Parte-hartzea: kontzeptua, onurak eta Blumberg-en parte-hartze-motak

Laburpena

Dokumentuak parte-hartzea kontzeptualizatzen du French-en eta J. R. P. French Jr.-en definizioen bidez, eta parte-hartzearen onura nagusiak azaltzen ditu: giro baketsua, motibazioa, atxikimendua eta produktibitatea. Gainera, Paul Blumberg-en kooperazio eta kodeterminazio mailen sailkapena aurkezten du, muturreko kasuen salbuespenekin.

Funtsezko puntuak

Parte-hartzea erabakia batera hartzea da, pertsona edo talde batzuek plan, politika edo erabaki bat hartzean elkarri eragiten diotenean.
Parte-hartzeak giro baketsua, motibazioa, interesa, atxikimendua, satisfazioa, produktibitatea eta identifikazioa ekar ditzake.
Blumberg-ek parte-hartzea bi motatan sailkatzen du: kooperazioa eta kodeterminazioa.
Kooperazioan langileek erabakietan eragiten dute, baina ez dira erabaki horien erantzule.
Kodeterminazioan langileek erabakiak kontrolatzen dituzte eta haien erantzule dira.
Muturreko kasuetan (kooperazioaren lehen aukera eta kodeterminazioaren laugarren aukera) ez dago benetako elkarreragina, eta hori French-en definizioaren funtsezko ezaugarriarekin kontrajartzen da.

Frogatu zeure burua

Parte-hartzearen kontzeptua

French-en arabera parte-hartzea honako hau da: erabakia partekatzea, hots, erabakia batera (elkarrekin) hartzea. Hala ere, J. R. P. French Jr.-ek parte-hartzearen definizio luzeago bat ematen du: parte-hartzea prozesu bat da non pertsona (edo pertsona-talde) bi edo gehiagok elkarri eragiten dieten plan, politika edo erabaki bat hartzeko orduan; eta erabaki horiek ondoren erabakia hartu duten guztiengan eta haien mendekoengan eragina izango dute.

Zer espero genezake parte-hartzetik?

Parte-hartzeak ondorio positibo asko ekarri ohi ditu, honakoak, esaterako:

Lan-giro baketsua
Motibazioa
Interesa
Enpresarekiko atxikimendua
Satisfazioa (asetasuna)
Produktibitatea
Identifikazioa

Blumberg: Parte-hartzeko moduak

Paul Blumberg-ek parte-hartzeko moduen sailkapen bat egin du:

Kooperazioa

Kooperazioa: Langileek erabakietan eragiten dute (lehenengo kasuan izan ezik), baina ez dira erabaki horien erantzule. Kooperazio mota ezberdinak daude eta horietako bakoitzean langileek rol edo eginkizun jakin bat betetzen dute.

Kodeterminazioa

Kodeterminazioa: Langileek erabakiak kontrolatzen dituzte eta erabaki horien erantzule dira gainera. Kasu honetan ere, kodeterminazio mota ezberdinak eta, ondorioz, langileen rol ezberdinak bereiz daitezke.

Ikus daitekeen bezala, French-en definizioa eta Blumberg-en tipologia bat datoz oro har, muturreko bi kasutan izan ezik:

A) Kooperazioaren lehenengo aukera

Kooperazioaren lehenengo aukeran, langileek informazioa jasotzeko eskubidea dutela esan ohi da. Bistan da, kasu horretan ez dagoela elkarreraginik langileen eta erabaki-hartzaileen artean; langileek ez dute erabakian benetan parte hartzen eta eragiten, informazioaz jabetzeko aukera baino ez baitzaie uzten.

B) Kodeterminazioaren laugarren aukera

Era berean, kodeterminazioaren laugarren aukeran, non langileek bakarrik hartzen dituzten erabakiak, oro har, ez dago elkarreraginik; ez da erabakimenik partekatzen, botere guztia langileen eskuetan baitago.

Beraz, argi dago muturreko bi kasu horietan erabakiak ez direla modu bateratuan hartzen (denek elkarrekin, guztien eraginarekin). Eta kontuan hartu behar da hori dela, hain zuzen, French-en definizioaren bereizgarririk garrantzitsuena: guztien arteko elkarreragina erabakiak hartzerakoan.

Ohiko galderak

Zer da parte-hartzea French-en arabera?

French-en arabera parte-hartzea erabakia batera hartzea da. J. R. P. French Jr.-ek definizio zabalagoa ematen du: pertsona edo talde bi edo gehiagok elkarri eragiten diote plan, politika edo erabaki bat hartzean, eta erabaki horrek eragina du hartu duten guztiengan eta haien mendekoengan.

Zein onura ekar ditzake parte-hartzeak?

Testuaren arabera, parte-hartzeak lan-giro baketsua, motibazioa, interesa, enpresarekiko atxikimendua, satisfazioa, produktibitatea eta identifikazioa ekar ditzake.

Zein dira Blumberg-en parte-hartze-motak?

Blumberg-ek bi mota bereizten ditu: kooperazioa, non langileek erabakietan eragiten duten baina ez diren erantzuleak, eta kodeterminazioa, non langileek erabakiak kontrolatzen dituzten eta haien erantzule diren.