Batxilergoa mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

5.TESTUA. 1839KO URRIAREN 25eko LEGEA.

1929KO KRISIA:1923 urtetik Aurretik Estatu Batuetan eta Europan krisia gertatuko zela adierazten zuten Ezaugarriak:langileen langabezia, nekazaritzako prezioen eta industriako Prezioen desorekan gainprodukzioa.Industrian eta nekazaritzan kontsumitzen zena Baino gehiago produzitzen zen eta soberakinak gero eta ugariagoak ziren, Aberastasunaren banaketa desorekatua;ikatzaren produkzioaren beheakada Izugarriaeta krisiaren lehenengo ezaugarriak ehungintzan,kapital ugaritasuna, Kontsumorako erabiltzen zen.

.2.1KRISIAREN ARRAZOIAK:

Aberastasunaren Banaketadesorekatua, produktuen gehiegizko eskaintza izan ziren New Yorkeko Bursaren hondamendia eragin zuten faktoreetako batzuk.Munduko produkzioa  gerra  Aurrekoa baino hadiagoa zenez eta eskaera txikiagoa,...

Eskuindarren biurtekoa (1933-1936) ezkertiarrek

 zatituta aurkeztu ziren eta errepublikazale liberalek, es

erleku asko galdu zituzten.Lerroux osatu zuen lehen go

bernua, CEDAlp eskuindarren laguntzarekin. CEDA jator

ri askotako eskuindarrez osatuta zegoen. Beraren asmoa

, Konstituzioa aldatzearekin batera, nekazaritzako errefor

ma eta sozializazio prozesuak geldiaraztea zen eta katolik

otasuna defenditzea. Sozialistak “Errepublikako burgesar

en” ordez “Errepublikako sozialista” behar zeneko eztabai

datzen eta  1934 urrian, CEDA gobernuan sartzean, UGTk e

ta CNTk greba orokorra eta iraultza antolatu zuten Katalun

ia eta Asturiasen. Garaipena baliatuz, Kataluniako estatua

indarrik gabe utzi zuen eta nekazaritzako kontraerreform

ari ekin zion. Erradikalen

Gerraostea eta Autarkia (1939-1951)

Autarkia ekonomikoa

Gosearen urteak

Gerraren amaieran, Espainia guztiz suntsituta zegoen, batez ere Madril, Bartzelona, Valentzia… bonbardaketen ondorioz hiriak berreraiki egin behar izan ziren. Nekazaritzak ere kaltetuta egon zen; alde batetik, gerraren ondorioz ekoizpena murriztu zen eta atzerriko merkatuak galdu zituen. Industriak, berriz, ia ez zuen kalte handirik izan, baina falta zitzaizkien lehengaiak eta, batez ere, erregaiak produktuak aurrera eramateko. Gastu publikoaren hazkundeak pezetaren kotizazioa %50 jaitsi zuen. Inflazio erraldoia zela eta, bizi-baldintza oso txarrak izateagatik, 1939-1942 urteetan bizitzeko aukera hobeak ziren landa-inguruetan, hiri nagusietan baino. Oinarrizko janaria modu orekatuan banatzeko, errazionamendu...

Bigarren Errepublika, Autonomia Estatutua eta Gerra Zibila Euskal Herrian

1931ko Hauteskundeak eta Autonomiaren Bidea

1931ko apirilaren 12ko hauteskundeek Errepublika ekarri zuten. Euskal Herriko hiri industrializatuetan errepublikano-sozialistek lortu zuten garaipena, baina Gasteizen eta Iruñean monarkikoek. Hala ere, Euskadiko nazionalistak eta karlistak ez ziren Errepublikaren guztiz aldekoak (Donostiako Ituna ez zuten sinatu, 1930), ezta guztiz kontrakoak ere; baina Errepublikaren jarrera antiklerikalaren kontra zeuden.

1931ko udal hauteskundeetan, Euskal Herrian eskuineko alderdiek irabazi zuten: EAJ izan zen nagusi, eta Tradizionalistek (Karlistek) indar gehien izan zuten Araban eta Nafarroan. Hirigune industrializatuetan, aldiz, sozialistak...

1. Gaia: Zibilizazio Modernoko Testuak

Sarrera

XVIII. eta XIX. mendeetan, herrialde ezberdinetan, sistema liberalak sistema absolutistei gailentzen joan zitzaizkien, eta sistema berriari zegozkion ideiek indarra hartu zuten, besteak beste, adierazpen askatasunak. Ideia ilustratu hauek hedatzen eta gailentzen ziren neurrian hasi ziren Antzinako Erregimeneko eredua bidegabe bezala ikusten.

Prozesu hau erakusteko, garai hartan herrialde ezberdinetan idatzitako testu ezberdinak erabiliko ditut, herritarren eskubide eta betebeharren zehaztapenak biltzen dituztenak, adierazpen askatasunaren inguruko eskubideak tarteko, tokian toki. Nabarmentzekoak dira hauetan aipatzen diren komunikazioaren inguruko eskubideak, aurrerago zehaztuko den moduan: prentsa...