Gaztelania ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Biologia Zelularra: Organulu, Garraio eta Zelula Mota Ezberdinak

Gaztelania6 KB

Biologia Zelularra: Galdera eta Erantzunak

Adierazi zelula animalen eta landareen zelula guztientzat ohikoak diren zortzi organulu edo egitura zelular, eta funtzio bat adierazi bakoitzarentzat. Izendatu zelula animal baten egitura edo organulu espezifiko bat eta zelula landare baten beste bat, eta adierazi burutzen dituzten funtzioak.

  1. Nukleoa: DNA-ren erreplikazioa eta transkripzioa gertatzen den lekua.
  2. Erretikulu endoplasmatikoa: Leuna ribosomarik gabea da eta lipidoen sintesian parte hartzen du. Garduna ribosoma ugari ditu eta proteinen prozesamenduan eta garraioan parte hartzen du.
  3. Ribosomak: Proteinen sintesia gauzatzen den egiturak.
  4. Golgi aparatua: Proteinen garraioan eta lipidoen sintesian parte hartzen du.
  5. Mitokondrioa: Zelulen jarduerarako
...
Jarraitu irakurtzen "Biologia Zelularra: Organulu, Garraio eta Zelula Mota Ezberdinak" »

Neolitikoa eta Iberiar Penintsulako pobo prerromanoak: Erromatarren konkista eta erromanizazioa

Gaztelania8,67 KB

Neolitikoa

Neolitikoa Prehistoriako garaia da, non gizakiak ehiztari-biltzaileetatik elikagai-ekoizleetara igaro zirenak. Aldaketa horiek hain sakonak izan ziren, non historialariek Neolitiko iraultza deitzen dieten.

Paleolitikoarekiko alderdi nagusiak

Alderdi ekonomikoak

Nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarritutako ekoizpen-ekonomia sortu zen, Paleolitikoko ekonomia harrapatzailearen* aurrean. Biltzea, ehiza, arrantza eta moluskuen bilketa jarduera osagarri gisa mantendu ziren.

Alderdi sozialak

Paleolitikoko nomadismoaren aurrean, nekazaritza eta abeltzaintza jarduerek giza taldeak leku jakin batzuetan finkatzea ekarri zuten, lehen herri egonkorrak sortuz. Gainera, Neolitikoko sedentarismoak eta nekazaritza-gehiegiak lanen espezializazio gero eta...

Jarraitu irakurtzen "Neolitikoa eta Iberiar Penintsulako pobo prerromanoak: Erromatarren konkista eta erromanizazioa" »

Zuzenbide Publikoa eta Pribatua: Enpresa Formak, Administrazio Ekintzak eta Kontzeptu Nagusiak

Gaztelania3,66 KB

1. Arau hauek zuzenbide publikokoak edo pribatukoak diren adierazi

1. Espainiarrak legearen aurrean berdinak dira: Publikoa
2. Administrazio-egintzak argitaratu beharko dira, araudiak horrela ezartzen duenean: Publikoa
3. Enpresariaren eta bezeroen arteko harremanak arautzen dituzten arauak: Zuzenbide pribatua
4. Nafarroako Gobernua Foru Aldundia deitzen da: Zuzenbide publikoa
5. Oinordetzak arautzen dituzten arauak: Publikoa
6. Epaiketan agertu ahal izango dira soilik beren eskubide zibilen erabateko erabilera dutenak: Pribatua

2. Galderei erantzun

a) Zein da ondasun bat partekatzen den eta beste ezer ekarpen gabe egiten den forma juridikoaren izena? Ondasun-komunitatea

b) Zer deitzen zaie lana bakarrik ekartzen duten sozietate kolektibo baten bazkideei?

...
Jarraitu irakurtzen "Zuzenbide Publikoa eta Pribatua: Enpresa Formak, Administrazio Ekintzak eta Kontzeptu Nagusiak" »

Arnas aparatuko tratamenduak eta sinusitisaren gida

Gaztelania4,93 KB

Arnas Aparatuko Funtsezko Botikak

Kortikoide Inhalatuak (CEI)

  • Beclometasona eta budesonida: 50 – 250 mcg/puff, fco /200 dosis. Bude amp 0,5 mcg/ml de 2 ml.
  • Fluticasona: 50 – 250 mcg/puff, fco 120 dosis.
  • Ciclesonida: 160 mcg/puff, fco 60d.
  • Mometasona: 200 – 400 mcg/puff, fco 60d.

Bronkodilatatzaileak eta Beste Asma Kontrakoak

  • SABA (Salbutamol): 100 mcg/puff, fco 200 d.
  • LABA (Formoterol eta Fluticasona): cap inh 12 mcg - 12 – 24 mcg/12h; fluticasona 50, 125, 250 mcg/puff (d: 50-100 mcg/12h).
  • CEO (Prednisona): comp 2,5, 5, 10, 30, 50 mg; susp oral 5 mg/ml. Metilprednisolona: 1 mg/kg/dosis (AMP 40 mg/ml).
  • Antileukotrienoak (Montelukast): tab 4, 5 eta 10 mg. D: 4 - 10 mg.

Inhalazio-Ganberen Erabilera Egokia

Ume Txikiak (Bebes)

Destapatu, agindu bezala...

Jarraitu irakurtzen "Arnas aparatuko tratamenduak eta sinusitisaren gida" »

Descartes eta metodo kartesiarra: filosofia modernoaren oinarria

Gaztelania3,74 KB

Descartes eta filosofia modernoa

Descartes da filosofia modernoaren aita. Bere kezka nagusia ezagutzen duen subjektua da, errealitatea ezagutzeko modua, hau da, ezagutzaren arazoa (ezagutzaren problema). Filosofia berri honek ezagutza-teoriaren bira (giro epistemologikoa) ekarri zuen, eta errazionalismo korronte bihurtu zen.

Errazionalismoaren ezaugarriak

  • Mundua: egitura eta lengoaia arrazionala du.
  • Arrazoi gizakiarrarengan konfiantza absolutua: ezagutzaren jatorria, iturria eta mugak arrazoian daude, ez esperientzian.
  • Esperientzia ingenua: arrazoiak engainatu dezake esperientzia ingenuan fidatzen bada, baina ez arrazoiaren printzipioei jarraitzen badie.
  • Metodo matematikoa: ebidentzia batetik abiatuta, ondorioak deduzitzen dira.

Zientziaren helburua

...
Jarraitu irakurtzen "Descartes eta metodo kartesiarra: filosofia modernoaren oinarria" »

Bienio Negro eta Bigarren Errepublikako gertakari nagusiak (1933-1936)

Gaztelania4,81 KB

Bienio Negro

Bienio Negro, Bienio de derechas edo Bienio radical-cedista ere deitua (hauteskundeetan alderdi gehien bozkatua CEDA izan zelako, Gil Robles buru, eta bigarrena Lerrouxen Alderdi Erradikala). Bigarren Errepublikaren bigarren aldia izan zen, 1933ko azaroaren eta 1936ko otsailaren artean. Ezkerrak hala izendatu zuen, eskuin erradikal-zedistako gobernuek hartutako neurri berrikuntzaleen eta kontserbadoreen ondorioz, eta, hala, errepublikaren lehen bienioko lege erreformisten zati handi bat geldiarazi zuten (lan eta gizarte legeria, lurreko erreforma, politika erlijiosoa, autonomikoa, etab.). Gainera, 1934ko urriko iraultzan parte hartu zutenen aurka errepresio gogorra egin zuten.

CEDA

Confederación Española de Derechas Autónomas (
...
Jarraitu irakurtzen "Bienio Negro eta Bigarren Errepublikako gertakari nagusiak (1933-1936)" »

Lexico, desviacion norma eta hipergalegusmoak: Gaztelaniarismoak ekiditeko gida

Gaztelania3,1 KB

Lexikoa eta desbideratzea: norma

Lexikoa eta desbideratzea: galegoz idatzitako testuetan gaztelaniaren presioak gaztelaniarismoak sartzeko arriskua dakar. Horiek saihesteko, ondorengo desbideratzeak ezagutu behar dira:

Hipergalegusmoak

Hipergalegusmoak galego-gaztelaniaren arteko arauak nabarmen aldentzeko nahitako saiakerak dira. Hauek dira nagusienak:

  • Hitz patrimonialen bilakaera fonetikoari aplikatutako akultismoak edo seminakultismoak.

Vulgarismoak

Vulgarismoak hizkuntza oralean ohikoak diren baina idazkera arauak baztertzen dituen hitzak dira. Honako aldaketa hauek daude:

  • Asimilazio eta disimilazio bokalikoak: harmonizazioa, labializazioa eta disimilazioa.
  • Fonemen gehikuntzak edo kenketak: prostesia, paragoxia, sintopia eta apokopea.
  • Metatesiak:
...
Jarraitu irakurtzen "Lexico, desviacion norma eta hipergalegusmoak: Gaztelaniarismoak ekiditeko gida" »

Alemania Imperial y el Imperio Otomano: Unificación, Industrialización y Crisis de Poder (Siglos XIX-XX)

Gaztelania3,6 KB

El Segundo Reich alemán

La unión aduanera de 1834 y el desarrollo industrial y ferroviario contribuyeron a la unificación política alemana y sentaron las bases de la potencia económica del país. Faltaba la unificación monetaria, que se logró con la creación del marco y del Banco Imperial.

Política ferroviaria y crecimiento económico

La política ferroviaria fue fundamental en el crecimiento económico. La economía aumentó en la industria textil y siderúrgica, en la minería y en los transportes, ayudada por Alsacia y Lorena y por el proceso de concentración financiera y empresarial. Alemania se convirtió en la mayor potencia industrial de Europa.

Los cuatro grupos políticos

  • Liberales: se dividían entre nacionales y progresistas
...
Jarraitu irakurtzen "Alemania Imperial y el Imperio Otomano: Unificación, Industrialización y Crisis de Poder (Siglos XIX-XX)" »

Europa Garaikidea: Ingalaterra eta Frantzia XIX. mendean

Gaztelania3,86 KB

Inperio Britainiarra eta Aro Biktoriana

Victoria I.aren erregealdia 1837tik 1901era bitartekoa izan zen, Aro Biktoriana izenez ezaguna. Erresuma Batuak hedapen territorial handia lortu zuen, garapen industrialarekin batera, eta monarkia parlamentarioan oinarritutako erakunde tradizionalei eutsi zien. Hala ere, beste herrialde batzuen potentzialak —Alemania eta Estatu Batuak, esaterako— gora egin zuen, nahiz eta Erresuma Batuak finantza-zentro nagusia izaten jarraitu zuen industria- eta merkataritza-garapenarekin. Hedapen inperialistak eta finantzak nabarmen menderatu zituzten nabigazio-bideak (merkataritza- eta industria-burgusiak Komunen Ganbera menderatzen zuen).

Irekiera Politikoa eta Erreformismoa

Politika-esparrua bi taldetan banatuta

...

Jarraitu irakurtzen "Europa Garaikidea: Ingalaterra eta Frantzia XIX. mendean" »

Lehen Mundu Gerra: Arrazoiak, Fase Nagusiak eta Ondorio Historikoak

Gaztelania2,33 KB

Lehen Mundu Gerra

1914an gertatu zen, Austria-Hungariako printze Frantzisko Ferdinand hil zutenean. Erreakzio-kate bat izan zen, eta potentzia handi gehienak eta haien kolonia zabalduak ere inplikatu ziren, horregatik izan zen mundu-gerra.

Gerraren kausak

Gerraren kausa nagusiak hauek dira:

  • Balkanetako tentsioak: turkiarren eta serbiarren arteko tentsioek Austria-Hungariako inperioaren mantenua arriskuan jartzen zuten.
  • Ribalitate inperialistak: potentzia handiek lurralde desberdinen kontrola mantentzeko ribalitateak zituzten. Denek nabarmendu nahi zuten, beraz tentsioa handia zen.
  • Armamentu-lasterketa: sekretuan itunak egiten hasi ziren eta armamentuak batzen, gerra gertatuz gero prest egoteko. Horrela bi blokeak sortu ziren: batetik Alemania eta
...
Jarraitu irakurtzen "Lehen Mundu Gerra: Arrazoiak, Fase Nagusiak eta Ondorio Historikoak" »