Batxilergoa mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Sarrera eta testuingurua

Turismoa EAE-n XIX. mendean hasi zen. Goiz hasi bazen ere, gerora beste erkidego batzuetan baino gutxiago garatu zen. 1960tik aurrera nagusitu zen turismo-eredua eguzki eta hondartza turismoa izan zen.

EAE-ko turismoaren abantailak eta baliabideak

EAE-ko turismoak zenbait abantaila ditu; adibidez, ez da beharrezkoa bide luzeak egitea bertako baliabideak disfrutatzeko, distantzia laburrak baitaude. Baliabide horien artean honakoak aurki ditzakegu:

• Baliabide naturalak: eremu babestuak.
• Kultura-baliabideak: gastronomia, arkitektura eta arte-ondarea (Guggenheim, Bilboko Arte Ederretako Museoa...).

Eskaintza eta azpiegiturak

Gure turismoaren ezaugarriak aztertuz, eskaintzak areagotu egin dira, leku-kopurua handitu baita: hotelak,...

Barruko Migrazioak

Herrialde baten barruan egiten diren mugimenduak dira. XIX. mendearen amaieratik 1975era arte garatu zen batez ere, eta ezaugarri hauek zituen:

• Motibazio nagusia lana zen.
• Emigranteak landa-guneetatik hiri industrializatuetara joaten ziren.
• Batez ere prestakuntza-maila txikiko pertsonak izaten ziren.

Barruko Migrazio Mota Tradizionalak

1. Urtaroko eta aldi baterako migrazioek XIX. mendearen amaieran eta 1960ra arte jo zuten gorena. Itzultzeko asmoz egiten zen, batzuetan nekazaritzari lotutako urtaroko lanak egiteko eta beste batzuetan eraikuntza, industria edo zerbitzuei lotutako aldi baterako lanetarako ziren.
2. Nekazaritza exodoa 1900 eta 1975 bitartean gertatu zen batez ere. Iraupen luzekoa izaten zen, eta arrazoi nagusia diru-sarrera,

Nekazaritza jardueraren garrantzia Euskadin

Nekazaritza jarduerak pisu txikia du Euskadiko ekonomian, bai lanean dauden biztanleen artean (2015ean, %1,3), bai BPGn (2015ean, %0,6). Hala ere, eskualdeen artean alde handiak daude. Sektore honek eginkizun garrantzitsua du, nekazaritza eta elikadura industrietarako, zein egurgintza eta papergintzarako lehen gaiak hornitzen baititu. Gainera, paisaiaren, naturaren eta kulturaren ondarea kontserbatzen laguntzen du.

Egoera demografikoa eta egitura

EAEko lurraldearen zati handi batean baldintzak zailak dira erliebearen ezaugarriak direla eta. 1960ko hamarkadatik aurrera, nekazaritzaren modernizazioak eta industriarako migrazioak biztanleriaren beherakada ekarri zuten. Gaur egun, biztanleria zahartuta dago...

Abeltzaintza: Ezaugarriak, Ereduak eta Eboluzioa

Ezaugarri Nagusiak

Espezializazioa

Gaur egungo joera haragian eta esnekietan espezializatzea da. Alde positibo nagusia inbertsio txikiarekin etekin altua lortzea da. Desabantaila gisa, atzerriko arrazak lehenesten dira, nahiz eta bertako arrazak berreskuratzeko diru-laguntzak egon.

Teknifikazioa

Teknologiaren erabilera orokortu da, adibidez, esnea ateratzeko jezteko makinak. Ustiategiak handitu egin dira, errendimendua hobetzeko helburuarekin.

Ustiaketa Ereduak

Ustiaketa estentsiboa

• Europar Batasunaren diru-laguntzak jasotzen ditu.
• Ingurumen fisikoaren menpekotasun handia du.
• Animaliak larre naturaletan elikatzen dira.
• Bertako arrazak erabiltzen dira nagusiki.
• Teknika tradizionalak baliatzen ditu.

Ustiaketa

Hirien arteko harremanak Espainiako hiri sisteman

Espainiako hiri sisteman, hirien arteko harremanek ezaugarri nagusi hauek dituzte:

• Madril: Lotura estuak ditu gainerako metropoliekin, batez ere Bartzelonarekin.
• Bartzelona: Eragin orokor ahulagoa du, baina Iberiar penintsularen ekialdeko sektorean eta Balearretan handiagoa da.
• Ipar-ekialdeko koadrantea: Integrazio handiena duen eremua da (Madril, Bartzelona, Valentzia, Bilbo eta Zaragoza).
• Sistemako gainerako hirien arteko harremanak: Txikiagoak eta osatugabeak dira. Hirien arteko deskonexio handiena duen ingurua Portugalen ingurukoa da. Hego Goi-lautadan espazio deskonektatu zabalak daude; Bizkaiko Golkoaren inguruan harremanak mendebalderantz ahuldu egiten dira, eta Andaluziako eta Levanteko metropolien

INDUSTRIA SEKTOREAK

Espainian, industria-sektore helduek garrantzi nabarmena izaten jarraitzen dute. Sektore dinamikoenetan, atzerriko kapitalek indar handia dute, eta goi-mailako teknologia dutenak hazi egin dira, baina ez dute Europako beste herrialde batzuetan adinako ezarpenik.

INDUSTRIA SEKTORE HELDUAK

Lehiakortasun beherakada jasaten duten industriaren adarrak dira.

1. Metalurgiak metalak erabiltzen ditu lehengaitzat. Siderurgiak edo burdinaren metalurgiak bi azpisektore hartzen ditu. Siderurgia integralak labe garaietan burdin-mineraletik ateratzen du altzairua. Birmoldaketa-prozesu gogor baten ondorioz, Asturiasen soilik eusten zaio siderurgia mota horri. Siderurgia ez-integralak txatarretik lortzen du altzairua labe elektrikoetan, eta Euskadin,

Eguraldia eta Klima Motak

Eguraldia

Lurreko leku eta une batean atmosferak duen egoera da, hainbat elementu meteorologikoz definitua, eta meteorologia zientziak aztertzen duena.

Klima Ozeanikoa

Ezaugarri nagusiak

• Flora-eskualdea: Eurosiberiarra.
• Landare-formazioak: Baso hosto-erorkorrak, otalurrak eta belardiak.

Landare-formazioen xehetasunak

• Belardiak: Landaredi belarkaraz osatuta. Lur-eremu handiak hartzen dituzte.
• Otalurra: Sastrakadi trinkoa, garaiera baxukoa.
• Ibaiertzetako landaredia: Lurzorua hezetasunez bustitzen da. Etengabe ura dagoenez, espezie batzuk soilik bizi daitezke.

Giza jarduerak

• Basoen hedadura murriztu da.
• Espezie sekundarioak sartu dira (adibidez, gaztainondoa).
• Ibaiertzetako basoen hedadura murriztu du.

Klima Mediterraneoa

Ezaugarri nagusiak

• Flora-

Klima ozeanikoa

Klima ozeanikoa penintsulako iparraldean hedatzen da, Kantauri itsasoko erlaitza eta Galizia hartuz. Ezaugarri nagusiak hauek dira:

• Prezipitazioak: Ugariak eta erregularrak dira, urtean 800 mm-tik gorakoak.
• Tenperaturak: Leunak dira urte osoan, itsasoaren eragin termikoari esker.

Landaredi ozeanikoa

Klima honi lotutako landaredia aberatsa da:

• Baso hostoerorkorra: Espezie nagusiak pagoa, haritza eta gaztainondoa dira. Pagoak hezetasun handia behar du, eta horregatik Nafarroako Pirinioetan pagadi zabalak aurki ditzakegu.
• Otalurrak eta belardiak: Sastrakadi zabalak ere ohikoak dira, hala nola txilarra, iratzea eta otea.

Klima mediterraneoa

Klima mediterraneoa klima ozeanikoaren hegoaldean hasten da, eta prezipitazio urri eta irregularrak...

Euskadiko industriaren egungo egoera

1994 eta 2007 urteen artean, euskal industria eraldatu eta berritu egin da.

Industria ekoizpenak behera egin zuen krisiaren ondorioz, eta kontsumoa ere murriztu.

Industria produkzioa

Oso espezializatua dago hiru sektore hauetan:

• Metalgintzan eta metalezko produktuen fabrikazioan
• Erau zketa-industria eta petrolio, energia eta uraren industrietan
• Mekanika — makina eta ekipoetan

Industria-politikan helburuetako bat da krisian dauden baina etorkizunerako ikuspegiak dituzten sektore bidegarriak berregituratzea; sektore tradizionaletan berrikuntza ezartzea lidergoa berreskuratzeko; eta enpresa lider berriak sortzen laguntzea.

Industria egitura

1. EAEko industriak Espainiako estatuko industriak baino pisu handiagoa du, eta

Nekazaritza Politika Bateratua (NPB)

NPB (Nekazaritza Politika Bateratua) Europako Batasunaren politika garrantzitsuenetako bat da. Bere helburua nekazaritza-merkatuen antolakuntza bateratuaren bitartez europar kontsumitzaileei eta nekazariei prezio justuak bermatzea da, honako printzipio hauek errespetatuz: prezioen batasuna, finantza-solidaritatea eta komunitatearen lehentasuna.

NPBk denbora laburrean autohornikuntza ahalbidetu zuen, baina handik gutxira gainprodukzioa arazo bihurtu zen, bere kostu ikaragarriekin batera. Gainprodukzio honen zergatia EBko prezio altuak ziren.

Tertziarizazioa eta Zerbitzuen Sektorea

Tertziarizazioa jarduera produktiboekin lotura handia duten eta enpresentzako zerbitzuen izendapenaren menpe bil daitezkeen jarduera...