Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Enpresa Motak Forma Juridikoaren Arabera

ENPRESA MOTAK FORMA JURIDIKOAREN ARABERA:

Banako Enpresa

Banako enpresa nortasun fisikoa duen enpresa-mota da: hau da, enpresaren jabeak pertsona fisikoak dira. BANAKAKO enpresaburua eta autonomoa: banako enpresaburua bere izenean eta enpresa baten bidez merkataritza-jarduera, industria-jarduera edo jarduera profesionala egiten duen pertsona fisiko bat da.

Ondasun Erkidegoa

Ondasun erkidegoak ez du nortasun juridiko propiorik. Merkataritza Kodeko xedapen orokorrak arautzen du, merkataritzaren alorrean, eta Kode Zibilekoak, eskubideen eta obligazioen alorrean. Ondasun erkidegoaren oinarria kontratu bat da, eta horretan ezartzen da gauza baten edo eskubide baten jabetza proinbisio dagokiola pertsona bati baino...

Espezializazioa eta trukea: Edozein sistema ekonomikotan espezializazioa eta trukaketa oinarrizko ezaugarriak dira eta ezinbestekoak dira gizakiaren ongizate maila handitzeko. Ondorioz, sistema ekonomiko guztietan bi ezaugarri hauek beti aplikatu dira modu desberdinetan. Merkatu ekonomian, eta ondorioz sistema mistoan ere, espezializazioa eta trukaketa ezinbestekoak dira gizakia, familia edo herrialdeen garapenerako eta ondorioz, espezializazio maila handia eskatzen da ekonomia jarduera guztietan. Egun, espezializazioa hain handia da eta trukea hain konplexua guztia kordinatzeko hainbat eragile ekonomikoen beharra dugula, eta ez bakarrik estatuak baizik eta baita ere herrialde eta estatu desberdinak biltzen dituzten beste erakunde moten parte...

Hornitzaile bakoitzari dagokion fitxa betetzea: fitxa bakoitzean, enpresaren identifikazio-datuak, zerbitzatu ditzakeen produktuak eta eskaintzen dituen merkataritza-baldintzak jasoko ditugu.

Eskaintzak alderatzeko koadroa egitea: laburpen-moduko koadro horretan, hainbat datu jasoko dira; produktuaren prezioa, kalitatea, entrega-epeak...

Hautapen-faktoreak

Hiru faktore daude:

• Faktore ekonomikoak: Unitate prezioa, merkataritza deskontua eta rappelak, zalantzak/gastuak… Guztizko zenbateko txikiena duen eskaintza hautatzea da irizpide nagusia.
• Kalitate-faktoreak: Produktuaren kalitatea lehentasun nagusia denean hartzen dira aintzat. Horretarako, jasotako laginen ezaugarri teknikoak eta funtzionamendua aztertzen dira. Urrats hori ezinbestekoa da.
• Zerbitzu-

Erosketa Zikloaren Aldakortasuna Enpresa Motaren Arabera

Erosketen zikloa nabarmen aldatzen da enpresa mota batetik bestera, bakoitzaren helburu eta behar espezifikoen arabera:

• Industria-enpresetan: Bukaerako produktuak osagaien kostuaren zati handia osatzen du. Horregatik, kalitate-prezio erlazioa ahalik eta gehien doitu behar da.
• Merkataritza-enpresetan: Produktuen kostua funtsezkoa da, salmenta-marjina zuzenean eragiten baitu.
• Zerbitzu-enpresetan: Bezeroen beharrak asetzea da kontuan hartu beharreko aldagai nagusia, zerbitzuaren kalitatea bermatuz.

Erosketa Zikloaren Pausoak

Erosketa prozesu eraginkor bat bermatzeko, funtsezkoa da hurrengo pausoak zehatz-mehatz jarraitzea:

1. Beharren analisia (barne-eragiketa): Erosketa plangintza egoki bat egiteko

Hori dela eta, inbentarioak eta horiei lotutako kostuak kontrolatzea ezinbestekoa da antolakuntza egokia izateko.

Hornikuntza-funtzioaren helburuak

Hornikuntza-politika egokiaren helburuen artean honako hauek daude:

• Inbentarioaren beharrari buruzko aurreikuspenak egin.
• Erosketak planifikatu eta Erosketa-sailarekin elkarlanean aritu, erosketa merkeak eta eraginkorrak lortu ahal izateko.
• Inbentarioan egiten den inbertsioa minimizatu.
• Biltegiratze-kostuak murriztu.
• Kalteen, zaharkitzearen eta gai galkorren ondoriozko galerak minimizatu.
• Produkzioan lehengairik eta gainerako hornigairik falta ez dadin, behar adinako inbentarioak egin.
• Inbentarioen garraio eraginkorra mantendu, saltze- eta jasotze-jarduerak barne.
• Inbentarioaren informazio-sistema eraginkorra

Gaia: Merkatuaren Mugak

Merkatuak, onurak sortzeaz gain, arazoak ere eragiten ditu: gizarte-desberdintasunak, enpresa batzuen gehiegizko boterea, kutsadura eta langileen esplotazioa. Arazo hauei merkatuaren hutsegiteak deritze. Estatuak arazo hauek konpontzen saiatzen da, baina askotan arintzea baino ez du lortzen.

Merkatuaren Hutsegite Nagusiak

• Ziklo ekonomikoen ezegonkortasuna
• Ondasun publikoen beharra
• Kanpo-eraginak
• Lehia ez-perfektua
• Errentaren banaketa desorekatua

Ziklo Ekonomikoen Ezegonkortasuna

Ekonomia-jardueran gorabeherak dira, txandaka atzeraldiak eta hedaldiak eragiten dituztenak. Sektore publikoak bi jarrera izan ditzake:

• Ez esku hartzea
• Esku hartzea (politika makroekonomikoa)

Sektore Publikoaren Esku-hartzea: Politika Makroekonomikoa (Egonkortze-

Ekoizpen-Aukera Mugaren Desplazamendua

Ekoizpen-aukera muga eskuinerantz desplazatzeko, enpresek baliabide gehiago izan behar dituzte, edo, bestela, teknologia-berrikuntza bat ezarri behar dute. B-tik C-ra pasatzeko aukera-kostua 150 ordenagailu da (150 ordenagailu galtzeari dagokiona).

Merkatua

Eskaria (Erosleak)

Kotxe-eskaria (Kotxe-prezioa) P_Kotxe

-> Kotxe-eskaria

Eskaintza (Saltzaileak)

Kotxe-prezioa

-> Kotxe-eskaintza

5. Gaia: Lehia Perfektuko eta Inperfektuko Merkatuak

Lehia Perfektuko Merkatuak

Ondasunak eta zerbitzuak borondatez trukatzen dira merkatuan, eskaintza- eta eskaria-legearen arabera finkatutako prezioan. Enpresa bakar batek ezin du prezioan eragin. Enpresa guztiak berdinak dira; adibidez, asteroko azokak.

Lehia Inperfektuko Merkatua

Enpresek...

Enpresa Kudeaketaren Oinarriak

Organigramak

Enpresaren antolakuntza-egituraren adierazpen grafikoak dira, sintetikoak eta sinplifikatuak, eta egiturak zer ezaugarri nagusi dituen azaltzen dute.

Antolakuntza Informala

Aurrez pentsatuak ez zeuden harreman pertsonal eta sozialak.

Kudeatzea

Ezarritako helburuak lortzeko, enpresa osatzen duten pertsonek beharrezko diren zereginak egin ditzaten ahalegintzea.

Lidergoa

Pertsona batek, gogo biziz eta berak nahi duelako, beste batzuengan eragiteko eta haiek helburu jakin batzuk lortzera animatzeko edo motibatzeko duen gaitasuna edo trebetasuna.

McGregorren X eta Y Teoriak

• X Teoria: Lana gorroto du, ez du anbiziorik, nahiago du beste baten aginduak bete, ez du aldaketarik nahi (agintari autoritarioa).
• Y Teoria: