Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Familiak eta Langileak

Langileak Enpresan

Enpresaburuen zuzendaritzapean, ekoizpen-prozesuan parte hartzen duen giza elementua da langilea. Lana jartzen dute, soldata izeneko prezio baten truke. Langileak elementu baliotsua dira enpresan, eta haien gaitasunak hobetu egin daitezke prestakuntzaren eta esperientziaren bidez. Horregatik, zenbait egilek langileak enpresaren giza kapitala direla esaten dute. Gaur egun, honako ezaugarri hauek dituen giza jarduera adierazteko erabiltzen da lana hitza:

• Pertsonala: Horretarako kontratatutako pertsonak egin behar du lana. Ezin du beste inork egin haren lana.
• Borondatezkoa: Ez da derrigortutako edo behartutako harremana.
• Besteren konturakoa: Lanaren fruituak edo emaitzak ez dira langilearen jabetza, baizik

Ekonomia-jarduerak: Sarrera

Zer dira ekonomia-jarduerak?

Gizakiek beren premiak asetzeko egiten dituzten jarduera guztiak dira. Ekonomia-jarduerak aldatu egin dira historian zehar: hasieran oinarrizkoak ziren eta orain, berriz, konplexuak.

Ekonomia-jardueren bidez gauza hauek lor ditzakegu: ondasunak eta zerbitzuak.

Ekonomia-jardueren sailkapena

Ekonomia-jarduerak hiru motatakoak izan daitezke:

• Ekoizpenekoak
• Banaketakoak
• Kontsumokoak

Ekoizpen-jarduerak

Ondasunak eta zerbitzuak lortzeko egiten diren jarduerak dira.

Banaketa-jarduerak

Ondasunak eta zerbitzuak kontsumitzaileengana helarazteko jarduera guztiak dira.

Kontsumo-jarduerak

Kontsumitzaileek ondasunak eta zerbitzuak erabiltzeko egiten dituzten jarduerak dira.

Ondasun motak

Ondasunak bi motatakoak izan...

Finantza Oinarriak

Hornidura eta Ekoizpena

Hornidura

• Lehengaien urteko kontsumoa / Izakinen urteko batez besteko balioa

Ekoizpena

• Produktuen urteko kontsumoa / Batez besteko stock balioa

Salmenta, Kobrantza eta Ordainketa

Salmenta

• Salmenten urteko kostuak / Stockaren batez besteko balioa

Kobrantza

• Salmenten urteko kostuak / Kobratzeko eskubideen batez besteko balioa

Ordainketa

• Erosketak / Hornitzaile-saldoaren batez besteko balioa

Diru Sarrerak eta Gastuak

• Diru sarrerak - Gastuak = X
• X * % = Y
• X - Y = Soluzioa
• BEZ (%21) Zerga-tasa (%30 Espainia, %28 EAE)

Akzioen Balorazioa

• ((Akzio zaharrak * Kotizazio balioa) + (Akzio berriak * Balio nominala)) / (Akzio zaharrak + Akzio berriak)

Ondasunak eta Zerbitzuak

Ondasuna

Ondasuna objektu material bat da, erabiltzean gogobetetzea...

Diruaren Funtzio Nagusiak eta Eskariaren Faktoreak

Diruaren funtziorik garrantzitsuena truke-bitarteko gisa erabiltzea da, baina beste funtzio garrantzitsu batzuk ere baditu: balore-gordailu gisa eta kontu-unitate komun gisa erabiltzetik eratorritakoak.

Diruaren Funtzioak

• Truke-bitartekoa: Ordainketa eta kobrantza-bitartekorik ez bagenu, trukea erabili beharko genuke nahitaez; hau da, ondasunak ondasunekin trukatu beharko genituzke. Baina dirua mundu osoan onartzen da truke-bitarteko gisa. Horri esker, asko sinplifikatzen dira eskaintzak eta eskariak egokitzeko arazoak.
• Balore-gordailua: Dirua ondasun iraunkorra da. Edukitzaileak aukera du egoki iruditu bitartean gordetzeko, aurrerago erabiltzeko. Edonola ere, gerta daiteke, jada azaldu dugunez,

Maniobra Fondoa

Maniobra Fondo Positiboa

Aktibo ez-korrontea eta aktibo korrontearen zati handi bat ondare garbiaren edo pasibo ez-korrontearen bidez finantzatzen denean gertatzen da. Horrek esan nahi du enpresak epe laburreko zorrak ordaintzeko arazorik ez duela izango. Aktibo korrontea ... € dira eta urtebete baino lehen likido bihurtzen dira; urtebete baino lehen itzuli beharreko zorrak ... € dira. Beraz, marjina dago. Maniobra fondo positibo batek marjina operatiboa ematen dio enpresari, bere aktibo korronteekin epe laburreko betebeharrak kitatu baititzake, eta oraindik ere marjina hori dauka. Kasu honetan, oreka egoera eta egonkortasun finantzario arrunta edo normala da.

Maniobra Fondo Negatiboa

Epe luzeko inbertsio batzuk epe laburrera...

Finantza Egoeraren Azterketa

Maniobra Funtsa (MF):

MF Positiboa

MF positiboa denean, enpresaren aktibo ez-korronteak eta aktibo korrontearen zati bat ondare garbiarekin edo pasibo ez-korrontearekin finantzatuta daude. Epe laburreko ondasunak eta eskubideak epe laburreko zorrak baino handiagoak direnez, enpresak ez du arazorik izango zor horiek ordaintzeko.

MF Negatiboa

MF negatiboa denean, aktibo ez-korrontearen zati bat pasibo korrontearekin finantzatuta dago. Ordainketa etendura arriskua dago, eta enpresak aktibo ez-korronteko elementuak saldu beharko lituzke, ondorio negatiboekin.

Ibilgetuaren Ratioa:

Ibilgetuaren Ratioa eta Maniobra Funtsa

Ibilgetuaren ratioak maniobra funtsaren interpretazioa berresten du. 1 baino txikiagoa izatea positiboa da,...

Enpresa-jardueran funtsezkoak diren lege-esparruak aztertuko ditugu, lehia osasuntsua eta publizitate etikoa bermatzeko.

Lehia eta Publizitate Legeak

Lehia Defendatzeko Legeak

Lehia Defendatzeko Legeek estatuko merkatuan lehia eragotzi, murriztu edo faltsutzea dakarten jarrerak zigortzen dituzte. Lege hauek merkatu librearen funtzionamendu egokia babesten dute, monopolioak eta gehiegikeriak saihestuz.

Publizitatearen Lege Orokorra

Publizitatearen Lege Orokorraren asmoa da publizitatea eremu zintzo batean egitea, hirugarrenei kalterik egin gabe eta Konstituzioak aitortutako balioak eta eskubideak urratu gabe. Lege honek publizitate engainagarria edo desleiala debekatzen du, kontsumitzaileen babesa bermatuz.

Industria Jabetza eta Merkataritza Erregistroa

Enpresen...

Enpresentzako Zerbitzuak eta Kudeaketa

Enpresen Administrazioa

Enpresa-kudeaketarekin zerikusia duten ekonomia-jarduera asko biltzen ditu, hala nola:

• Giza baliabideak
• Kontabilitatea
• Zergak
• Aseguruak

Arlo honetako jarduerek garrantzi ekonomiko handia dute: enplegua sortzen dutelako eta langile espezializatuak behar dituztelako. Herrialde garatuetan enpleguen %20-25 arlo horretakoak dira, eta zerbitzuen kalitatea gero eta hobea da.

Orain arte, kudeaketa lanak enpresetan bertan egiten ziren. Gaur egun, gero eta ohikoagoa da mota askotako zerbitzuak egiten dituzten kudeaketa-enpresak zeregin horietaz arduratzea. Hau da, enpresek zerbitzu batzuk kanporatu egiten dituzte, baita ekoizpena bera ere (outsourcing).

Enpresen kudeaketaren arloko jardueren kopurua...

Merkataritza Askea

Merkataritza askea sustatzen duten politikek enpresen arteko lehia askea dakarte nazioartean. Politika horien oinarria da lehiakide gehiago izanez gero efizientzia handiagoa lortzen dela eta, beraz, aberastasuna sortzen dela.

Merkataritza askearen aldeko arrazoiak

• Ekoizpen-faktoreen efizientzia handiagoa: Beste herrialdeekiko abantaila konparatiboa ematen dioten ondasunetan espezializatuz gero, herrialde batek bere ekoizpen-aukerak areagotzen ditu, eta horrek enplegua eta aberastasuna sortzen ditu. Adibidez, Espainian, turismoa.
• Lehia sustatzea eta areagotzea: Herrialde jakin bateko merkatuan atzerritar lehiakideak sartzen badira, bertako enpresek efizientzia handiagoa lortu behar dute, merkatu-kuota ez galtzeko. Horrek prezioak

Merkatu Ereduak

Enpresa guztien helburua mozkinak lortzea da, baina enpresa guztiek ez dute aukera berdina. Enpresa txikiak merkatuaren menpe daude, eta enpresa handiek, berriz, prezioak igo eta kontsumitzaileen nahiak euren beharretara egokitu ditzakete publizitatearen bidez. Enpresa handi batzuek, gainera, merkatuan lehiakide berriak sartzea eragotzi dezakete.

Lehia Perfektua

Lehia perfektuko merkatuan erosle eta saltzaile asko daude, eta ekoizle batek ere ez du prezioetan eragiteko ahalmenik. Enpresa baten ekoizpena oso txikia da merkatu osoarekin alderatuta, eta, beraz, haren erabakiek ez dute eraginik izango prezioan.

Baldintzak

• Eskaintzaile eta eskatzaile asko egon behar dute.
• Ekoizkinak homogeneoak izan behar dira (adibidez, markarik gabeko