Zer dio Boyle-Mariotte legeak?

Tenperatura konstantean, gas baten presioaren eta bolumenaren arteko biderkadura konstantea da. Bolumena txikitzen bada presioa handitzen da.

Zein da lurrunketaren eta irakitearen arteko aldea?

Biak likidotik gasera igarotzeko egoera aldaketak dira. Lurrunketa likidoaren azalean soilik gertatzen da, eta irakitea likidoaren masa osoan.

Gasen teoria zinetikoa, gas legeak eta materiaren egoerak

Q: Zer da zero absolutua?

Gasaren partikulak higitzen ez direnean gasaren tenperatura ahal den baxuena da. Zero absolutua muga bat da.

Laburpena

Dokumentu honek gasen teoria zinetikoa azaltzen du, partikulen mugimenduaren eta tenperaturaren arteko harremana barne. Boyle-Mariotte, Gay-Lussac eta Charles legeak aurkezten ditu, materiaren hiru egoeren ezaugarriak eta egoera aldaketak. Ikaslea gas legeen formulak eta egoera aldaketen izenak ikasiko ditu.

Funtsezko puntuak

Gasen partikulak txikiak dira, bereizita daude eta etengabe higitzen dira; gasak ontzi osoa betetzen du.
Tenperatura absolutua zenbat eta handiagoa, partikulen mugimendua orduan eta azkarragoa da.
Boyle-Mariotte legea (tenperatura konstantea): P·V = konstantea.
Gay-Lussac legea (bolumen konstantea): P/T = konstantea.
Charles legea (presio konstantea): V/T = konstantea.
Solidoak forma eta bolumen konstantea dute; likidoak bolumen konstantea eta forma aldakorra; gasek bi-biak aldakorrak.
Urtze puntua eta solidotze puntua bat datoz; irakite puntua eta kondentsazio puntua bat datoz.

Frogatu zeure burua

Teoria Zinetikoa Gasei Aplikaturik

Gasak osatzen dituzten partikulak oso txikiak dira, bereizita daude eta etengabe higitzen ari dira.
Gasek haiek barruan dituzten ontzien bolumen guztia hartzen dute.
Gasek presioa eragiten diete haiek barruan dituzten ontzietako hormei.
Zenbat eta arinago higitu gasaren partikulak, orduan eta altuagoa da tenperatura.

Zero Absolutua

Zenbat eta astiroago higitu gasaren partikulak, orduan eta baxuagoa da tenperatura. Muga bat dago: partikulak higitzen ez direnean, gasaren tenperatura ahal den baxuena da.

Gasen Legeak

Boyle-Mariotten Legea: Tenperatura konstantea. Presioaren eta bolumenaren arteko biderkadura konstantea da (bolumena txikitu, presioa handitu).
P·V = kte -> P1·V1 = P2·V2
Definizioa: Tenperatura konstantean gas batean aldaketak gertatzen direnean, gasak eragiten duen presioaren eta hartzen duen bolumenaren arteko biderkadura konstantea da.
Gay-Lussacen Legea: Bolumen konstantea. Presioaren eta tenperatura absolutuaren arteko zatidura konstantea da (tenperatura handitu, presioa handitu).
P/T = kte -> P1/T1 = P2/T2
Definizioa: Bolumen konstantean gas baten aldaketak gertatzen direnean, gasak eragiten duen presioaren eta haren tenperatura absolutuaren arteko zatidura konstantea da.
Charlesen Legea: Presio konstantea. Bolumenaren eta tenperatura absolutuaren arteko zatidura konstantea da.
V/T = kte -> V1/T1 = V2/T2
Definizioa: Presio konstantean gas batean aldaketak gertatzen direnean, gasaren bolumenaren eta tenperatura absolutuaren arteko zatidura konstantea da.

Materiaren Egoerak

Solidoa: Forma konstantea, bolumen konstantea, ez dira hedatzen, ez dira konprimitzen. Partikulak sendo lotuta, egitura zurruna. Bibrazio txikia.
Likidoa: Forma aldakorra, bolumen konstantea, ez dira hedatzen, nekez konprimitzen dira. Egitura ez zurruna. Solidoa baino bibrazio handiagoa.
Gasa: Forma aldakorra, bolumen aldakorra, hedatzen dira, konprimitzen dira. Bibrazio handiena.

Teoria Zinetikoaren Arabera

Materia osatzen duten partikulen arteko lotura maila handiagoa edo txikiagoa izango da, materiaren agregazio egoeraren arabera.
Egoera zein den, partikulak askatasun handiagoz edo txikiagoz higitzen dira. Zenbat eta arinago higitu, orduan eta altuagoa da substantziaren tenperatura.

Egoera Aldaketak

Fenomeno fisikoak dira. Egoera aldaketa gertatzen denean ez da materiaren izaera aldatzen, haren egoera baizik.

Solidotik likidora: urtzea
Likidotik solidora: solidotzea
Likidotik gasera: baporizazioa
Gasetik likidora: likidotzea
Solidotik gasera: sublimazioa
Gasetik solidora: alderantzizko sublimazioa

Puntu Bereziak

Urtze Puntua: Solidoaren masa guztia solido egoeratik likido egoerara igarotzeko behar den tenperatura. Urtze puntua bat dator solidotze puntuarekin.

Irakite Puntua: Likidoaren masa guztia likido egoeratik gas egoerara igarotzeko behar den tenperatura. Irakite puntua bat dator kondentsazio puntuarekin.

Teoria Zinetikoa eta Egoera Aldaketak

Materiaren egoeren ezaugarriak aukera emateaz gain, egoera aldaketak zergatik gertatzen diren azaltzen du.

Baporizazio Motak

Lurrunketa: Likidotik gaserako egoera aldaketa da eta likidoaren azalean soilik gertatzen da.
Irakitea: Likidotik gaserako egoera aldaketa da eta likidoaren masa guztian gertatzen da.