Batxilergoa mailako Gaztelania ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Iparragirre: bizitza, kantak eta Gernikako Arbola

Gaztelania-n eguneratua3,36 KB

Etxahunen olerkari edo koblakari fama oso handia izan zen. Haren bertso-paper guztiak erre zituzten haren baina haren kanta asko ezagutzen ditugu, jendeak buruz ikasi, ahoz aho transmititu eta XX. mendearen azken aldean ikertzaileek bildu zituztelako.
Hiru multzotan bereizten da haren poesia:
1) Minaren poesia. Autobiografikoa da eta Etxahunek be barne-mina adierazten du: Ürxaphal bat, Mundian malerusik...
2) Gorrotoaren poesia. Etxahunek barneaurkako jarrera kontrajartzen ditu: Etxahunen bizitzaren
kantoria.
3) Ezkontzetan eta bat-batean kantatutakoak.
Iparragirre -->Euskal poetarik kantatuena da ziur asko
Abenturaz betetako bizimodua izan zuen Iparragirrek. Urretxun jaio zen, 1820. urtean. Gasteizen eta Madrilen bizi izan zen, baina 1833an...

Jarraitu irakurtzen "Iparragirre: bizitza, kantak eta Gernikako Arbola" »

Gaitasuna eta Prozesuen Kudeaketa Eragiketetan

Gaztelania5,2 KB

Capacidad

Se define capacidad como “la facultad para tener, recibir, almacenar o dar cabida”.

  • Economías de escala: Plantea que a medida que una planta crece y su volumen se incrementa, el costo promedio por unidad de producto va bajando.
  • Enfoque en la capacidad: Cada departamento de la organización debe encontrar su mejor nivel de operación a través de su propia organización, equipamiento y políticas para el proceso, políticas para la administración del personal y métodos de control de la producción.
  • Economías de alcance: Existen cuando múltiples productos se pueden producir a un costo más bajo en combinación que por separado.

Consideraciones para aumentar la capacidad

Tres consideraciones importantes son: conservar el equilibrio...

Jarraitu irakurtzen "Gaitasuna eta Prozesuen Kudeaketa Eragiketetan" »

Metafisikaren ikuspegiak eta arazoak

Gaztelania5,4 KB

Gaia: Metafisikaren ezberdinen ikuspegiak

Monismo metafisikoa

Errealitatea bakarra dela afirmatzen duten filosofo guztiak monista gisa izendatzen dira.

Pentsalari hauentzat, existitzen denaren barietate eta aniztasun harrigarria itxura soil bat besterik ez da. Nahiz eta gure inguruan askotariko izakiak hauteman, monismoak oinarri bakarra defendatzen du.

Monista presokratikoak

Pentsalari hauek dena eginda dagoen printzipioaz edo arkhé-az galdetzen zuten. Presokratiko batzuek uste zuten arkhé-a bakarra zela:

  • Tales Miletokoa: Ezagutzen dugun lehen filosofoa da, eta dena uretan oinarrituta zegoela uste zuen.
  • Anaximenes: Oinarrizko arkhé-a airea zela pentsatzen zuen.
  • Anaximandro: Bere ustez, arkhé-a bakarra da, baina ikusi eta ukitu ditzakegun errealitateetako
...
Jarraitu irakurtzen "Metafisikaren ikuspegiak eta arazoak" »

Historia e sociolingüística da lingua galega: Séculos XX e XXI

Gaztelania11,57 KB

Un paso decisivo para o galego

Entre 1900 e 1936 o galego dá un paso decisivo: o movemento agrarista e o nacionalismo reflexionan sobre a necesidade de que o galego sexa usado en todos os ámbitos. Establécese a relación directa entre o idioma e a identidade colectiva: a súa desaparición significaría a desintegración do pobo. Dáse un proceso de aumento do bilingüismo e de diminución do número de monolingües.

En 1916 organízanse as Irmandades da Fala e a publicación de A Nosa Terra en defensa do idioma. En 1918 prodúcese unha recuperación política tras un fracaso previo. En 1920 a xeración Nós traballa para potenciar o galego, que daquela era moi localista. Os homes de Nós recollen obras internacionais para actualizar e universalizar...

Jarraitu irakurtzen "Historia e sociolingüística da lingua galega: Séculos XX e XXI" »

27ko Belaunaldia: Testuingurua, Etapak eta Egileak

Gaztelania6,05 KB

27ko Belaunaldia: Testuingurua eta Ezaugarriak

Testuinguru historikoa eta literarioa

XX. mendearen lehen erdian hainbat gertaera nabarmentzekoak dira: 1931ko apirilaren 14an Errepublikaren aldarrikapena, eta geroago, 1923an, Primo de Riveraren diktadura. Azkenik, 1936an Espainiako Gerra Zibila hasi zen; horrek erbesteratzea ekarri zuen eta Frankoren diktaduran amaitu zen. Azpimarratu behar da garai honetan abangoardiaren eta tradizioaren arteko batasuna sortu zela.

27ko belaunaldia terminoak Góngoraren heriotzaren omenjeari begira 1927 inguruan bildu zen olerkari taldeari erreferentzia egiten dio. Urte hartan aldizkari garrantzitsuak agertu ziren eta poesia berriko liburuak argitaratu ziren; horregatik, idazle askok harreman pertsonal eta literarioak...

Jarraitu irakurtzen "27ko Belaunaldia: Testuingurua, Etapak eta Egileak" »

Enerxía, Industria e Economía: Recursos, Tipos e Localización Industrial na UE

Gaztelania4,54 KB

1. Fontes de enerxía non renovables

Son as enerxías que se obteñen de fontes naturais e cuxa cantidade é limitada.

  • Petróleo
  • Gas natural
  • Carbón
  • Uranio

2. Enerxía renovable e as súas fontes

Son as que proceden de fontes que non se esgotan co seu uso. Tipos:

  • Hidráulica: utiliza a forza da caída da auga para xerar electricidade.
  • Eólica: utiliza o vento para producir electricidade.
  • Solar: utiliza a enerxía do Sol, captando a súa calor (solar térmica) ou a súa luz (solar fotovoltaica).
  • De biomasa: transforma materia orgánica en enerxía calorífica.
  • Xeotérmica: utiliza a calor interna da Terra.
  • Mareomotriz: utiliza o movemento das mareas para producir electricidade.

3. Características da actividade industrial

  • Importancia no sector secundario:
...
Jarraitu irakurtzen "Enerxía, Industria e Economía: Recursos, Tipos e Localización Industrial na UE" »

Aristoteles: hilemorfismoa eta polisaren politika, funtsezko kontzeptuak

Gaztelania4,39 KB

Nor izan zen Aristoteles?

Filosofo greziarra, Platonen dizipulua eta Alexandro Handiaren maisua. Lizeoa izeneko eskola filosofikoaren sortzailea.

Bere pentsamenduak logika, etika, politika, biologia, fisika eta metafisika bezalako arloak hartzen ditu. Platon maisuak ez bezala, Aristotelesek interes handia zuen mundu materialean eta fenomeno naturaletan.

1. Teoria hilemorfikoa

Hilemorfismoa: "hyle" (materia) eta "morphé" (forma) hitzetatik datorren kontzeptua, grekoz.

Definizioa: Teoria hilemorfikoaren arabera, izaki guztiak materiaz eta formaz osatuta daude. Izaki fisikoak nola eratzen diren deskribatzen duen teoria da.

1.1. Hilemorfismoaren funtsezko kontzeptuak

Materia (hyle): Gauza bat egiteko erabiltzen den euskarri fisikoa edo substantzia da,

...

Jarraitu irakurtzen "Aristoteles: hilemorfismoa eta polisaren politika, funtsezko kontzeptuak" »

Euskal Herria 1936ko Gerran: Hauteskundeak, Frontea eta Burdinazko Gerrikoa

Gaztelania4,3 KB

Hauteskundeen emaitzak eta indar politikoak

1936ko hauteskundeen emaitzek agerian utzi zuten hainbat indar eta estrategia politiko zeudela lau euskal probintzietan. Gipuzkoan eta Bizkaian gehiengo argia zegoen, EAJk eta Fronte Popularrak osatua, eta Estatutua eta Errepublika betetzearen alde zegoen.

Arabako, Nafarroako eta Gipuzkoako eta Bizkaiko landa-eremu batzuetan, jarraitzaile gehien zituen alderdia antzinako karlistena zen, Komunio Tradizionalista izenekoa. Alderdi horrek indar militar paralelo bat zuen, erreketeak. Indar politiko horren jarrera erregimen errepublikanoaren aurkakoa zen eta altxamendu militarraren alde zegoen.

Gipuzkoako frontea

Lehen hilabete horietan, Arabatik eta Nafarroatik aurrera zihoazen erreketeen erasoa jasan zuen...

Jarraitu irakurtzen "Euskal Herria 1936ko Gerran: Hauteskundeak, Frontea eta Burdinazko Gerrikoa" »

Movemento obreiro en España e o imperialismo europeo no século XIX

Gaztelania8,86 KB

Movemento obreiro en España

As primeiras protestas da clase traballadora en España tiveron un carácter ludista e consistiron na destrución de máquinas de fiar. Así sucedeu en Alcoy no 1821 e no incendio da fábrica de Bonaplata de Barcelona (1835), que introducira unha máquina de vapor. Tamén se crearon asociacións de obreiros para defender as súas demandas. No 1848 fundouse a Asociación de Tecedores de Barcelona (de carácter sindical), que foi clausurada.

O principal instrumento de presión foron as folgas; a primeira tivo lugar no 1855 pola introdución de máquinas que quitaban traballo e reducían o salario dos obreiros. A escaseza de trigo, o aumento do prezo do pan ou a imposibilidade de pagar impostos provocaron protestas campesiñas,...

Jarraitu irakurtzen "Movemento obreiro en España e o imperialismo europeo no século XIX" »

Merkataritza-sozietateen motak eta ezaugarriak

Gaztelania3,49 KB

Merkataritza-sozietate pertsonalistak

Sozietate Kolektiboa (SK)

Ezaugarriak: Gutxienez 2 bazkide, pertsona gutxiko taldeetarako egokia. Denek kudeatzen dute, lan-ekarpena egiten dutenek izan ezik. Erantzunkizun mugagabea du eta ez dago kapital minimorik.

Izenak honako hau agertu behar du: SK, bazkideen izenak eta "eta konpainia" adierazpena.

Komanditako Sozietate Hutsa

Bazkideak ez dira pertsonalki erantzuleak hasierako inbertsioaz haratago geratzen diren zorretan.

Bi bazkide mota daude:

  • Bazkide Kolektiboa: kapitala + lana + erantzunkizun mugagabea.
  • Bazkide Komanditarioa: kapitala + erantzunkizun mugatua.

Gutxienez 2 bazkide behar dira, kapital minimorik gabe, eta ezin da bazkide berri bat sartu denek ados ez daudenean.

Merkataritza-sozietate kapitalistak

Kapitalak...

Jarraitu irakurtzen "Merkataritza-sozietateen motak eta ezaugarriak" »