Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Uhalak eta poleak

1. Uhal motak

Ezagutzen dituzun uhal motak hauek dira:

• Banda bakarreko uhal trapeziala
• Uhal lauak
• Abiadura-aldagailuzko uhalak
• Uhal sinkronoak
• Uhal ildokatuak edo artekak dituztenak

2. Noiz erabiltzen dira uhal sinkronoak?

Uhal sinkronoak irristatze-eza segurtatu behar denean erabiltzen dira.

3. Uhal baten konposizioa

Uhal baten konposizioa hiru atal nagusitan banatzen da:

• Armadura: Uhal barruan sartuta dauden kable batzuek osatzen dute. Lanerako ahalmen handia, trakzio-erresistentzia eta malgutasun ikaragarria ematen diote uhalari, eta luzapena mugatzen dute.
• Barne-nahastea: Honek ematen dio uhalari bere ohiko forma. Ukipen-gainazaleko esfortzu trapezialak armadurak luzerako esfortzu bihurtzea da bere zeregina.
• Estaldura: Ehun baten bidez

Ipuin motak gaiaren arabera

Ipuinak sailkatzeko irizpideak askotarikoak izan daitezke: narrazioan agertzen diren pertsonaiak, kontakizunaren helburua, zuzendutako publikoaren adina, erabiltzen den hizkuntza edo bestelako irizpideak kontuan hartuta. Ipuin gehienek antzekotasun batzuk dituzte, eta, beraz, zaila izan daiteke gaiaren arabera sailkatzea. Sailkapen hauek izan daitezke:

• Maitagarrien ipuinak
• Ipuin herrikoiak
• Ipuin mitikoak
• Alegiak
• Elezaharrak edo epopeiak
• Abentura-kontakizunak

Maitagarrien ipuinak

Maitagarrien ipuinak: normalean emakumezko pertsonaia magikoak edo naturaz gaindikoak agertzen dira. Hortaz, magia eta fantasia munduan gertatzen dira, muga geografikorik eta denborazkorik gabe. Ipuin horiek, oro har, amaiera zoriontsua izaten dute....

Parte-hartzearen kontzeptua

French-en arabera parte-hartzea honako hau da: erabakia partekatzea, hots, erabakia batera (elkarrekin) hartzea. Hala ere, J. R. P. French Jr.-ek parte-hartzearen definizio luzeago bat ematen du: parte-hartzea prozesu bat da non pertsona (edo pertsona-talde) bi edo gehiagok elkarri eragiten dieten plan, politika edo erabaki bat hartzeko orduan; eta erabaki horiek ondoren erabakia hartu duten guztiengan eta haien mendekoengan eragina izango dute.

Zer espero genezake parte-hartzetik?

Parte-hartzeak ondorio positibo asko ekarri ohi ditu, honakoak, esaterako:

• Lan-giro baketsua
• Motibazioa
• Interesa
• Enpresarekiko atxikimendua
• Satisfazioa (asetasuna)
• Produktibitatea
• Identifikazioa

Blumberg: Parte-hartzeko moduak

Paul Blumberg-ek parte-...

Gobernu Arazoak (Koalizio Errepublikar-Sozialistaren Arazoak)

Aurkako Egoera Ekonomikoa

• 1929ko urriko New Yorkeko Crackak krisi ekonomiko unibertsala ekarri zuen.
• Soldatak igo ziren, baina produktibitatea ez. Ondorioz, enpresen irabaziak murriztu ziren.
• Honek guztiak ekonomiaren beherakada eragin zuen.

Gizarte Gatazkak

• Arazo ekonomikoak eta gizarte arazoak:
• Langile eta nekazarientzat erreformak mantsoegi zihoazen, haien arteko ezinegona eraginez.
• CNTk grebak eta matxinadak egitea bultzatu zuen, eta langileak lurrak okupatzen hasi ziren.
• 1932an anarkisten meatzarien altxamendua Katalunian eta 1933an nekazariena Asturiasen.
• Andaluzian, Casas Viejasen, langileek udaletxea okupatu zuten ondasunak kolektibizatuz. Estatuak Erasoko Guardia eta Guardia Zibila

Espainiako Lehen Sektorea

Nekazaritza paisaiak nekazaritza espazioaren itxurak dira, inguru naturalaren (faktore fisikoak) eta nekazaritza jardueraren (giza faktoreak) arteko konbinazioaren emaitza.

Iberiar Penintsulako Espazio Hezea

Iberiar penintsularen iparraldea eta ipar-mendebaldea hartzen ditu. Inguru fisikoak erliebe gorabeheratsua eta klima ozeaniko euritsua ditu.

Nekazaritza Egiturak

• Ezaugarriak: Biztanleria urria eta zahartua.
• Populatzea: Nagusiki sakabanatua (herrixkak, parrokia eta herriak).
• Ustiategiak: Minifundistak. Nekazariek lursail txikiak dituzte, hesien bidez bananduta, bata bestetik urrunduta. Horrek errentagarritasuna gutxitzen du eta mekanizazioa zailtzen du.
• Lurzoruaren erabilera nagusia: Abeltzaintza.

Nekazaritza Azalera

Azalera...

1. Errenazimentuaren sorrera Italian

XVI. mendean Errenazimentua izenez ezagutzen den aldia sortu zen Italian. Estilo gotikoa gaitzetsiz, iturri klasikoetara itzuli beharra aldarrikatzen zen. Italiako kulturan Quattrocento eta Cinquecento izenez ezagutzen diren bi mendeak dira horren lekuko.

Florentzia, Erroma eta Venezia izan ziren Errenazimentua garatu zuten hiri nagusiak. Medici familiak eragin erabakigarria izan zuen garaiko ideiak eta artelanak zabaltzen zituzten artistak eta literatoak bultzatzen eta babesten, monarkia katolikoa bermatuz. Garai honetan Petrarka, Michelangelo eta Leonardo da Vinci nabarmendu ziren.

2. Gizarte eta ekonomia aldaketak

Egitura feudalaren gainbehera burgesiaren indartzearekin batera gertatu zen. Italiako hiriak...

Arnasketa-Sistemak Animalietan

Likido interstiziala: zelulak inguratzen duen likidoa da. Animalia batzuek dute, beraien barne-ingurunea likido honetaz osatuta baitago. Zelulak bertan bizi dira. Likido zirkulatzailea: hodien barruan dabilen likidoa da. Barne-ingurunea hodien barruan dagoen likidoak osatzen du.

Brankiak: azalaren ebaginazioak dira, kanpoko ingurunera luzatzen dira, xafla adarkatu batzuen bitartez. Horien barruan odol-kapilarrak daude. Azala mehea da eta beti irauten du heze. Adibidez: anelido eta molusku batzuk, krustazeoak, anfibioak, narrastiak, hegaztiak eta anfibio-larbak.

Trakeak: hodi adarkatuak dira. Gorputzean barneratu ahala, gero eta txikiagoa da hodien diametroa. Airea zuzenean heltzen da zeluletara. Adibidez: intsektuak,...

Uhinak

Uhinak energia espazioan zehar hedatzeko moduak dira, materiarik lekualdatu gabe.

Argia

Argia uhin mota bat da, hutsean heda daitekeena.

Argi Iturriak

Bi mota daude: naturalak (eguzkia, izarrak) eta artifizialak (bonbillak, kandelak).

Argi Igorle Sekundarioak

Gorputzek argia xurgatu eta islatzen dute:

• Gardenak: argiari igarotzen uzten diote.
• Zeharargiak: argiaren zati bati igarotzen uzten diote.
• Opakuak: ez diote argiari igarotzen uzten.

Argiaren Propietateak

Lerro zuzenean eta azkar hedatzen da.

Islapena

Argi izpiek gainazal batekin talka egitean norabidea aldatzen dute.

Ispiluak

Argi izpi guztiak islatzen dituzten gorputz opakuak.

Errefrakzioa

Argi izpiek ingurune batetik bestera igarotzean norabidea aldatzen dute.

Leiarrak

Gorputz gardenak dira, irudiak...

Teoria Zinetikoa Gasei Aplikaturik

• Gasak osatzen dituzten partikulak oso txikiak dira, bereizita daude eta etengabe higitzen ari dira.
• Gasek haiek barruan dituzten ontzien bolumen guztia hartzen dute.
• Gasek presioa eragiten diete haiek barruan dituzten ontzietako hormei.
• Zenbat eta arinago higitu gasaren partikulak, orduan eta altuagoa da tenperatura.

Zero Absolutua

Zenbat eta astiroago higitu gasaren partikulak, orduan eta baxuagoa da tenperatura. Muga bat dago: partikulak higitzen ez direnean, gasaren tenperatura ahal den baxuena da.

Gasen Legeak

• Boyle-Mariotten Legea: Tenperatura konstantea. Presioaren eta bolumenaren arteko biderkadura konstantea da (bolumena txikitu, presioa handitu).
  P·V = kte -> P1·V1 = P2·V2
  Definizioa: Tenperatura konstantean

Kanten arrazoi praktikoa eta etika

5. Kant — Caesar non est supra grammaticos (Arrazoi praktikoaren Kritika: 2.1 / 2.2)

Kantek bere morala edo etika Arrazoi Praktikoaren Kritikaren idazlanean azaldu du. Haren ustez, arrazoia —ezagutzaren alorrean ez ezik— ezagutzaren aldi berean praktikoa ere bada, ekintzaren gida izanik. Arrazoi hutsaren edo teorikoaren bidez izana ezagutzen dugu, eta arrazoi praktikoaren bidez izan behar dena ezartzen dugu. Bi kasuetan, guk hartzen dugu legegilearen papera; hortik aurrera, aurretik onartu ditugun lege moralen edo publikoen eraginpean soilik jokatzen dugu.

Arrazoi teorikoa vs. praktikoa

Kontzientzia moralari dagokionez, Kantek uste zuen gizakiak eredu idealek gidatuta neurtzen eta zuzentzen dituela bere...