DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Molekula-proteinen sintesia (organikoak): Erreakzio anabolikoak

Molekula-proteinen sintesia (organikoak): Erreakzio anabolikoak: Zelulek lortutako energia eta zelularaino iristen diren lehengaiak erabiliz, beren molekula propioak sintetizatzen dituzte, erretikulu endoplasmatikoan eta Golgi aparatuan.

Mugimendu motak

Mugimendu motak:

• Flageloekin
• Zilioekin
• Pseudopodoekin

Mugimendu hauek aztertzeko errazena protozoak aztertzea da, zelula bakarrekoak direlako eta mugitu behar direlako elikagaiak lortzeko.

Pseudopodoak

• Ameba: Ameba batek egiten ditu pseudopodoak molekula bat harrapatzeko edo zelula osoa mugitzeko.
• Zitoplasma hasten da mugitzen eta luzapenak sortzen ditu.

Zilioak

• Adibide: Paramezioak.
• Mintzaren osoan zehar ateratzen diren luzapen txikiak dira.

Arrazakeriaren Ikuspegia Nazismoan

Pentsamolde arrazista? Nazismoa ikuspegi arrazista izan arren, naziek ideia hori azken muturrera eraman zuten. Hitlerren ustez, alemaniarrak arraza arioak eta goi-mailakoak ziren, eta arrazen arteko nahasketak zirela Alemania hain beheran egotearen arrazoia.

Hitlerren lehentasuna biztanleriari arraza-garbitasuna itzultzea zen, perfektuak ez ziren guztiak giltzapetuz edo hiltzen. Baita politika antisemita sistematikoa ezarri zen.

Horregatik, juduei lanbide gehienetan jardutea eta juduen eta arioen arteko ezkontza zein sexu-harremanak debekatu zituen; gainera, juduei tratu txar fisikoa ematen hasi zieten.

1938. urtean, Kristal Hautsien Gaua izan zen: naziek juduak hil, dendetan lapurtu, sinagogeei su eman eta juduak...

Segurtasun Kolektiboaren Porrota eta Gerrarako Bidea (1930-1939)

Nazioen Elkartearen eraginkortasun eza faxismoaren aurka

• Japoniak, Italiak eta Alemaniak kanpo-politika erasotzaile eta espantsionistak hasi zituzten.
• Lehengaiak kontrolatzeak harrokeria bultzatu zuen.
• Japoniak Mantxuria inbaditu eta protektoratua ezarri zuen, baina ondoren kanporatua izan zen.
• 1933an, Hitlerrek aldaketak egin zituen.
• Alemaniak Nazioen Elkartea utzi eta geroago Sarre eskuratu zuen (1935).
• Hitlerrek Renania eskualdea militarizatu zuen.
• 1935ean, Italiak Etiopia inbaditu zuen, eta Nazioen Elkartetik kanporatua izan zen.

Faxismoaren arteko lankidetza

• Italia Alemania naziaren alde jarri zen.
• Bien arteko lankidetza areagotu zen.
• Erroma-Berlin Ardatza sortu zen (1936).
• Hitlerrek,

XVIII. mendeko Ilustrazioa

Metodo zientifikoen aplikazioak aurrerapena ekarri zuen eta gizakiaren ikuspegia zabaldu zuen. Handik aurrera, erlijioa alde batera utzi eta adimena eta metodo arrazionala aplikatzen hasi ziren.

Ilustrazioaren oinarrizko printzipioak

• Arrazoiaren nagusitasuna: Iraultza zientifiko-teknikoak aukera eman zion gizakiari mundua ezagutzeko eta ulertzeko, bere adimena eta pentsatzeko ahalmena erabiliz.
• Metodo zientifikoa: Ilustratuek naturaren ezagutzan aplikatu zuten.
• Erlijioari kritika: Iraultza zientifikoak agerian utzi zuen ikuspegi erlijiosoaren akatsa, gizakiak unibertsoan zuen zentraltasunari dagokionez, esate baterako.
• Aurrerapenaren ideia: Ilustrazioaren oinarrizko kontzeptuetako bat izan zen.

Arlo ekonomiko eta soziala

Arlo...

Platonen ideiak: Dualismo ontologikoa

Platonen ideiak (errealitatea nola ikusten duen Platonek): Dualismo ontologikoa.

1. Ideien mundua: Kobazuloaren kanpoaldea

• Perfektua, betirakoa eta ideala da.
• Episteme: Arrazoimena eta adimena.

Ezagutza bitan banatzea: Dualismo gnoseologikoa. Bi mundu badaude, bi ezagutza maila daude.

2. Gauzen mundua: Kobazuloaren barrualdea

• Aldakorra, engainagarria eta faltsua da.
• Doxa: Iritzia eta zentzumenak.

Sozializazioa eta gizakiaren ezaugarriak

Definizioak

• Sortzetiko ezaugarriak: Gure gurasoengandik jasotzen ditugun ezaugarriak dira, guk erabaki ez ditugunak.
• Geureganatutakoak: Gizakiak bere bizitzan zehar bereganatuko dituen ezaugarriak.
• Sozializazioa: Gizakia bere inguruko kulturatik jasotzen duen prozesua.

Azpikultura

Kultura...

1. Azido nukleikoak

Azido nukleikoak ADN-a gorde eta transmititzen duten makromolekulak dira. Nukleotido izeneko unitate bakunez osatuta daude.

Nukleotidoen egitura

Nukleotido bat azido nukleikoaren osagai bakuna da eta hiru azpiunitatez osatuta dago:

• Fosfato taldea: Fosfatoz eta oxigenoz osatuta dago.
• Bost karbono atomoko gluzidoa (pentosa): Erribosa eta desoxirribosa izan daitezke.
• Base nitrogenatua: Hauetako bat izan daiteke: adenina (A), guanina (G), zitosina (Z), timina (T) eta uraziloa (U).

Nukleotidoak elkarrekin lotuta daude eta polinukleotido izeneko kate luzeak osatzen dituzte. Nukleotido bakoitzaren azido fosforikoa hurrengoaren pentosarekin lotuta dago.

Azido nukleiko motak

Bi azido nukleiko mota daude: azido desoxirribonukleikoa (ADN-a)

1. Biurteko Progresista (1854-1856)

1854ko iraultzak ia Espainia osoko altxamendua eragin zuen. Hasiera batean moderatua izan bazen ere, mugimendu progresista bihurtu zen langileek beraien eskubideak aldarrikatzeko. Egoera honetan, Isabel II.a erreginari deitu zioten eta gobernua berriro bere eskuetan utzi zion.

Gobernuak neurri liberalak praktikan jartzen saiatu zen, 1856ko Konstituzioa proposatuz, baina inoiz bete ez zenez, ezinbesteko gobernu izendatu zuten.

Politika irekiagoa zen orduan, eta ideia politikoak berriro zabaldu ziren: errepublikanoak, demokratak, sozialistak eta federalistak.

• Demokratak eta progresistak boterea hartu zuten.
• Aurreko legeak ezabatu zituzten.
• Bankuak eta kredituak sortu zituzten.
• Askatasun gehiago eta sindikatuak sortu

Bake Armatua eta Nazioarteko Aliantzak

Bake armatua nazioarteko harreman mota bat da, armamentu norgehiagokan oinarritua. Garai honetan bi aliantza nagusi sortu ziren:

• Aliantza Hirukoitza: Alemania, Austria-Hungaria eta Italia.
• Entente Hirukoitza: Frantzia, Errusia eta Britainia Handia.

Potentzia arteko istilu armatua

Koloniak zirela eta, arazo asko izan ziren. Otomandar Inperioa gainbehera egiten ari zen, eta Austriak zein Errusiak egoera horretaz baliatzeko asmoa zuten, eremu horretan beraien indarra areagotzeko.

1914ko Udako Krisia

Austria eta Serbiaren artean hasten da gatazka, eta aliantzen ondorioz, mundu osora zabaldu zen. Gerran Frantziak, Alemaniak eta Austriak hartu zuten parte, besteak beste. Gerrak 1914tik 1918ra arte iraun zuen.

Gerraren

Euskal Herriko Biztanleriaren Banaketa eta Desoreka

Evoluzio Demografikoa

• Aintzinako Erregimen Demografikoa: XX. mende hasiera arte.
• Trantsizio Demografikoa: 1900etik 1975era.
• Erregimen Demografiko Modernoa: 1975. urtetik aurrera.

Migrazio Fluxuak

Barne Migrazioak

• Tradiziozkoak: XX. mende hasieran.
• Gerra Zibilean eta Gerraostean.
• 1950-1975: Loraldia.
• 1975etik aurrera: Beherakada.

Migrazioak EAE-n

XX. mendeko bigarren hamarkadara arte.

Kanpo Migrazioak: Bi Loraldiko Bi Krisialdi

• Lehenengo loraldia: XIX. mende erdialdetik 1914 arte.
• Bi mundu gerren artean.
• 1945-1960: Loraldia.
• 1960an: Krisialdia.

Europa Barneko Migrazioa

• 1950era arte: Gehienak Frantziara.
• 1950-1973: Loraldia (Europa berrindartzea, Espainiatik kanpora joatea).
• 1973ko krisiak migrazioak jaitsi zituen.