Oposizioko Indarren Hazkundea: Errepublikanismoa eta Abertzaletasunak

Canovasek sistemaren barruan eta kanpoan nor zeuden finkatu zuen segituan. Horrela, indar moderatuak joko politikoan integratu zituen eta erradikalenak (eskuindar nahiz ezkertiarrak) sistematikoki baztertu zituen.

Errepublikanismoaren Ahultzea

Errepublikanismoa oso ahulduta atera zen Lehen Errepublikaren esperientziarengatik. Errepublikazaleak desilusionaturik zeuden eta erregimen berriaren partetik zapalkuntza gogorra jasotzen zuten. Gainera, hainbat alderditan banatuak zeuden:

• Posibilistak
• Federalak
• Errepublikano progresista-demokratak

Beren presentzia parlamentuan testimoniala izan zen eta langile mugimenduaren sorrerak sostengu asko galtzea eragin zion errepublikanismoari.

Mugimendu

Isabel II.aren erregealdiaren azken urteetan, Espainiako politika moderatuen esku zegoen nagusiki, baina ekonomia arloan printzipio progresistak nagusitzen ziren. Garai honetan, hazkunde ekonomikoa, erreforma administratiboak eta militarren protagonismoa izan ziren ezaugarri nagusiak.

Kanpo-politika eta Estatuaren Hedapena

Espainiak eraso eta esku-hartze ugari izan zituen atzerrian, hala nola Mexikon, Kontxintxinan eta Perun. Helburua Espainiaren eragina zabaltzea eta botere handiagoa lortzea zen, beti ere militarren parte-hartze aktiboarekin. Barnean, Estatua eta administrazio publikoa nabarmen hazi ziren, funtzionario kopurua handituz eta Estatuaren izaera zentralista indartuz.

Isabel II.aren Erregealdiaren Krisiak (1863-1868)

Gobernuaren Ezegonkortasuna

Bizkaiko Langile Mugimenduaren Hastapenak

Testuinguru Historikoa eta Industrializazioa

Testuinguru historikoari begira jarrita, aintzat hartu behar dira bai 1865 urtetik aurrera Bizkaian gertatu zen hazkundea industrian, bai Bizkaiko herrien eraldaketa. Izan ere, Bizkaiko mearen ustiaketarekin eta burdinaren esportazioarekin hasi zen industriaren benetako hazkundea eta garapena. Industrializazioak ekarri zuen eraldaketa ekonomikoak eragin handia izan zuen Bizkaiko gizartearen bizimoduan. Finantza ahalmen handiko oligarkia eratu zen, eta inguruan langileria.

Langileen Lan Baldintzak eta Mugimenduaren Jaiotza

Langileen lan-baldintzak oso kaskarrak izan ziren: lanaldia luzeegia zen, soldata txikia zen, istripu ugari gertatu ohi zen... Era berean,...

Zer da Teokrazia?

Teokrazia botere espirituala eta politikoa batzen dituen sistema da. 800. urtean, Leon III.a Aita Santuak Erromatar Inperioa berreraiki zuen, kristau fedea oinarri hartuta. 962. urtean, Joan XIII.a Aita Santuak germaniarrei laguntza eskatu zien, eta Oton I.a enperadore izendatu zuen. Horrela sortu zen Germaniako Erromatar Inperio Santua. Hala ere, botere politikoaren eta Elizaren artean arazoak sortu ziren.

Zer da Monakotza?

Zenbait kristau gizartearen bizimodu materialistatik urrundu ziren, bakardadean eta pobrezian bizitzeko. Anakoretak ziren, leizeetan bakarrik bizi zirenak. Beste batzuk, berriz, maisu espiritual baten inguruan bildu ziren, zenobioak sortuz. Monakotza San Benediktok ezarri zuen mendebaldean, "Ora et labora"

Hezkuntza.Analfabetismoa desagerraraztea izan zen helburu nagusia.

Armadaren erreforma.Azaña gerrako ministroak abiarazi zuen.

Lehenbiziko dekretuak errepublikari fideltasuna zin egitera behartu zituen militarrak.

Ordena publikoaren auzia.Polizia armatuen talde berri bat sortu zuen gobernuak:Asaltoko Guardia.

Errepublika ezarri zenean, beldurrez erreakzionatu zuten.

Eliza katolikoarekin izan zuen lehenengo gatazka larria. Segura kadinalak, pastoral bat argitaratu zuen Alfonso XIII.a goresteko. Horrek gatazka bat eragin zuen eta kaldinala kanporatu egin zuten. Ekainean, gorte konstituziogileetarako hauteskundeak egin ziren. Errepublikanoen eta sozialisten koalizioak gehiengoa eskuratu zuen 1931.KO KONSTITUZIOA Sozialistek eta ezkerreko errepublikanoek...

-Bizkaikoindustriaren garapena. 2 eragile: Meategien legea, eta Bessemer bihurgailua. -Burdinaren esportazioahainbat mee konpainia)- Ikatza, ikatz horrekin hornitu Bizkaiko burdingintza lantegiak. - Burdinaren esportazioak, industriahazkundearen eragilerik nagusienaekarritako kapitala industria eta trenbidean inbertitu. - Kapital hori, Bizkaiko oligaria, Nerbioi ibaiaren eskuinaldean, Langileak ezkerraldean. -Industrializazioaren 2.aldia 1880.hamarkadan burdingintza jarduera nagusia, Eskulan asko behar eta inmigranteak etorri.- Ontzigintzaren garapena Bizkaian, Bilboko portua eraiki. Trenbide sistema hobetu zen , Bankak behar ziren(kapitala metatzeko eta inbertsioak egiteko).

LAN BALDINTZAK

-Eraldaketa ekonomikoa eragina gizartearen bizimoduan,...

Cadizko Konstituzioa

Testuaren Kokapena

Testu honek Cadizko Konstituzioa du hizpide. Ez da Cadizko Konstituzio osoa, zati bat baizik. Lehen mailako testu juridiko bat da.

1812. urtean idatzi zuten Cadizen, Independentzia Gerra piztu zen garaian. Frantsesek penintsula hartu zutenean, Cadiz eta beste hainbat puntu izan ezik. Napoleonen anaia, Jose Bonaparte, Espainiako erregea zen, Napoleonek dinastia aldaketa bultzatu ondoren. Napoleonek Espainia inbaditu zuenean, Fernando VII.a gatibu hartu zuen, ezin baitzen Espainiara itzuli arrisku politikoa zela eta.

Egilea Cadizko Gorteak dira, eta hiru joera ideologikoz osatuta zeuden:

• Kontserbadoreak: erreforma guztien aurkakoak eta Erregimen Zaharra bere horretan mantentzearen aldekoak zirenak;
• Berritzaileak:

Isabel II.aren Erregealdiaren Hasiera

Isabel II.aren erregealdia hasi zenean, 13 urte zituela, adin nagusikoa zela onartu zen herrialdea gobernatzeko. Horrela, liberalismo zentrista eta moderatua ezarri zen betiko.

Hamarkada Moderatua (1844-1854)

Hamarkada honetan (10 urte), pertsona garrantzitsuenak Narváez jenerala eta, amaieran, Murillo izan ziren. Hamarkada honetan bost puntu nagusi ezarri ziren:

• 1845eko Konstituzioa: Erabat berria eta moderatua zen.
• Zerga Sistema: Erreforma handia egin zen zerga sistemak arrazionalizatzeko eta liberalizatzeko.
• Udalen Legea: Leku bakoitzeko agintaria gobernuko ahaltsu bat izatea erabaki zen (probintzia bat gobernatzeko gai zen norbait).
• Batikanoarekin Konkordatua: Murillok sinatu zuen. Batikanoak kleroaren ondasunen

Atal honek Espainiako II. Errepublikaren hirugarren aldia hartzen du, 1936an hasi zena eta, Gerra Zibilaren giroan jada, Espainiaren zati batean 1939ra arte luzatu zena.

Fronte Popularraren Garaipena

Gobernuak biurteko kontserbadorean ezkerren aurka egindako zapalketa gogorraren ondorioz, ezkertiarrek (errepublikanoek, sozialistek eta komunistek) Fronte Popularra osatu zuten 1936ko otsailaren 16ko hauteskundeetan elkarrekin aurkezteko. Fronte Popularrak ozta-ozta irabazi zituen hauteskundeak.

Gobernu Berria eta Lehen Neurriak

Maiatzean, Azaña Errepublikako presidente hautatu zuten, eta Casares Quiroga, gobernuburu. Gobernu berriak hauteskunde-koalizioan hitzartutako programa abiarazi zuen:

• Preso politikoei amnistia ematea.
• Enpresaburuak kaleratutako