Batxilergoa mailako Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Zerga-politika

Zerga-politika sektore publikoak ekonomian esku hartzeko erabiltzen duen tresna da.

Helburuak

• Ekonomia-jarduera handitzea edo murriztea
• Enplegua sustatzea
• Inflazioa kontrolatzea
• Hazkunde ekonomikoa lortzea

Horretarako bi tresna erabiltzen dira: zerga-bilketa eta gastu publikoa.

Zerga-politikaren tresnak

1. Borondatezko neurriak (diskrezionalak)

Gobernuak nahita aplikatzen dituen neurriak dira, ekonomian zuzenean eragiteko.

Adibideak

• Obra publikoak egitea
• Enplegu publikoa handitzea
• Zergak jaistea
• Diru-laguntzak ematea

2. Egonkortzaile automatikoak

Automatikoki jarduten duten mekanismoak dira, ekonomia-zikloetako gorabeherak leuntzen dituztenak.

Adibideak

• Langabezia-prestazioak
• Errentaren gaineko zergak
• Gizarte-kotizazioak

Zerga-politika motak

Zerga-

Segmentazio Irizpideak

Merkatuaren segmentazioa egiteko irizpide nagusiak hauek dira:

• Demografikoa: Populazioa ezaugarri komunengatik sailkatzea (adina, sexua, errenta, lanbidea…). Gehien erabiltzen den irizpidea da.
• Geografikoa: Kokapen edo lekuaren arabera sailkatzea; merkatu orokorra mugatzeko balio du.
• Sozioekonomikoa: Egoera sozial eta ekonomikoaren arabera bereiztea.
• Psikografikoa: Alderdi psikologikoak (bizimodua, balioak, interesak, gustuak, nortasuna…); normalean azkena aplikatzen da.

Segmentazio Motak

• Bereizi gabea: Produktu edo mezu bakarra merkatu osorako; ez dago segmentaziorik. Adibidez: Coca-Cola.
• Bereizia: Merkatua segmentutan banatu eta bakoitzarentzat produktu edo publizitate ezberdina erabiltzea. Adibidez: Inditex.
• Kontzentratua:

Ekonomia eta Finantza: Oinarrizko Kontzeptuak

KPIaren Mugak

Kontsumo Prezioen Indizearen (KPI) mugak honako hauek dira:

• Zenbait ondasun eta zerbitzu zalantzan jartzeko modukoak dira.
• Denborak aurrera egin ahala desitxuratu egiten da.
• Ez ditu kontuan hartzen ondasunen kalitatean egon daitezkeen aldaketak.
• Eztabaida dago familia-aurrekontuen inkestaren adierazgarritasunari buruz.

Arrisku-prima

Arrisku-prima, herrialde-arriskua ere esaten zaiona, herrialde bateko zor subiranoari beste batekin (merkatuan arrisku txikiena duela jotzen denarekin) alderatuta eskatzen zaion gainkostua da.

Nazioarteko Merkataritza

Nazioarteko merkataritzak aduana-lurralde batek munduko gainerako lurraldeekin trukatzen dituen ondasunak eta zerbitzuak hartzen ditu bere baitan.

IBEX

Aktiboa eta Ondare Garbia zein Pasiboa

Aktiboa

Aktibo ez korrontea

• Ibilgetu ukiezina: Ikerketa eta garapena, Jabetza industriala, Aplikazio informatikoak, Amortizazio Metatua (-)
• Ibilgetu materiala: Lurrak eta ondasun naturalak, Eraikuntzak, Instalazio teknikoak, Makineria, Tresneria, Altzariak, Informazioa prozesatzeko ekipoak, Garraio elementuak, Amortizazio Metatua (-)
• Ondasun higiezinetako inbertsioak: Lurrak eta ondasunak, Eraikuntzako inbertsioak
• Epe luzeko finantza-inbertsioak: Akzioak

Aktibo korrontea

• Izakinak: Lehengaiak, Salgaiak, Produktu bukatuak
• Zordunak eta kobratzeko bestelako kontuak: Bezeroak, Bezeroak (m/efektuak), Zordunak, Lansarien aurrerakinak, Ogasun Publikoa (zorduna), Gizarte Segurantza (zorduna)
• Epe laburreko finantza-inbertsioak:

Zer da kontabilitatea?

Kontabilitatea enpresan derrigorrez ezartzen den informazio-sistema da. Bi funtzio nagusi lortu nahi dira enpresan:

• Sarrerak eta gastuak: Urtebetean enpresak izandako sarrerak eta gastuak aztertzea, eta ondorioz, emaitzak zehaztea (galdu-irabazien kontua).
• Ondarea: Urte amaieran enpresak duen ondarea ezagutzea (egoera-balantzea).

Kontabilitate Plan Orokorra (KPO)

Kontabilitatearen bidez lorturiko informazioa fidagarria eta konparagarria izan dadin, enpresek Kontabilitate Plan Orokorrean jasotako irizpideak jarraitu behar dituzte. KPO enpresek kontabilitatea nola eraman behar duten arautu eta azaltzen duen araudia da. Ekonomia-gertaera guztiak eta egiten diren eragiketa guztiak nola jaso behar diren adierazten du, ematen den...

Langabezia motak eta horiei aurre egiteko neurriak

• Koiunturazkoa: Merkatu-ekonomietan, enplegua ekonomiaren gorabeheren menpe dago: atzeraldietan langabezia handitu, eta hedaldietan murriztu egiten da. Sektore publikoak ekonomiaren gorabeherak arintzen ditu, lan-eskaintzaren aldaketak murrizteko.
• Urte-sasoikoa: Garai jakin batzuetan besterik ez da egiten lana; hau da, garai batzuetan lan gehiago dago beste batzuetan baino. Hau murrizteko, ekoizpen-egitura dibertsifikatzen da mendekotasuna gutxitzeko.
• Frikzionala: Borondatezko langabezia da; lan egiteko gaitasuna izanda, lan hobea bilatzeko edo atseden hartzeko langabezian egotea da. Lan-bitartekaritza hobetzea da helburua, langileak eta enpresak errazago konektatzeko.
• Egiturazkoa: Langileen prestakuntza

Porterren Lehia Estrategiak

Michael Porterrek hiru lehia estrategia bereizi zituen, enpresaren merkatuko lehiakortasuna hobetzeko eta lehiakideekiko abantaila iraunkorra lortzeko:

• Desberdintze Estrategia: Enpresak produktu edo zerbitzu berezi bat eskaintzen du. Estrategia honen helburua da bezeroek balio berezia ikustea eskaintzan.
• Kostuen Lidergo Estrategia: Enpresak ekoizpen kostuak murrizten saiatzen da, produktu merkeagoak eskaintzeko eta, horrela, bezeroak erakartzeko.
• Espezializazio Estrategia (Fokua): Enpresak merkatu segmentu espezifiko batean jartzen du arreta, bai kostuetan, bai desberdintzean.

Enpresaren Ingurunearen Azterketa

Enpresaren jardueran eragina duten faktoreak bi multzo nagusitan sailkatzen dira:

Ingurune Orokorra

Enpresa guztiei...

Enpresaren Finantzaketa Iturriak

Enpresak, zehazki, kreditu-kontu bat eska dezake. Hona hemen finantzaketa-tresna nagusiak:

• Merkataritza-kreditua: Enpresak hornitzaileei egindako erosketak zorretan uztean lortzen duen finantzaketa automatikoa da. Enpresak erositako materialekin eta hornidurekin lan egin dezake, eta fakturak ordaindu arteko denboran, enpresa finantzaketa jasotzen ariko da.
• Efektu-deskontua: Epemuga igaro baino lehen, letra edo ordainduko moduan formalizatutako bezeroen zorrak finantza-erakunde bati laga diezazkioke enpresak, eta finantza-erakundeak zorren zenbatekoa aurrez ordainduko du kontuan, komisioengatiko eta interesengatiko zenbateko batzuk kendu ondoren.
• Factoring: Enpresen beste finantzaketa-mota bat da, bezeroen gaineko

1. Hornikuntzaren Funtzioa

Enpresa batek ekoizteko eta merkataritza posible izateko behar dituen objektuak eta materialak lortzeko aurreratu behar duen prozesua da.

Helburua

• Ekoizpen sailean: Behar diren materialak ez faltatzea.
• Merkaturatze sailean: Salmenta prozesua posible izateko behar direnak ez faltatzea.

1.1. Erosketa

Materialaren jabea izateko egin behar diren ekintza multzoa. Honako hauek hartzen ditu kontuan:

1. Hornitzaile ona eta kalitate ona.
2. Prezio onak eta deskontuak.
3. Emate eta ordaintzeko epe onak.

1.2. Biltegiratzea

Materialak gordetzeko espazio fisikoa eta egokia. Materialen sarreren eta irteeren informazioa ondo erregistratu behar da.

1.3. Stockaren Kudeaketa

Zientziekin emaitza eta estatistika zehatza kalkulatu. Metodo hauekin:

• Noiz eta