitzuak)

Eremu Geografikoaren Arabera

• Tokiko enpresak (herri jakin batean jarduten dute)
• Eskualdeko enpresak (eskualde edo autonomia bereko zenbait herri)
• Enpresa nazionalak (herrialde jakin batean bereziki jarduten dute, adibidez, Mercadona)
• Nazioarteko enpresak (herrialde batean ekoiztu baina beste batzuetara esportatu)
• Multinazionalak (egoitza nagusia herrialde batean eta filialak beste batzuetan)

Etekinen Helburuaren Arabera

• Irabazi asmoa dutenak
• Irabazi asmorik ez dutenak

Kapitalaren Jabetzaren Arabera

• Pribatua
• Publikoa
• Mistoa

Forma

Teknologia eta Berrikuntza

Teknologia

Teknologia emaitza bat lortzen laguntzen duten jakintzen eta prozeduren multzo bat da. Emaitza hori produktu berri bat sortzea edota ekoizpen-prozesua hobetzea izan daiteke.

Berrikuntza Teknologikoa

Aldaketa tekniko jakin bat lehen aldiz enpresa batean sartzeari deritzo berrikuntza teknologikoa. Berrikuntza teknologikoa produktuan nahiz prozesuan gerta daiteke, eta enpresen lehiakortasunaren oinarri da gizarte industrializatuetan.

Produktibitatea eta Efizientzia

Ekoizpen-Faktore Baten Produktibitatea

Ekoizpen-faktore baten produktibitatea: ekoizpen-faktorearen unitate bati (lana, kapitala) atxikitako ondasun baten ekoizpen kopurua.

Enpresaren Produktibitate Osoa

Enpresaren produktibitate osoa ekoitzitako guztizko...

Ekonomiaren oinarriak

1. Estatuaren eragina ekonomian

Estatuak herrialdeko ekonomia arautzen du, sektore pribatuaren jarduera sustatuz, enpresak sortuz sektore estrategikoetan eta sailak dituzten sektoreetan. Sektore publikoak ere bere ekarpena egiten du, lanpostu ugari sortuz zerbitzu publikoak emateko beharrezko langileak kontratatuz.

2. Ekoizpen sektoreak

2.1 Lehen sektorea

Sektore honek naturatik elikagaiak eta lehengaiak lortzeko jarduerak biltzen ditu, hala nola nekazaritza.

2.2 Bigarren sektorea

Naturatik ateratako produktuak produktu landu bihurtzen dituen industria. Eraikuntza ere sektore honetan sartzen da, aurreko sektoreetatik ateratako produktuak erabiliz produktu berriak sortzen dituelako (adibidez, zubiak eta eraikinak).

2.3 Hirugarren

Enpresaren Kudeaketa: Helburuak Lortzeko Gida

Kudeatzea, ezarritako helburuak lortzeko enpresa osatzen duten pertsonek beharrezko diren zereginak egin ditzaten ahalegintzea da.

Zuzendaritza Mailak

• Goi-zuzendaritza: Enpresaren goi karguak dira, plangintza orokorra egiten dute, helburuak lortu diren kontrolatu eta enpresaren funtzionamendu orokorra gainbegiratu.
• Erdi-mailako zuzendaritza: Saileko buruak izaten dira. Plangintza orokorra beraien sailean zehazteaz arduratzen dira.
• Kudeaketa-maila: Planen gauzatzean erantzunkizuna duten karguak dira, langileei zer lan egin behar duten esaten diete prozedura egokien bitartez.

Lidergoa: Pertsonak Motibatzea

Lidergoa, pertsona batek beste batzuengan eragiteko eta haiek helburu jakin batzuk lortzera motibatzeko...

EKONOMIA ZENTRALIZATUAREN FUNTZIONAMENDUA

Sistema hau Sobietar Batasunean eta Europako ekialdeko herrialdetan nagusitu zen 20. hamarkadaren amaiera arte. Gaur egun Kuban jarraitzen du indarrean. Planifikaturiko ekonomia guztiek badute ezaugarri bat: botere ekonomikoa estatuaren eskuetan biltzen da, ekoizpen bitartekoen jabe izateaz gain, azken finean, bera baita gainera, ekonomiaren funtzionamendua arautzen duena.

Plangintza zentralizatuko ekonomietan, ekoizpen bitartekoak estatuarenak dira, eta erabaki garrantzitsuenak plangintza agentzia batek edo botere zentralak hartzen ditu. Botere zentralak edo plangintza agentziak, planeko eginbeharrak banatzeaz gain, ekoizpen bideak ere banatzen ditu, bai materialak, bai finantzarioak. Plangintza agentziak...

Merkataritza Legedia: Sarrera

Merkataritza legediak enpresaburu batek elementu pertsonalen eta errealen bidez egiten duen jarduera ekonomikoa arautzen du. Merkataritza Kodea merkataritza-eragiketak arautzen dituen lege-esparru nagusia da.

Kontabilitate Arauak

Enpresaburuak enpresaren jardueraren kontabilitate ordenatua eraman behar du, jarduerarako egokia den eta eragiketa guztien jarraipen kronologikoa egiteko aukera ematen duena. Balantzeak eta inbentarioak egin behar ditu. Merkataritza sozietateek akta liburua izan behar dute.

Lehiakortasunaren Legea

Lehia defendatzeko legeak estatuko merkatuan lehia eragotzi, murriztu edo faltsutzea dakarten jarrerak zigortzen ditu.

Publizitate Legea

Publizitatearen Lege Orokorraren asmoa da publizitatea eremu...

Finantzazioa

Inbertsioak burutzeko beharrezkoak diren finantza-baliabideak lortzeari deritzogu.

Merkataritza Deskontua

Finantza-eragiketa bat da, non enpresak kreditu-erakunde batekin truke-letra batzuen ematea negoziatzen duen, bere zenbatekoa aldez aurretik kobratzeko, epemuga arte itxaron gabe.

Hartzekoa (Kreditua)

Finantza-eragiketa bat da, non finantza-erakunde batek diru-kopuru bat enpresaren esku uzten duen epe jakin batez. Enpresak, momentu bakoitzean, egokia ikusten duen kopurua erabili ahal izango du.

Mailegua

Finantza-erakunde batek diru-kopuru bat enpresari ematen dion finantza-eragiketa bat da. Azken honek kopuru hori finkatutako epeetan itzultzeko eta paktatutako interesak ordaintzeko konpromisoa hartzen du.

Leasing

Errentamendu-kontratu...