Merkatuaren Mugak eta Estatuaren Esku-hartzea

Gaia: Merkatuaren Mugak

Merkatuak, onurak sortzeaz gain, arazoak ere eragiten ditu: gizarte-desberdintasunak, enpresa batzuen gehiegizko boterea, kutsadura eta langileen esplotazioa. Arazo hauei merkatuaren hutsegiteak deritze. Estatuak arazo hauek konpontzen saiatzen da, baina askotan arintzea baino ez du lortzen.

Merkatuaren Hutsegite Nagusiak

• Ziklo ekonomikoen ezegonkortasuna
• Ondasun publikoen beharra
• Kanpo-eraginak
• Lehia ez-perfektua
• Errentaren banaketa desorekatua

Ziklo Ekonomikoen Ezegonkortasuna

Ekonomia-jardueran gorabeherak dira, txandaka atzeraldiak eta hedaldiak eragiten dituztenak. Sektore publikoak bi jarrera izan ditzake:

• Ez esku hartzea
• Esku hartzea (politika makroekonomikoa)

Sektore Publikoaren Esku-hartzea: Politika Makroekonomikoa (Egonkortze-eginkizuna)

Estatuak ekonomia-jardueran esku hartzen du herrialdearen egoera hobetzeko.

Sektore Publikoaren Esku-hartzea: Ondasun Publikoen Hornikuntza

• Ekoizpen propioa
• Enpresa pribatuei erostea, biztanleen artean doan banatzeko
• Ondasunen erosketa diruz laguntzea

Kanpo-eraginak

Kanpo-kostua ekonomia-jarduera batek ingurunean edo beste pertsonengan duen eragin negatiboa da. Kanpo-onurak ere badaude, ekonomia-jarduera batek beste enpresa edo pertsonei onura eragiten dienean. Kanpo-eraginak ez dira islatzen ekoitzitako ondasunen eta zerbitzuen prezioan.

Lehia Ez-perfektua

Lehia askearen abantailak:

• Berrikuntza sustatzen du
• Prezioak murrizten ditu
• Langileen erosteko ahalmena handitzen du
• Enplegua sortzen du

Sektore Publikoaren Esku-hartzea: Politika Makroekonomikoa (Errenta Birbanatzeko Eginkizuna)

Estatuak gastu sozialak finantzatzen ditu zergen bidez, herritarren ekonomia-ahalmenaren arabera. Errenta birbanaketaren bidez, Estatuak merkatuaren desberdintasunak zuzentzen saiatzen da.

Merkatuaren Hutsegiteak (Laburpena)

• Ziklo ekonomikoen ezegonkortasuna
• Ondasun ez-errentagarrien urritasuna
• Kanpo-eragin kaltegarriak
• Lehia ez-perfektua
• Errentaren banaketa desberdina

Estatuaren Esku-hartzea (Laburpena)

• Politika makroekonomikoa (egonkortze-eginkizuna)
• Ondasun publikoak hornitzea
• Ingurumen-politika
• Monopolioen aurkako legeak
• Politika makroekonomikoa (errenta banatzeko eginkizuna)

Estatu baten ekonomia-eraginkortasuna hazkundean, enpleguan eta prezioen egonkortasunean islatzen da.