Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Askatasuna eta Gaitzaren Arazoa

Agustinek gaitz moralaren eta askatasunaren arteko erlazioa aztertzen du, gaitza ongia ez aukeratzea dela azpimarratuz. Bere ustez, bi askatasun mota bereizten ditu: libertas, ongia egiteko joera (jatorrizkoa), eta liberum arbitrium, jatorrizko pekatuaren ondorioz gizakiak bereganatutako gaizkia egiteko joera. Adam eta Evak Jainkoaren agindua desobeditu zuten, eta horrek gizateria jatorrizko pekatura eraman zuen, gaitzaren eta sufrimenduaren kausa bihurtuz. Horrela, gizakiak askatasuna galdu zuen eta bekatuak egiteko joera handiagoa bereganatu zuen, hots, gaizkia egiteko joera handitu zuen. Agustinek dioenez, jatorrizko pekatua bataioko sakramentuak garbitzen du, baina gizakiak berriro ere Jainkoaren laguntza...

Agustin Hiponakoa

Fedea eta Arrazoimena: Ezagutzeko Sinetsi. Metodoa

Ezagutza/Egia lortzeko Fedea eta Arrazoimena konbinatzen ditu: Ezin da egia ezagutu federik gabe (hau Platonek eta Sokratesek uste zuten), jainkoaren argitzapena beharrezkoa da.

"Ezin baduzu ulertu, sines ezazu ulertzeko" / "Ezin da egia absolutua ezagutu federik gabe", Jainkoen argitzapena behar da.

"Ez saiatu ulertzen sinesteko, sinetsi ulertzeko" - sinetsi hori ulertzeko eta ez arrazoimenaren bidez.

ONGIA = JAINKOA, honetarako fedea behar da (kristautasunaren sortzaile).

Manikeismoaren eraginez, arrazionalismo autonomoaren bitartez Jainkoarengana heltzeko, ulertzen dena soilik sinistea, eszeptizismora heltzea, ezseptizismora heldutzea eta dena zalantzan jartzea, hau gainditzen...

IDEIEN TEORIA

Platonen ontologia dualista da. Bi errealitate bereizten dira:

• Mundu sentigarria: Heraklitoren ikuspegian oinarritu zen gauzak materialek osatutako mundua azaltzeko; ere itxurazko mundua esaten zaio. Objektuak zentzumenen bidez ezagutu daitezke.
• Ideien mundua: Arrazoimenaren bidez ezagutzen da mundu ulergarria. Parmenidesen ikuspegia: ideiak unibertsalak, perfektuak, bakarrak, materiagabeak, aldaezinak eta betierekoak dira. Hierarkikoki ordenatuta daude, perfekzioaren arabera: Ideia gorena Ongia da, ondoren zuzentasunaren eta edertasunaren ideiak, ideia matematikoak, eta azkenik objektu naturalak (piramide adibidez).

Erlazioa: Ideiak esentzia objektibo eta unibertsalak dira. Haien helburua atzematzea da. Mundu sentigarrian dauden...

Platonen Estatu Zuzena: Justiziaren Oinarriak

Platonen arabera, estatu zuzena lortzen da estatu klase bakoitzean berez dagokiona betetzen denean.

Platonen Filosofiaren Arabera Estatuaren Egitura

Platonen filosofiaren arabera, estatu zuzena lortzeko, gizartea hiru klase nagusitan banatu behar da:

• Agintarien klasea: Gobernariak, jakinduriaren bidez agintzen dutenak.
• Zaindariak: Estatua zuzentasunez babesten dutenak.
• Ekoizleak: Gizartearen oinarrizko beharrak asetzen dituztenak (elikagaiak eta ondasunak sortuz).

Estatu ideal honetan, klase bakoitzak bere funtzio naturala modu egokian betetzen du. Platonentzat, justizia da bakoitzak bere lekua hartzea eta beste klase batzuen funtzioetan ez sartzea. Gizartearen harmonia lortzen da klase bakoitzak dagokiona...

Zer da Estatua?

Erakunde bat, lurralde jakin batean kontrola duena eta lurralde horretan agintzen duena. Ezaugarriak:

• Boterea du.
• Subiranoa da (bere mugen barruan).
• Zaintza eta segurtasuna bermatzeko ardura du.

Estatuaren Beharrezkotasuna

Ikuspegi Anarkista

Anarkistak (adibidez, Bakunin) estatuaren aurka agertzen dira, argudiatuz erregimen hori herria zapaltzeko eta elite baten pribilegioak mantentzeko erabiltzen dela.

Ikuspegi Aldekoa

Estatuaren aldekoek babesa eta segurtasuna emateko bitartekoa dela eta danon alde lan egiten duela defendatzen dute.

Teoria Kontraktualistak

• Hobbes: Ikuspegi autoritarioa.
• Rousseau: Zuzenbidezko estatu soziala defendatzen du.

Boterea Politikan

Legitimazio Motak

Botere politikoa legitimatzen duten hiru modu nagusi daude:

1. Legitimazio

Nietzsche eta kristautasunaren kritika

Kristautasunaren ideia guztien oinarrian Jainkoa dago, baina Nietzschek ateismoa aldarrikatzen du. Nietzschek dio Jainko transzendente eta gorenaren ideia bulkada naturalak erreprimitzeko eta lurreko existentziaren bizitasuna eta betetasuna ukatzen duten balioak baieztatzeko diseinatutako giza eraikuntza dela.

Nietzscherentzat, Jainkoaren ideia hori oztopo bihurtzen da gizabanakoaren loraldi osoa lortzeko eta bizitza bere osotasunean baieztatzeko. Horren ordez, balioen transbalorazioa proposatzen du, non ongiaren eta gaizkiaren nozio tradizionalak berriro balioesten diren.

Jainkoaren heriotza eta ondorioak

Hortaz, Nietzscheren iritziz, Jainkoa desagertzean, desagertu egiten dira ere hari atxikitako balio kristauak...

Gerra Hotzaren Sarrera

Zer da Gerra Hotza? Noiz Hasi eta Amaitu Zen?

XX. mendearen bigarren erdian, mundua bi superpotentziaren arteko borrokaren mende bizi izan zen: Ameriketako Estatu Batuak (AEB) eta Sobietar Batasuna (SESB). Biek gatazka zuzena pizteko beldurra zuten, gerra nuklear baten bidez elkar suntsitzeko arriskua baitzegoen. Zehazki, Gerra Hotzak Bigarren Mundu Gerraren amaieratik (1945) bloke komunista desagertu zen arte iraun zuen, 1991 arte.

Kubako Misilen Krisia

Fidel Castroren Botere Hartzea eta AEBen Erantzuna

Kuba Ameriketako Estatu Batuen aliatua zen, baina 1959an Fidel Castrok gidaturiko gerrillak boterea eskuratu zuen. Kubako gobernu berria haien interesetarako arriskutsua zenez, Ameriketako Estatu Batuek ez zuten onartu. Hori...

Animalien Erlazio Funtzioa

Nerbio Bulkaden Transmisio Elektrikoa

Geldialdiko potentziala: Mintz plasmatikoaren bi aldeetan mintz potentziala dago, -70mV-koa. Mintz plasmatikoan bi motatako kanal proteiko daude:

• Sodio kanalak, geldialdian itxita daudenak.
• Na+/K+ bonba: 2K+ sartzen ditu eta 3Na+ ateratzen ditu, karga kopuru desberdinak mintzaren bi aldeetan kokatuz.

Ekintza potentziala: Neurona kitzikatzen bada, despolarizazioa gertatzen da mintzaren potentzialean, eta +30mV-eko balioa izango du.

Na+/K+ bonba gelditu egiten da eta Na+ kanalak irekitzen dira. Na+ ioiak zelula barnealdera sartzen dira, mintzaren potentziala aldatuz.

Mintzaren despolarizazioa axoiaren mintzean zehar garraiatzen da, nerbio bulkada axoian zehar eramanez. Despolarizazioa...

San Agustinen Jainkoaren existentzia eta Ideia Eredugarriak

San Agustinek bi motatako izakiak bereizten zituen: Izaki Absolutua (Jainkoa) eta honek sortutako izaki kontingenteak, hau da, existitzen diren izakiak baina edozein momentutan existitzeari utzi ahal diotenak. San Agustinen funtsa, Jainkoa bera zen.

Jainkoaren Ezaugarriak eta Frogapenak

Jainkoa izaki absolutua, betierekoa, perfektua, guztiz ona eta justua da. Fededunen ariman ideia erlijioso hau frogatuta dago, eta ondorioz, Jainkoa existitu ez balitz, ezinezkoa izango litzateke.

San Agustinen Argudioak Jainkoaren Alde

San Agustinek Jainkoaren existentzia frogatzeko hainbat argudio erabiltzen ditu:

• Argudio Gnoseologikoa: Egiaren existentzia defendatzen du, eta egiaren funtsa Jainkoa denez,