Zuzenbidea ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Iraupen mugagabeko lan-kontratu arrunta

• Baldintzak: Ez da baldintza berezirik eskatzen.
• Soldata: Hitzarmenaren arabera.
• Iraupena: Mugagabea.
• Lanaldia: Lanaldi osoa edo partziala.
• Forma: Ahoz eta idatziz.
• Pizgarriak: Pizgarririk ez enpresarentzat.

Iraupen mugagabeko kontratazioa sustatzeko lan-kontratua

• Baldintzak: 16-30 urteko langabetuak, 45 urtetik gorako langabetuak, emakume langabetuak, minusbaliatuak.
• Soldata: Hitzarmenaren arabera.
• Iraupena: Mugagabea.
• Lanaldia: Lanaldi osoa edo partziala.
• Forma: Idatzizkoa.
• Pizgarriak: Enpresarentzat pizgarria.

Praktiketako lan-kontratua

• Baldintzak: Titulua behar du langileak.
• Soldata: Hitzarmenaren arabera, soldata minimoaren gainetik.
• Iraupena: Gutxienez 6 hilabete, gehienez 2 urte.
• Lanaldia: Lanaldi osoa edo partziala.

Gaia: Zuzendari Rola

Enpresaren Egitura: Formala eta Informala

Jakina da enpresa orok egitura formal bat daukala eta haren arabera antolatzen dela. Baina egitura formal hori ez da ahalguztiduna; esan nahi baita, enpresako giza harremanak ez direla guztiz egokitzen eta doitzen egitura formal horrek agintzen duenera, eguneroko jardunak gainezkatu egiten baitu egitura formalaren hesia.

Horrela, egitura formalaren ondoan, egitura informala agertzen da: hots, antolatzeko eskema ofizialen alboan, eskema espontaneoak sortzen dira, berezkoak, bat-batekoak. Bi eskemok (formalak eta informalak) bata bestearekin nahastuta funtzionatzen dute; ez, ordea, harmonia betean. Izan ere, bien artean tirabirak agertu ohi dira.

Jarraian, gai honetan eta ondorengoetan,...

Tutoretzaren Egikaritza

Tutoretza eratu ondoren, tutoreak epailearen aurrean onartu eta kargua hartu behar du. Ondoren, tutoretza erregistroan inskribatu behar da, Kode Zibilaren Laugarren Liburuan adierazten den bezala.

Tutorearen Obligazioak

Tutorearen obligazioak arlo pertsonalean zein ondarezkoan:

• Fidantza eman: Kode Zibilaren 284. artikulua. Hau ez da ohikoa, adingabearen ondarea oso handia ez bada.
• Inbentarioa egin: Kode Zibilaren 285. artikulua. Adingabearen ondarearen zerrenda bat egin behar da. Inbentarioa kargua hartu denetik 60 eguneko epean aurkeztu behar da.
• Tutoretzapekoa zaindu: Kode Zibilaren 228. artikulua.

  Zaintza-betebeharrak:

  • Tutoretzapekoari mantenua ematea.
  • Adingabea hezi eta heziketa osoa ematea.
  • Gizartean hobeto txerta dadin sustatzea.

Feudalismoa eta Gizarte Egitura

Zertan datza feudalismoa?

Segurtasun ezaren ondorioz mendekotasun pertsonaleko erlazioetan oinarritutako gizarte-sistema bat da.

Zer da autoaskintza?

Ekoizleek beraiek ekoiztutakoa kontsumitzen dute, eta ez dute beste inori ezer erosteko beharrik.

Zer da feudoa?

Feudoa esaten zitzaion erregeek haien basailuei ematen zizkieten lurrei.

Zein dira jopuen eta askeen desberdintasunak?

• Jopuak: Lurrari lotuta bizi ziren eta ezin ziren hartatik bereizi. Derrigorrez feudoetan bizi behar ziren.
• Askeak: Nekazari askeek feudoa utz zezaketen, baina praktikan oso zaila zen.

Nekazari guztiak feudoetan bizi ahal ziren?

Bai, herrixketan bizi ziren.

Nekazaritza Erdi Aroan

Zertan datza lugorria?

Lugorria urtebetez gutxienez landu gabe uzten zen...

Kaleratze edo Kanporatze Motak

Diziplinazko Kaleratzea

Arrazoiak

• Behin eta berriro asistentzia- eta puntualtasun-hutsegiteak.
• Diziplinarik eza edo esana ez betetzea.
• Enpresariari, lankideei edo hauekin bizi diren senideei egindako irainak, ahozkoak zein fisikoak.
• Kontratuko fede ona hautsi edota konfiantza-abusua lan egiterakoan.
• Errendimendua jaistea, paktatu zena edo normaltzat hartzen den errendimendura ez iristea, nahita eta modu jarraituan.
• Mozkortuta egotea ohiko eran eta toxikomania, lanean ondorio negatiboak sortzen dituenean.
• Bereizkerian oinarritutako jazarpena, bai enpresaburuari zein lankideei.

Tramiteak

• Enpresaburuak gertakariaren berri izan duenetik 60 eguneko epean burutu beharko du kaleratzea, betiere gertatu zenetik 6 hilabete igaro ez

Lanaldia

Lanaldia langileak bere lan-jarduera egiteko ematen duen denbora da. Espainian, lanaldiaren gehienezko iraupena asteko 40 ordukoa da.

Lan-ordutegia

Lan-ordutegia langilearen laneko eta atsedeneko denboraren banaketa da, hasiera eta amaiera adierazten dituena.

Gaueko Lan-ordutegia

Gaueko lan-ordutegia gaueko 22:00etatik goizeko 06:00etara egiten dena da. Gaueko langilea, gutxienez, eguneko lanaldian 3 ordu gaueko ordutegian egiten dituena da.

Aparteko Orduak

Aparteko orduak legezko edo adostutako gehienezko lanaldi arruntetik gora lan egindako orduak dira. Diruz ordainduko dira, edo atsedenaldi bidez konpentsatu ahal izango dira. Urtean, ezin dira 80 ordutik gora egin. Aparteko orduak beharrezkoak izan daitezke enpresan kalteren bat prebenitzeko...

Eskumen judizialak: motak eta ezaugarriak

Epaitegiek eskumen hirukoitza dute:

1. Eskumen objektiboa

   Orokorrean, lehen instantzian jarduten da, baina aztergaiaren edo muntaren arabera salbuespenak daude:

   • Munta: 90€ baino gutxiagoko auzietan, Bake Epaitegia da eskudun.
   • Gaia: Aztergaia kontuan hartuta, kasu oso berezi batzuetan jurisdikzio zibilak erreserba du.

2. Eskumen funtzionala

   Epaile bakarrak jarduten duenez, jakin beharko dugu prozesuak lehen instantzian, bigarren instantzian edo kasazio errekurtsoan jarraitzen duen. Ez dago beste bereizketarik.

   Jurisdikzio-mailen hierarkia:

   1. Bake Epaitegia
   2. Lehen Instantziako Epaitegia
   3. Probintzia Entzutegiak
   4. Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusia
   5. Auzitegi Gorenaren Lehenengo Sala (Sala Zibila)

3. Eskumen lurraldetarra

   Forua

1. Ebaluaketa

Giza Baliabideen Saila

Giza Baliabideen Saila bi arlo nagusiz arduratzen da: Langileen Kudeaketa eta Langileen Administrazioa.

Langileen Kudeaketa

• Langile bakoitzak dituen betebeharrak eta eskubideak zehaztea.
• Langile berriak bilatu eta hautatzea (profila).
• Langile berrien harrera (harrera-plana egitea).
• Langileei prestakuntza ematea (formakuntza).
• Sustapen-politika.
• Langileen eskubideak eta betebeharrak kudeatzea.

Lan Zuzenbidea

Lan Zuzenbidea Lan Harremanak bideratzen dituen arau eta printzipioen multzoa da. Lana pertsonala, norberarena, borondatezkoa edo beste baten kontura denean aplikatzen da.

Enpresaren eta langilearen artean arazorik sortzen bada, Lan Zuzenbidea aplikatuko da (hierarkia/piramide printzipioak erabiliz), beti ere langilearentzat...