DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Dirua eta Banku-Sistema

Diru Agregatuak eta Definizioak

Jarraian, diruarekin eta banku-sistemarekin lotutako funtsezko kontzeptuak zehazten dira:

• (1) Banku-sistemaren esku-dirua: Bankuen eskuetan dauden txanpon eta billete guztiak.
• (2) Familien eta enpresen esku-dirua (EMP): Familien eta enpresen eskuetan dauden txanpon eta billete guztiak.
• Diru legala (zirkulazio fiduziarioa, esku-dirua): Familien eta enpresen eskuetan (EMP), batetik, eta bankuen eskuetan, bestetik, dauden txanpon eta billete guztiak. (Edozein kasutan, 1 + 2 da).
• (4) Banku Zentraleko gordailuak (G): Bankuek Banku Zentralean mantentzen dituzten gordailuak.
• (5) Bankuko erreserbak (R) edo banku-sistemako kutxako aktiboak: Bezeroek bankuetan mantentzen dituzten gordailuen bermea dira.

SESB: Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna

• Lehen Mundu Gerran, Errusian jendea oso pobrea zen eta gaizki bizi zen.
• Tsarrak, Errusiako erregeak, ez zuen inongo aldaketarik onartzen; horregatik, ez zegoen askatasunik eta errepresio gogorra zegoen.
• Langileak, nekazariak eta Lehen Mundu Gerrara bidalitako Errusiako soldaduak elkartu eta altxatu egin ziren Leninen teoriak jarraituz, hau da, Iraultza Komunista gauzatuz.
• Stalinen garaian, Sobietar Batasuna diktadura komunista bat izan zen.

Islam eta Islamista: Bi Hitzen Esanahia

Gaur egungo arazo larria

Ez da gauza bera Islama, erlijio bat dena, eta Islamista. Islamista hitzak integrismoa eta fundamentalismoa adierazten ditu, non erlijioaren izena erabiliz terrorismoa sortzen den.

Musulmanen sailkapena

II. Errepublika Euskal Herrian

Euskal Estataren historia eta II. Errepublika.

1 Euskal Herriko indar politikoak

Errepublikak iritzi eta sistema politikoa demokratizatu ondoren, elkarte politikoak nabarmendu ziren: errepublikazaleen zentroak, elkarte sozialistak eta nazionalistak. Baina gizarte erakundeak ere agertu ziren: emakume-, gazte-, ikasle-, langile-, kirol-, aisia- eta kultura-erakundeak, eta abar. Beraz, planteamendu politikoak elkarte-sare gihartsu batez bideratu ziren. Hiru erpin politikoen eragina oso argi bereizi zen hauteskundeetan: ezkerrekoak, EAJ/PNV eta karlismoa (eskuinekoak).

2 Eusko Ikaskuntzaren lehen autonomia proiektua

Lehen proiektu honen bultzatzailea EAJ izan zen, Agirre hain zuzen ere. Autonomiaren aldeko udal mugimendua...

Lamarck eta hartutako karaktereen herentzia

Lamarck-en teoria transformistaren oinarri nagusiak honako hauek dira:

• Ingurunearen garrantzia: Ingurune-baldintzen aldaketek organismoen aldaketa eragiten dute.
• Erabiltzearen eta ez erabiltzearen legea: Organismoa erabiltzen dugun neurrian, organo batzuk aldatu edo desagertu egin daitezke, organismoa eraldatuz. "Erabilerak baldintzatzen du forma, ez alderantziz."
• Hartutako karaktereen herentzia: Bizitzan zehar lortutako aldaketa abantailatsuak ondorengoei transmititzen zaizkie herentzia bidez.

Darwin eta Wallace: Hautespen Naturala

• Espezie guztiak beste espezie batzuetatik eratorriak dira; hau da, arbaso komun bat dute.
• Espezieak aldatu eta eboluzionatu egiten dute. Prozesu hau jarraitua, geldoa eta pixkanakakoa

1. Gorputz Hezkuntzaren Definizioa

Gorputz Hezkuntza (GH) ikaskuntza-irakaskuntza praktika bat da, non ikasleen jokaera motorretan eragina duen eta hezkuntza-arauen arabera antolatuta dagoen. Aipatu arauak legedian oinarrituta egon daitezke, ala ez (usadioak, irakasleak ezarritakoak, ikastetxeak bultzaturikoak, etab.). (Parlebas, 2001, moldatua)

2. Jokaera Motorra

(Beste arloetatik bereizten gaituena. Iturria: eGelan, Lavega)

• Giza-portaera motorraren antolakuntza esanguratsua da.
• Gizakiaren osotasunean eragiten du: arlo motorra ez ezik, pentsamendua, afektibitatea eta harremanak ere barne hartzen ditu.
• Ikaslearen nortasun osoa dago jokoan: hezkuntza integrala.
• Konpetentzia motorra (2007): curriculumaren gabezia nabarmena.

2.1. Arlo Motorra GHn

• Ekintza

Nazioarteko Erakundeak eta Globalizazioa

1. Zer da Nazio Batuen Erakundea (NBE)?

Nazioz gaindiko erakunde guztien artean oinarrizkoa da.

2. Munduko Esparruko Erakunde Garrantzitsuenak eta Funtzioak

Erakunde nagusiak:

• Nazio Batuen Erakundea (NBE)
• Ipar Atlantikoko Tratuaren Erakundea (NATO)
• Europar Batasuna (EB)
• Arabiar Liga

Funtzioak:

Helburu politikoak, kulturalak, sozialak, ekonomikoak eta militarrak dituzte.

3. Globalizazioaren Eragina Estatuen Arteko Harremanetan

Estatuen arteko koordinazioa askoz zabalagoa eta sakonagoa da, eta eragina alde guztietan du.

Jarduera Ekonomikoa eta Baliabideak

1. Zer da Jarduera Ekonomikoa?

Jarduera ekonomikoa pertsonen eta gizarteen beharrak asetzeko gizakiok egiten dugun jarduera multzoari esaten diogu, ondasunak eta zerbitzuak...

Euskalkiak

Fonetikoak

• Bokal aldaketak: berri/barri, txerri/txarri, irten/urten, ile/ule.
• Hitz amaieran e > a: andra, lora, kuma.
• Bokal elkarketa: A mugatzailea besteekin elkartzean (alaba-alabie-alabia, begia-begie-begiya).
• Diptongoa apurtu J batekin: gorrija, aterkija...

Kontsonanteak eta hauen alternantzia

• denbora/denpora, narkatu/parkatu, berezia/kereixa.
• Txistukariak: Ez dira ahoskatzen.
• Kontsonante galera: zerk/zek, zertan/zetan.

Morfologikoak

• Etxerantza, basorantza.
• -barik posposizioa erabili (GABE = BARIK).
• Adberbioak: txarto, ederto, polito... (-to atzizkiarekin).
• Erakusleak: Mutil hura > mutil ha.
• Aditz aspektua: garbitzen/garbituten, pentsatzen/pentsetan.

Sintaktikoak

• Erakuslea aurretik: Mutil hau / hau mutila.
• Egiturak: Esan duzun bezala/legez;

Giza Nutrizioa: Funtzioak eta Aparatuak

Nutrizio-funtzioaren bidez, pertsonok behar ditugun materia eta energia elikagaietatik lortzen ditugu.

Nutrizioan parte hartzen duten aparatuak

Nutrizio-funtzioan lau aparatu nagusik hartzen dute parte:

• Digestio-aparatua
• Arnas-aparatua
• Zirkulazio-aparatua
• Iraitz-aparatua

Digestio-aparatua

Digestio-aparatuaren anatomia

Digestio-aparatua honela dago osatuta: digestio-hodi deritzon hodi luze batez eta hodi horretara substantzia jakin batzuk jariatzen dituzten digestio-guruinez.

Digestio-hodia (10 metro)

Hodi horretan zehar igarotzen dira elikagaiak eta eraldatzen joaten dira.

Digestio-guruinak

Elikagaiak deskonposatzeko beharrezkoak diren zenbait substantzia jariatzen dituzten organoak dira.

(Oharra: Guruinak substantzia