Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Aurrean dugun irudian Parisko Notre Dame katedralaren kanpoko fatxada ageri da.

Egitura eta Oinplanoa

Latindar gurutze formako oinplanoa duen arren, trantseptuak ez du protagonismo handirik hartzen. Eraikina bost nabez osatua dago; erdikoa zabalena eta garaiena da. Abside handia dauka, girola bikoitzarekin (makrozefalia), eta bertan hiru kapera erradial antolatzen dira. Eraikuntzan nagusiki harlandua erabili zen.

Sistema Konstruktiboa

Sistema konstruktiboa gangetan oinarritzen da. Katedralean hiru maila edo solairu bereizten dira:

• Arkuteria
• Tribuna
• Beirateen maila

Elementu Euskarriak eta Dekorazioa

Euskarri-egiturei dagokienez, pilare konposatuak eta arku zorrotzak erabiltzen dira, altueraren sentsazioa indartzeko. Horiez gain, horma lodiak, kontrahormak...

Gizakia: Bukatu Gabeko Erronka

Gizakia bukatu gabeko erronka bat da; bere espeziea arazo bihurtu duen lehen espezie auto-kontzientea da, eta filosofiaren bidez bere burua ulertu nahi du.

Eboluzioaren Teoriak: Neo-darwinismoa eta Soziobiologia

Neo-darwinismoa Darwinen eta Mendelen teorien batura da:

• Darwin – Hautespen naturala: Aldaketa biologiko eraginkorrenak bakarrik mantentzen dira.
• Mendel – Mutazio aleatorioak: Mutazioak gerta daitezke eta ingurunera egokitutako geneak heredatu daitezke.

Soziobiologia (E. O. Wilson): Jokabide sozialak (bikotekidea aukeratzea, elkartasuna…) determinazio biologikoagatik azaltzen dira; helburua taldearen geneak kontserbatzea da (adibidez, inurritegia).

Teoria ez-determinista: Garuna handitu da jarduera teknologiko,

1. Erromatar Panteoia - Oinplanoa (Arkitektura)

Gure aurrean dugun irudia “Erromatar Panteoia”ren fatxada da.

• Forma: Laukizuzena (sarrera greziar tenplu baten formarekin) eta tolosa (eraikinaren gela nagusia).
• Ezaugarria: Eraikin hau octastilokoa da, 8 zutabe baitauzka aurrekaldean.
• Materiala: Harria erabili dute eta hormigoia (berritze materiala, Erroman bakarrik erabilia).
• Eraikuntza sistema: 3 maila ditu: basamendua, euskarria eta taulamendua.
• Tenplu erromatarra vs. greziarra: Erromatar tenplua aurrealdean bakarrik du, greziarrak, berriz, leku guztietatik ditu.
• Sistema: Dinteldura (sarrerako eraikinean) eta gangadura (kupulan) erabiltzen ditu.
• Elementu euskarriak: Kolomak barruan (dekoratzeko) eta kanpoan. Pilareak barrualdean daude. Arku erdipuntoduna

Bilbon, 2025eko urriaren 3an - Egitasmoa

Udaleko arduradun hori:

(Noren) ikuspuntutik, Unai Astorkia nauzu, taldearen izenean aurkeztu nahi zaituztet. Larrako auzokideok zuregana jotzen dugu konponbide bila.

Jakinmina eta baliabideak

Nahiko nuke/genuke jakinmina asetzea. Lerro hauetan, baliabideak eskatzen ditugu. Era berean, baiotsua da guretzat.

Maiztasuna eta aukerak

Jakina denez, askotan maiztasuna handia da. Modu berean, aukera berriak behar ditugu; era batera ala bestera, hau da, ezinbestean.

Sakondu beharreko gaiak

• Sakonduko dut aipatzen dudan kopurua.
• Betidanik, gaur egun, ekitaldiak antolatu ditugu.

Lehen aipatu ditudan arazoei irtenbide emateko, inork ez daki nor izan litekeen hurrengo biktima. Aldi berean, besteak beste, pasa den asteko aldizkaria...

1. Filosofia-ingurumena: Arrazoi Ilustratuaren Krisialdia eta XX. Mendeko Totalitarismoak

XVIII. mendean, Ilustrazioak tradizioa eta erlijioaren arau finkatuak albo batera utzi nahi izan zituen. Horren ordez, arrazoiaren erabilera librea aldarrikatu zuten, uste baitzuten horrela gizartea hobetuko zutela. Kantek “Sapere Aude” (“ausartu zaitez pentsatzen”) leloarekin adierazi zuen hau. Ilustratuek zioten arrazoi askearen bidez aurrerapen zientifikoa, politikoa eta morala lortuko zela eta, azkenean, gizartea ia perfektua izango zela. Hala ere, gauzak ez ziren horrela atera. XX. mendeko bi mundu gerrak, bonba atomikoak eta heriotz-zelaiak erakutsi zuten gizateria utopia baino gehiago hondamendira hurbildu zela.

Horren aurrean, 1930eko hamarkadan...

Turismoa Euskadin

Euskadiko turismoaren garrantziari dagokionez, Euskadi, Espainiako erkidegoen artean, 8. postuan dago, hau da, turista gehien dituen 8. erkidegoa da. 2024an, Euskadik 3.700.000 turista izan zituen: 2.000.000 espainiarrak ziren eta 1.700.000 atzerritarrak.

Potentzialtasuna eta Baliabideak

Euskadiren potentzialtasuna, batez ere, kokapen geografikoagatik (Frantziatik oso hurbil gaude), komunikazio onengatik eta bestelako turismo modalitateengatik da. Horretan, bi motatako baliabideak bereizten dira:

• Baliabide naturalak: Espazio natural babestuak eta kostalde ederrak (hondartzak, surfa, etab.).
• Baliabide kulturalak: Gastronomia, folklorea, herri kirolak, eskulanak, baserriak, ondarea eta museoak.

Eskaintza eta Eskariaren Analisia

Eskaintzari...

20

Erregimen frankista gerraren ondorioa izan zen. 1936ko uztailean, militar batzuk, zibil batzuekin batera, errepublikaren aurka altxatu ziren. Militarren lidergotza hartu behar zuen Sanjurjo jenerala desagertu zenean (1936an) Francok hartu zuen protagonismoa, eta bere nagusitasuna orokorra izan zen. Gerra bitartean eta ondoren, oposizioa ia ezabaturik gelditu zen, eta diktadurak Franco hil arte iraun zuen. Francok ez zuen premia handirik izan bere erregimena egituratzeko, baina bere inguruan zeuden “familia politikoak” liderraren ostean kokatzen ari ziren botere-guneak bilatzen, eta erregimena definitu behar izan zuen. Haien arteko interesak oso desberdinak ziren: falangistek eta militar batzuek ez zuten beste monarkia bat nahi; monarkikoek,...

BERRIDAZKETAK

1. Festa Itzela Antolatu Genion

1. Hainbeste festa itzela antolatu genion bere urtebetetzean, non zeharo hunkitu baitzen.

2. Aitonak gure aldean sasoi hobea zuen gaztea zenean.

3. Edozein material pisutsu jaso dezake halako garabi batek, hain da handia.

4. Aretxabaletako Durana kaleko lorontzi berriak Donostiako Boulevardean daudenak bezain txundigarriak dira.

5. Hain du jarrera ona mutil honek, non etxekoak gustora izango ditu.

6. Alkateak aukeratzean, herriak Ane aukeratuko luke.

7. Hainbeste beldurtu zen semearen mugikorreko edukiak ikustean, ezen harrezkero mugatua baitu erabilera.

8. Nahiago nuke hemendik aurrerakoak zuek guri kontatuko bazenizkigute.

9. Hain zen berandu non ezin baitzen azterketa behar bezala ikasi.

10. Mendi hori...

gaia: Lurzorua eta Erliebea

Lurzoruaren Osagai Nagusiak

Lurzorua osatzen duten elementuak honako hauek dira:

• Materia minerala (45% inguru): Harriak, buztina, hareak eta bestelako mineralak.
• Materia organikoa (5% inguru): Landare- eta animalia-hondakinak eta mikroorganismoak.
• Ura (20-30% inguru): Landareentzako funtsezkoa den hezetasuna.
• Airea (20-30% inguru): Sustraiek behar duten oxigenoa eta karbono dioxidoa dauka.

Lurzoruaren Eraketan Eragiten duten Faktoreak

Harri amaren izaera

Bere jatorrizko konposizioak lurzoruaren meteorizazio-abiadura, osagai mineralak, emankortasuna eta propietate fisiko-kimikoak zehazten ditu.

Denbora

Lurzoruaren eboluzioa denborarekin handitzen da: zenbat eta denbora gehiago igaro, orduan eta garatuagoa, lodiagoa eta harri