DBH mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Merkatuaren Barne Indarrak

Herrialde bateko ekonomia eragileen portaeraren araberakoak dira, eta eskaintza eta eskari agregatuaren joko askean adierazten dira.

Prezioen Batez Besteko Maila

Ekonomia bateko ondasunen eta zerbitzuen prezioen batez besteko hazkundeari egiten dio erreferentzia.

Eskari Agregatua

• Familien kontsumoa (kontsumo pribatua)
• Enpresa inbertsioa
• Gastu publikoa
• Esportazioen saldo garbia (esportazio gordinen eta inportazioen arteko kenketatik ateratzen den emaitza)

Prezioen batez besteko maila jakin bat izanik, familiek, enpresek, sektore publikoek eta atzerritarrek ekonomia horretan egiten duten gastu osoa da.

Kontsumo eta Inbertsio Pribatua

• Ondasun iraunkorra: telebista, kotxea.
• Ondasun galkorra: elikagaiak, jantziak, botikak.
• Zerbitzuak:

Banaketa Politika: Funtzioak eta Garrantzia

Banaketak ondasuna ekoizpen-egoeratik erosketa-egoerara eramaten du. Banaketa ondasunaren ekoizpena eta salmenta harremanetan jartzen dituen marketing-tresna da. Bitartekarien bidez, enpresek ekoizten dituzten produktuak kontsumitzaileen eskuetara iritsiko dira. Bitartekari horiek produktuez arduratzen dira lantegietatik irteten direnetik kontsumitzaileek erosten dituzten arte. Hau da, produktuak banatzeaz arduratzen dira.

Banaketa-funtzio nagusiak

Banaketa aztertzean 5 funtzio bereiziko ditugu:

1. Banaketa-kanala aukeratzea.
2. Garraio-funtzioa: ondasuna lantegitik merkatura eramatea.
3. Salmenta-puntuen kokapena eta dimentsioa zehaztea.
4. Biltegiratzea.
5. Zerbitzu-funtzioa: salmenta lortu aurretik (aurkezpena, kokapena,

Industria

Definizioa (Zer da?)

Industria lehengaiak eraldatu eta produktu landu edo erdilandunak egitea helburu duen ekonomia-jarduera multzoa da. Lehengaiak eraldatuz, produktu landu edo erdilanduak sortzen ditu.

Sailkapena (Ekoizpenaren arabera)

• a) Oinarrizko industriak:
  • Ezaugarriak: Bere ekoizpena beste industriek berriro eraldatzeko gai gisa erabiltzen dute.
  • Industria motak: Erauzketa-industria, energia-ekoizpena, siderurgia, metalgintza, kimika astuna.
• b) Ekipo-ondasunen industria:
  • Ezaugarriak: Lehengaitzat oinarrizko industrien produktuak erabiltzen dituzte.
  • Industria motak: Eraikuntza, mekanika-industria.
• c) Erabilera eta kontsumorako industria:
  • Ezaugarriak: Kontsumo-ondasunak ekoizten dituztenak.
  • Industria motak: Elikagai-industria, ehungintza

Kutxa Koefizientea

Erreserba horiei Kutxa Koefizientea deitu izan zaie. Pertsona batek dirua bankuan sartzen duenean, dirua hor daukala pentsatzen du. Europako Bankuak beste bankuei kutxa koefizientea izatera behartzen die. Horrela, mailegu berriak emateko ahalmena murrizten die. Modu honetan ere zirkulazioan dagoen diru kopurua gehitu edo murriztu dezake. Dena dela, bankuek gordailuen portzentajearen zati bat besterik ez dute gordetzen erreserba bezala. Beste diruarekin ahalik eta etekin gehien lortu nahi dute eta dirua sortzen dutela esaten da.

Europar Banku Zentrala

Europar Moneta Batasuna sortu orduko, Europan moneta berri bat jaio zen eta honekin batera banku berri bat: Europar Banku Zentrala. 1998ko ekainaren 1ean sortu zen, eta Europar...

Marketina

Definizioa

Etekina lortzeko helburuarekin enpresak kontsumitzailearen beharrak eta nahiak betetzeko garatzen dituen jarduera multzoa da. Lau elementuk osatzen dute marketin jarduera: produktua, prezioa, sustapena eta banaketa.

Marketin Plana

Helburu komertzialak, ekintza programatuak, horretarako behar diren baliabideak eta noiz egingo diren deskribatzen duen agiria da. Enpresa guztiek daukate marketin plana.

Marketin Planaren Ekintzak

1. Enpresaren ingurunea aztertu:
   1. Kontsumitzaile eta lehiakideen ezaugarriak aztertu.
   2. Legeriak aztertu: segurtasuna, ingurumena.
   3. Dauden baliabide teknologikoak.
   4. Hornitzaile posibleak.
2. Merkaturatzeko estrategiak definitzea: produktua, prezio egokia, promozioa, banaketa.

Merkatuaren Azterketa

Prozesu bat da, non kontsumitzaileen,...

Familiak eta Langileak

Langileak Enpresan

Enpresaburuen zuzendaritzapean, ekoizpen-prozesuan parte hartzen duen giza elementua da langilea. Lana jartzen dute, soldata izeneko prezio baten truke. Langileak elementu baliotsua dira enpresan, eta haien gaitasunak hobetu egin daitezke prestakuntzaren eta esperientziaren bidez. Horregatik, zenbait egilek langileak enpresaren giza kapitala direla esaten dute. Gaur egun, honako ezaugarri hauek dituen giza jarduera adierazteko erabiltzen da lana hitza:

• Pertsonala: Horretarako kontratatutako pertsonak egin behar du lana. Ezin du beste inork egin haren lana.
• Borondatezkoa: Ez da derrigortutako edo behartutako harremana.
• Besteren konturakoa: Lanaren fruituak edo emaitzak ez dira langilearen jabetza, baizik

Diruaren Funtzio Nagusiak eta Eskariaren Faktoreak

Diruaren funtziorik garrantzitsuena truke-bitarteko gisa erabiltzea da, baina beste funtzio garrantzitsu batzuk ere baditu: balore-gordailu gisa eta kontu-unitate komun gisa erabiltzetik eratorritakoak.

Diruaren Funtzioak

• Truke-bitartekoa: Ordainketa eta kobrantza-bitartekorik ez bagenu, trukea erabili beharko genuke nahitaez; hau da, ondasunak ondasunekin trukatu beharko genituzke. Baina dirua mundu osoan onartzen da truke-bitarteko gisa. Horri esker, asko sinplifikatzen dira eskaintzak eta eskariak egokitzeko arazoak.
• Balore-gordailua: Dirua ondasun iraunkorra da. Edukitzaileak aukera du egoki iruditu bitartean gordetzeko, aurrerago erabiltzeko. Edonola ere, gerta daiteke, jada azaldu dugunez,

Enpresa-jardueran funtsezkoak diren lege-esparruak aztertuko ditugu, lehia osasuntsua eta publizitate etikoa bermatzeko.

Lehia eta Publizitate Legeak

Lehia Defendatzeko Legeak

Lehia Defendatzeko Legeek estatuko merkatuan lehia eragotzi, murriztu edo faltsutzea dakarten jarrerak zigortzen dituzte. Lege hauek merkatu librearen funtzionamendu egokia babesten dute, monopolioak eta gehiegikeriak saihestuz.

Publizitatearen Lege Orokorra

Publizitatearen Lege Orokorraren asmoa da publizitatea eremu zintzo batean egitea, hirugarrenei kalterik egin gabe eta Konstituzioak aitortutako balioak eta eskubideak urratu gabe. Lege honek publizitate engainagarria edo desleiala debekatzen du, kontsumitzaileen babesa bermatuz.

Industria Jabetza eta Merkataritza Erregistroa

Enpresen...

Enpresentzako Zerbitzuak eta Kudeaketa

Enpresen Administrazioa

Enpresa-kudeaketarekin zerikusia duten ekonomia-jarduera asko biltzen ditu, hala nola:

• Giza baliabideak
• Kontabilitatea
• Zergak
• Aseguruak

Arlo honetako jarduerek garrantzi ekonomiko handia dute: enplegua sortzen dutelako eta langile espezializatuak behar dituztelako. Herrialde garatuetan enpleguen %20-25 arlo horretakoak dira, eta zerbitzuen kalitatea gero eta hobea da.

Orain arte, kudeaketa lanak enpresetan bertan egiten ziren. Gaur egun, gero eta ohikoagoa da mota askotako zerbitzuak egiten dituzten kudeaketa-enpresak zeregin horietaz arduratzea. Hau da, enpresek zerbitzu batzuk kanporatu egiten dituzte, baita ekoizpena bera ere (outsourcing).

Enpresen kudeaketaren arloko jardueren kopurua...