Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Aditzlaguna: Postpozizioak: NOR( barik,gabe,barru)

Saskibaloiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Jolas Eremua eta Baloia

Jolas Eremua

28 m luze eta 15 m zabal. Bertan erdiko marra eta zirkulua marrazten dira, baita 6,75 m-ko marra ere.

Baloia

Azalera kautxozkoa edo material sintetikoarekin egina. Tamaina eta pisua aldakorra da adinaren eta sexuaren arabera.

• Senior mailan: 600 eta 650 g.
• Perimetroa: 75 eta 78 cm.

Arauak eta Denbora

Arerioarekin Harremanak (Falta Pertsonalak)

Ezin da baloia duen arerio bat ukitu. Ni geldirik banago eta bera nirekin estalketa egiten badu, beraren falta da (falta pertsonalak deritze).

• Arerioa jaurtitzen ari bazen: Bi jaurtiketa libre egiteko aukera.
• Jaurtiketa egiten ez bazen: Alboko marratik sakea egiteko aukera.

Denbora

• 8 segundoko araua: Baloia 8 segundo igaro baino lehen pasa beharko

Zinoizkorik - Zmikelek - Zerregalatu (Durangarra, EH) - Zarkeologia, kanoia - Zantariak irrintzika - Horrek ere badaki - Inork ez omen - Mundu guztiari - Ehun umetatik - Aizu, kaskamotz, - Esanak esan, - Aza/azalorea/enborra/leka - Oinazea/mina/erresumina/grina - Mirenekin j den - Zebat - Eginnahiean - Apaizak (goian) - "Aita (tira) - Aita (ezpal) - Asmo (onbeharrez) - Asmotan gara (gu ere bai) - ...azken (Iraileko jaisten) - Asko da zuk (harrigarria) - Biharko (jakina) - Bihotzeko (ziplo) - Bi egun barru (etzi) - Besoetako dut (neu naizela) - Bere txikian (txikitasuna) - Benetan (itsu) - ...dituen haurrari… (mainak-mainontzia) - Duela gutxi gertatutako (lehengo batean) - Ez didazu (horixe) - Ezdakit (zuberoatik gipuzkoara) - Ez da batere

1. Kokapena: Idazlearen eta obraren zehaztasunak

Poesia hau lehenengoz 1964. urtean argitaratu zen, Harri eta Herri poema bildumaren barruan.

Bere egilea, Gabriel Aresti Segurola (1933–1975), Euskal Literatura berriaren sortzaile-eragileetako bat dugu. Poesia arloan, hain zuzen, garrantzi eta oihartzun handiena lortu zuena izan zen. Jaiotzez bilbotarra izanik, Arestik euskara bere kabuz ikasi behar izan zuen, sakontasunez ikasi ere. Euskalkiak ikasiz eta klasikoak landuz, bere lanik helduenetan artean finkatu gabe zegoen literatur hizkuntza eredua eskaini zuen, gaur egungo Euskara Batuara asko hurbiltzen zena.

Arestiren poemagintzaren lehen emaitza Maldan Behera (1960) izan zen, Jon Miranderen poesia landuaren eraginez sinbolismoaren bidetik...

Kausak

Frankismo berantiarraren krisiak hainbat arlotan izan zituen arrazoiak, eta horien ondorioz erregimena gero eta ahulagoa bihurtu zen. Ekonomikoki, 1960ko hamarkadako hazkundea ez zen sendoa izan, eta 1973ko petrolio krisiak Espainiako ekonomia kolpatu zuen. Turismoaren beherakadak, emigrazioaren ahultzeak, kanpoko inbertsioen jaitsierak, inflazioak eta langabeziaren igoerak krisi soziala eragin zuten, gatazka laboralak eta protestak areagotuz.

Politikoki, erregimenak demokraziarako irekiera ukatu zuen bitartean, oposizioa antolatzen eta indartzen joan zen, inmobilistekin batera, Junta Democrática bezalako erakundeekin. 1973an, Juan Carlos Borboikoa oinordeko eta Carrero Blanco presidenteorde izendatu ziren, baina ETAk Carrero Blanco hil...

Hitz eta Esamoldeak

Akitu

nekatu, leher egin, abaildu, lur jota, unatu

Aditzen

entzuten

Afera

arazoa, auzia

Ahalegintzen

saiatzen

Ahaideen

senideen

Algara

barre handiak, karkaiak, barre oihua

Amaraun

armiarma-sarea

Amarru

engainu, azpijoko, iruzur

Amatatu

itzali, iraungi, isiotu

Amorru

gorroto, haserre bizi, sumin, ernegu

Anabasa

nahasketa, nahaspila

Antzina

aspaldi, behiala

Aipatu

esan, aitatu

Arrastoa

aztarna, lorratza

Atzeman

harrapatu, aurkitu

Atzinean

aurrean

Axola

arduratu, inporta

Bazter

ertz, alde, alderdi, inguru, zonalde

Behaztopatu

estropezu egin

Begirunea

errespetu, estimua, adeitasuna

Bebarruak

ataria, ezkaratza

Burutik egin

erotuta, zoratuta, burutik joanda

Erran

esan

Erruki

gupidaz

Erdietsi

eskuratu, lortu

Etekin

irabazi, mozkin

Gaiztotu

txartu, okertu

Gauzatu

egin, burutu

Goibeltzen

tristatu,

Errolda

Herrialde bateko biztanleriaren banakako kontaketa da, une jakin batean egindakoa. Iturri demografiko baliotsua da biztanleriaren kopurua, egoera demografikoa, kulturala, soziala eta ekonomikoa aztertzeko. Erroldak datu hauek jasotzen ditu: biztanle-kopurua, adina, sexua, ezkontza-egoera, ikasketa-maila, etab. Espainian, 1981etik aurrera, 1ean amaitutako urteetan egiten da, eta bost urtetik behin eguneratzen da udal erroldako datuak erabiliz.

Biztanleriaren Berezko Hazkundea

Leku bateko biztanleriak arrazoi naturalen ondorioz izandako hazkundea edo beherakada da. Hau da, jaiotzen (herri bateko jaiotza-kopurua urte batean) eta heriotzen (herri bateko heriotza-kopurua urte batean) arteko balantza da.

Biztanleriaren Benetako Hazkundea

Biztanleriaren...

Geografia: Sarrera eta Definizioa

Geografia lurraldearen berri jakiten eta bertan gertatzen diren fenomenoak ulertzen laguntzen digun esplorazio zientzia da.

Geografoen Lana eta Funtzioak

Geografoek hainbat teknika eta metodo erabiltzen dituzte galderei erantzuna emateko eta espazio geografikoarekin loturiko arazo praktikoei konponbidea emateko. Hauek dira haien lan-arlo nagusiak:

• Naturaguneak babesten.
• Udal eta autonomia-erkidegoetan lurraldea antolatzeko lantaldeetan laguntzen.
• Biztanleria-arloan adituak diren aldetik nazioarteko erakundeei aholku ematen.
• Espazio-fenomenoak aztertzeko software konplexua sortzen.
• Irakaskuntzan jakintza erakusten.

Geografiaren Adar Nagusiak

Geografia Fisikoa

Geografia fisikoa lurraren ingurune fisikoa eta bertako ekosistemak...

Torlojuak eta Hariztatze Teknikak

Zulatzerakoan kontuan hartu: Zulatu beharreko materiala // Broka kalibrea // Abiadura

Haria: Kanpokoa (torlojua) // Barrukoa (azkoina)

Eginkizuna: Elementuak bateratu eta mugimendua transformatu

Sailkapena: Sarrera kopuruaren arabera: 1 edo gehiago

Bira norabidea: Eskuina (elementuak batzeko) eta batzuetan ezkerra

Hariaren formaren arabera: Triangularrak // Biribilak // Karratuak

Torlojua:

• Burua: Bakoitzak bere forma
• Lepoa
• Haria
• Gailurra
• Filetea
• Hondoa

Neurriak: Kanpo diametroa // Barne diametroa // Pasoa // Altuera/Sakonera // Flankoen angelua.

Sistemak:

• Metrikoa: Ezaugarriak: Kanpoko diametroa izendatua eta pasoa milimetrotan
• Withworth (Ingelesak): Pulgadetan
• Gas hariak
• Seller Roskatxapa

Torlojuen identifikazioa: Kanpo diametroa...

Higiene Pertsonaleko Teknikak

Higiene pertsonala aplikatzeko teknikak: Pazientearen ezaugarriak jakin (mendekotasuna badu, adibidez). Intimitatea babestu (kortinak, leihoak eta ateak itxi, dauden pertsonak atera). Aseo materiala prestatu eta gelan sartu. Higienea egingo dugun gorputz atala soilik utzi agerian. Segurtasun neurriak mantendu. Korrontea ekidin eta tenperatura mantendu. pH neutroko xaboiak erabili pHa mantentzeko. Ura 36-38 ºC-tan. Garbienetik zikinetara (goitik behera) garbitu, sonda eta sueroak kontuan hartuta.

Oheko Higienea: Materiala

• Eskularruak
• 2 ontzi (palangana)
• Esponja
• Eskuohial ertaina eta txikia
• Gasa edo konpresa
• Pijama
• Krema
• Oheko arropa garbia
• Arropa zikinaren saskia
• Orrazia

Diabetes Mellitus

Diabetes Mellitus (DM) trastorno metaboliko...