Euskal Herriko Demografia eta Urbanizazioaren Bilakaera

Euskal Herriko Biztanleriaren Banaketa eta Desoreka

Evoluzio Demografikoa

• Aintzinako Erregimen Demografikoa: XX. mende hasiera arte.
• Trantsizio Demografikoa: 1900etik 1975era.
• Erregimen Demografiko Modernoa: 1975. urtetik aurrera.

Migrazio Fluxuak

Barne Migrazioak

• Tradiziozkoak: XX. mende hasieran.
• Gerra Zibilean eta Gerraostean.
• 1950-1975: Loraldia.
• 1975etik aurrera: Beherakada.

Migrazioak EAE-n

XX. mendeko bigarren hamarkadara arte.

Kanpo Migrazioak: Bi Loraldiko Bi Krisialdi

• Lehenengo loraldia: XIX. mende erdialdetik 1914 arte.
• Bi mundu gerren artean.
• 1945-1960: Loraldia.
• 1960an: Krisialdia.

Europa Barneko Migrazioa

• 1950era arte: Gehienak Frantziara.
• 1950-1973: Loraldia (Europa berrindartzea, Espainiatik kanpora joatea).
• 1973ko krisiak migrazioak jaitsi zituen.

Hirien Bilakaera Urbanistikoa

Urbanizazio Aurreko Hiriak

• Antzinaroa: Feniziarrak, germaniarrak (erromanizazioa: eginkizun politiko-militarra).
• Erdi Aroa: Musulmanak eta kristauak.
• Aro Modernoa: Gorabeherak (XVI. mendean gorakada, XVII. mendean geldialdia, eta XVIII. mendean Borboien dinastiarekin hazkunde demo-ekonomikoa).

Industrializazio Garaiko eta Ondorengo Hiriak

XIX. mende hasiera: Hazkundea gerra zibileraino.

Gerra Zibila eta Gerraostea: Geldialdia.

Garapen etapa: Industria eta jarduera tertziarioek mesede egin zioten.

Ondorengo etapa: Faktoreak aldatu dira, industriaren pisua galdu da eta jarduera tertziarioak garrantzia lortu du. Hirietan pilatzeari uzten diote: "urbanizazio sakabanatua/lausoa".

Hiri Egituraren Osagaiak

Alde zaharra, industria aldiko zabalgunea eta gaur egungo periferia (5 egoitza mota, industria eta ekipamendu inguruak).

Terminologia Urbanistikoa

Zentsu Errolda

Zentsu errolda: Estatuek 10 urtetik behin egiten duten herritarren kontaketa. Herritarrei buruzko hainbat datu jasotzen dira; helburua herritarren kopurua jakin eta haien ezaugarriak aztertzea da.

Zabalguneak

Zabalguneak: XIX. mendean alde zaharratik kanpora eraiki ziren auzo berriak dira. Hiriek zabaltzeko beharraz, harresiak bota zituzten eta burges herritarrentzat zabalgunea eraiki. Kaleak zabalak eta garbiak ziren, berdeguneak zituzten, berokuntza eta argikuntzarako gasa... Erotasunak. Donostiako zabalgunearen plana Antonio Cortazar-ek egin zuen (Bartzelonako Ildefonso Cerdà-k proiektatu zuen planoan oinarrituz).

CBD (Central Business District)

CBD: Hirietako erdigune historikoetan edo zabalgunetan kokatzen diren negozioetarako barruti nagusiak dira. Hor kokatzen diren banketxeen eta enpresa garrantzitsuenen egoitzak nagusiak, burtsa...

Hiri-hierarkia

Hiri-hierarkia: Hiri batek bere inguruko edo urruneko beste hiriekin dituen harremanen ondorioz sortzen den mailaketa da (hiri batzuk metropolis nagusiak dira, beste batzuk eskualdeko metropoliak, azpieskualdeko metropoliak...)