Arteak eta humanitateak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Arkitektura gotikoa: -Katedrala gaitzat jotzen da. -Oin latindarra-oin basilikala. -Aldare nagusia luzatzen da. -Deanbulatorioa edo girola. -Kapera erradialetara igo daiteke.

Erakuntza osagai nagusiak: -Harrizko hormak, modu perfectuan. -Zutarri lodiak. Goialdean pinakulu konoak. -Zutarri fuszikulatuak. -Ogiba arkua gero arku konopiala. -Triforioa-alboko nabeetako goikaldeko galeriaz. -Gurutze ganga. -Arrosa leihoa.

Aldiak: -Hasierakoa: katedralen lehen eraikuntzak. -Klasikoan: aldeko espazioak guztiz zabaldu ziren. -Manierista: arku zorrotzagoak eta bigarren mailako nerbiodun ganga. -Garduna: arku konopiala.

Eskultura: -Mundu sensiblea. -Inspirazioa, espiritualtasuna, frantziskotarra edo doktrina. -Eskultuaz: aurpegia,gorputza eta jantziak ez...

Arnolfini Senar-emazteen Erretratua (1434)

Identifikazioa

Egilea: Jan Van Eyck (1390-1441).

Izena: Arnolfini Senar-emazteen Erretratua.

Ezaugarriak: Flandeseko eskola, XV. mendeko pintura gotikoa.

Testuingurua

• Humanismoaren hedapena.
• San Bernardoren erreforma zistertarra.
• XV. mendean, Flandeseko hirietan eratutako eskola.
• XIII. menderako, Arras, Ypres, Brujas hirietan berpizkunde ekonomikoa eman zen.
• XIV. mendean, Ehun Urteko Gerrak eta istilu sozialek krisia handitu zuten.
• XV. mendean, Espainia eta Portugal soilik iristen ziren Anberesera.
• Flandeseko hirietan krisia areagotu eta eskola sortu zen (Jan Van Eyck, Roger Van der Weyden, Hieronymus Bosch, El Bosco).

Ikonografia eta Generoa

Gorputz osoko erretratua da, gotikoan asko garatu zena.

Ikonografia: Sinplea...

Surrealismoa

Surrealismoa 1920ko hamarkadan sortutako arte modernoaren mugimendua da. André Breton izan zen bultzatzaile nagusia, eta Paris izan zuen erdenetzat, nahiz eta mundu osoan zabaldu zen. Mugimendua batik bat margolaritza, zinema, literatura eta musika arloetan burutu zen, eta aurreko hamarkadetan garatutako kubismoa ordezkatu zuen.

Automatismo psikikoaren bidez, ordu arteko gizarte moldeak eta arte eta kultura balioak irauli nahi zituen, eta XX. mendeko artean eta pentsaeran eragin handia izan zuen. Surrealismoaren jarraitzaleei eta horiek egindako lanei surrealista deritze.

Surrealismoaren Jarraitzaileak

Lehenengo urteetan bat egin zuten artisten artean, hauek ditugu:

• Louis Aragon
• Man Ray
• Tristan Tzara
• Paul Klee
• Giorgio de Chirico
• Salvador

GOTIKOA

-Gotiko hitza arkitekturarako Erabiltzen hasi zen eta estiloaren ezaugarriak hortxe nabarmentzen dira gehien. Katedrala gertatu zen arkitektura berriaren eeraikin-eredu.

- Arkitektura gotikoaren oinarrizko elementuak bi Dira: arku apuntatua edo ojiba-arkua (Erdi-puntuko arkua erromanikoan) eta Ojiba-ganga edo gurutze ganga (“bóveda de crucería”).

- Aipatutako elementu hauetatik kanpo, Ezberdintasun estetikoa da, berarekin gotikoa gehienbat sustraitzen duena. Hauen artean aipagarriena bertikaltasuna edo goruntz eramaten gaituen inpulsoa izango zen.

-Katedral bakoitzak bere Ezaugarriak ditu, baina gehienek errespetatu egiten dute arte erromanikoaren Garaian erabilitako espazio-banaketa: nabe nagusia eta transeptua, korua Deanbulatorioarekin...

XX. Mendeko Abangoardiak: Sarrera eta Testuingurua

XX. mendean zehar, arte estiloak azkar eta modu nahasian garatu ziren. Iraupen gutxiko mugimenduak agertu ziren, eta egileak, askotan, batetik bestera pasa egiten ziren. Ingurune historiko gisan, abangoardia historikoak deituak izan zirenak, mende hasieratik Bigarren Mundu Gerrara arte iraun zuten; gerra biek eten larria suposatu zutelarik.

Pentsamendu eta Zientziaren Ekarpenak

Ulertu ahal izateko, zientzia mailan zein pentsamendu alorrean egindako ekarpenak hartu behar ditugu kontuan. 1902an, Freudek Ametsen Interpretazioa argitaratu zuen, giza inkontzientea ezagutu ahal izateko oinarria jarriz. Urte batzuk geroago, 1907an, Albert Einsteinek Erlatibitatearen teoria formulatu zuen, fisika tradizionala...

XVIII. eta XIX. Mendeko Mugimendu Artistikoak

Neoklasizismoa XVIII. mendearen bigarren zatian, Frantziako Iraultzak (1789) bultzatuta, Europara zabaldu zen. Erromako eta Greziako arte klasikoa berreskuratu zen, burgesia eta gizarte ekonomikoa bultzatuz. Iraultzaren ondoren, Lehen Inperioa hasi zen.

Erromantizismoa XIX. mendearen hasieran sortu zen Europan, arau neoklasiko zurrunen, kalkuluaren eta harmoniaren aurka egiteko. Totalitarismo arrazionalaren ondoren, ordena ideologiko berria proposatu zen, askatasun indibiduala eta nazionala lortzeko. Erdi Aroko sustraiak bereziki arakatzen ziren.

Errealismoa XIX. mendearen bigarren erdialdean (1848ko Frantziako Iraultzaren ondoren) sortu zen Europan. Egunerokotasuna eta errealitatea objektiboki islatzeko...

Euskarria eta Teknika

Mihise gaineko tamaina txikiko oleoa.

Pintzelkada luzea da, urdurria, askea eta norabide ezberdinetakoa.

Gaia

Alegoria da, etsipenaren, larritasunaren eta bakardade gorenaren sinboloa.

Deskribapena

• Ezkerralderantz luzatzen den sakonera handiko zubia agertzen zaigu, lerro zuzen, diagonal eta dibergenteak itxuratuz.
• Garrasia botatzen duen giza irudi sinplifikatuta eta deformatuta, luzatuta, uhineztatuta, isolatuta dago.
• Urrunago beste bi giza irudi daude, txikiak eta ilunak, eta haien itzal gorri eta luzeek bakardadearen sentsazioa areagotzen dute.
• Eskuinean eta erdialdean itsasoaren lerro uhineztatuak agertzen dira, urdin, berde eta beltzak, zerumugan zeruko kolore hori eta gorrixkekin elkarlotuta.
• Formak sinplifikatuta eta deformatuta

Arte Gotikoa: Jatorria eta Testuingurua

Arte Gotikoa XII. mendeko aldaketa ekonomiko, politiko eta teknologikoen ondorioz sortu zen, eta zenbait lurraldetan XVI. menderaino luzatu zen. Hiri-garapenarekin batera, burgesen talde soziala eta unibertsitateak agertzen dira, baita katedralak eta apezpikuak ere. Beneditar ordenaren erreforma zistertarrak hasiera batean zurruntasuna proposatu arren, Gotikoak bilakaera konplexua izango zuen.

Katedral Gotikoa: Arkitektura eta Sinbologia

Katedrala hiriaren sinbolo eta batasun espiritualaren lokarri zen. Estetikoki eta fisikoki, orratz luzeak gailentzen dira. Nagusiki harria erabiliz, oinplanoa gurutzeduna edo basilikala izan ohi da, eta girolan kaperak ditu.

Ezaugarri Teknikoak eta Egitura

Arku zorrotza eta...

Pintura Erromantikoaren Ezaugarriak

1. Lerroaren eta marrazkiaren nagusitasunaren aurrean, kolorearen edertasuna hobetsiko da.
2. Pintzelkada librea, bizia eta espresibitatez betea da.
3. Dramatismoz betetako argi-kontrasteak. (Argia oso garrantzitsua da).
4. Konposizio mugitu eta desorekatuak.
5. Erretratuak garrantzia hartuko du.
6. Natura da erromantizismoaren beste aurkikuntza garrantzitsu bat. Paisaia zehatz landuko da: fantastikoak…
7. Artistak askatasuna aukeratzen du.
8. Artista eta bezeroaren arteko harreman berria sortzen da.
9. Gai erlijiosoak berreskuratzen dira, barrokoan bezala.
10. Azkarrak eta neurri txikiko koadroak pintatzeko teknikak hobesten dituzte.

Pintore Erromantiko Nagusiak

Delacroix

Europako pintore erromantikoen bigarren belaunaldiko pintorerik garrantzitsuena...