Lanaldia, soldata eta atsedenaldiak: legezko oinarriak eta gida osoa

Lanaldia

Lanaldia langileak bere lan-jarduera egiteko ematen duen denbora da. Espainian, lanaldiaren gehienezko iraupena asteko 40 ordukoa da.

Lan-ordutegia

Lan-ordutegia langilearen laneko eta atsedeneko denboraren banaketa da, hasiera eta amaiera adierazten dituena.

Gaueko Lan-ordutegia

Gaueko lan-ordutegia gaueko 22:00etatik goizeko 06:00etara egiten dena da. Gaueko langilea, gutxienez, eguneko lanaldian 3 ordu gaueko ordutegian egiten dituena da.

Aparteko Orduak

Aparteko orduak legezko edo adostutako gehienezko lanaldi arruntetik gora lan egindako orduak dira. Diruz ordainduko dira, edo atsedenaldi bidez konpentsatu ahal izango dira. Urtean, ezin dira 80 ordutik gora egin. Aparteko orduak beharrezkoak izan daitezke enpresan kalteren bat prebenitzeko edo konpontzeko (adibidez, sua, uholdeak...).

Aparteko Orduak Debekatuta Dituztenak

• Gaueko langileek
• 18 urtetik beherako langileek
• Lanaldi partzialeko kontratua duten langileek (adibidez, jardunaldi erdia dutenek eta astean 20 orduko lanaldia egiten dutenek)

Atsedenaldiak

Langileek ezinbestean hartu beharreko atsedenaldiak legez ezarrita daude.

Urteko Atsedenaldia (Oporrak)

Urtean 30 egutegi-eguneko oporrak. Atsedenaldia noiz hartu enpresaburuaren eta langilearen artean adostu beharko da. Langileak aldi hori noiz izango den 2 hilabete lehenago jakiteko eskubidea du. Ordaindutako oporrak dira, eta uko egin ezinezkoak.

Urteko atsedenaldiari dagokionez, lana urte osoan egin ez bada, oporraldiaren iraupena proportzioan murrizten da. Oporrak ezin dira metatu, eta egutegiko urtearen barruan egin behar dira. (Zenbait hitzarmenetan, oporrak hurrengo urtera arte atzeratzeko aukera ematen da).

Asteko Atsedenaldia

18 urtetik gorakoentzat: 1,5 egun. 18 urtetik beherakoentzat: 2 egun.

Eguneko Atsedenaldia

Lanaldien artean, gutxienez 12 ordu.

Atsedenaldia Lanaldian

18 urtetik gorakoentzat: 15 minutu. 18 urtetik beherakoentzat (lan etengabea bada): 30 minutu.

Ordaindutako Baimenak

Ordaindutako baimenak jakinarazi eta justifikatu behar zaizkio enpresaburuari.

Adibideak

• Ezkontzea edo izatezko bikote gisa erregistratzea
• Seme-alaben jaiotza
• Titulu akademiko edo profesional bat eskuratzeko azterketak egiteko
• 9 hilabetetik beherako umeari bularra emateko
• 2. graduko ahaidetasun-maila arteko ahaideen gaixotasun larria, ospitaleratzea, ebakuntza edo heriotza kasuetan
• Funtzio sindikalak edo langilearen ordezkaritzako funtzioak egiteko

Hitzarmenaren arabera egun gehiago edo gutxiago izango dira.

Lanaldi-laburtzea

Lanaldi-laburtzearen oinarria langilearen egoera pertsonala da.

Adibideak

• Garai aurreko umearen jaiotzagatik.
• Minbizia edo gaixotasun larria dela-eta egonaldi luzeko ospitaleratzea behar duten adingabeak zaintzeko.
• Legezko zaintza: 12 urtetik beherako adingabea zaintzeko.
• Genero-indarkeriaren biktimak: pertsona horiek babestu edo laguntzeko.

Langileak lanaldia laburtzean, soldata proportzioan jaitsiko da.

Lan-egutegia

Enpresa edo lantoki bakoitzeko lan-denborak eta atsedenaldiak finkatzen dituen agiria da, eta enpresak egiten du. Lan-egutegian lan-ordutegia eta urtean zehar lanegunak, jaiegunak, asteko atsedenaldiak, lanaldien arteko atsedenaldiak eta oporraldiak nola banatuta dauden adierazten dira. Langile guztiek erraz ikusteko moduko lekuren batean jarri behar da.