Merkataritza-sozietateen motak eta ezaugarriak

Merkataritza-sozietate pertsonalistak

Sozietate Kolektiboa (SK)

Ezaugarriak: Gutxienez 2 bazkide, pertsona gutxiko taldeetarako egokia. Denek kudeatzen dute, lan-ekarpena egiten dutenek izan ezik. Erantzunkizun mugagabea du eta ez dago kapital minimorik.

Izenak honako hau agertu behar du: SK, bazkideen izenak eta "eta konpainia" adierazpena.

Komanditako Sozietate Hutsa

Bazkideak ez dira pertsonalki erantzuleak hasierako inbertsioaz haratago geratzen diren zorretan.

Bi bazkide mota daude:

• Bazkide Kolektiboa: kapitala + lana + erantzunkizun mugagabea.
• Bazkide Komanditarioa: kapitala + erantzunkizun mugatua.

Gutxienez 2 bazkide behar dira, kapital minimorik gabe, eta ezin da bazkide berri bat sartu denek ados ez daudenean.

Merkataritza-sozietate kapitalistak

Kapitalak garrantzi handiagoa du pertsonek baino.

Komanditako Sozietate Akzioduna

Kapitalari akzio deitzen zaio. Gutxienez 60.000 € behar dira eta SA jarri behar da izenean.

Erantzunkizun Mugatuko Sozietatea (SL) bazkideekin

Bazkide gutxi eta kapital handirik ez duten enpresentzat egokia.

Ezaugarriak:

• Bazkide 1 edo gehiago.
• Zenbat eta kapital handiagoa, orduan eta erantzunkizun handiagoa.
• Kapital minimoa: 3.000 €.
• Parte-hartzeak banatzeko denek egon behar dute ados.
• Bazkide berberek dute lehentasuna enpresaren akzioak erosteko.

Sozietatearen organoak:

• Batzar orokorrak: eztabaidatu eta erabakiak hartzen dituzte.
• Administratzaileak: administrazio-lanak egiten dituzte.

Bazkideak: Akzioen erosketa + irabazien banaketan parte hartzeko eskubidea eta botoa bileretan.

Sozietate Anonimoa (SA)

Ezaugarriak: 1 bazkide baino gehiago, erantzunkizun mugatua, kapital minimoa 60.000 €, akzioak aske saltzeko modukoak dira, SA izenean eta Sozietateen Gaineko Zerga ordaintzen dute.

Enpresa Berriaren Sozietate Mugatua

Negozio berrietarako, sinpleak, azkarrak eta ekonomikoak direlako (48 ordutan ireki daitezke). Gutxienez 1 bazkide, gehienez 5.

Merkataritza-sozietate bereziak

Kooperatiba Sozietateak

Behar eta interes berdinak dituzten pertsona natural eta juridikoak. Irabaziak bazkideei esleitzen zaizkie, funtzio komunei erantzun ondoren.

Maila desberdinak:

• 1. maila: gutxienez 3 bazkide, normalean fisikoak izaten dira.
• 2. maila: bi bazkide, pertsona juridikoz osatuak.

Ezaugarri nagusiak orokorrean: erantzunkizun mugatua, kide batek boto 1 du, eta Sozietateen Gaineko Zerga ordaintzen dute.

Kontzeptu ekonomikoak eta formulak

• Errenta: akzio batek eskaintzen dituen diru-sarreren kopurua, dibidenduetatik eta salmentatik lortutakoak.
• Errentagarritasuna: kapital batek errenta sortzeko duen ahalmena.

Balio nominala = Sozietatearen kapitala ÷ Akzio kopurua

Zabalkuntzarako proportzioa = Akzio zaharren kopurua ÷ Akzio berrien kopurua

Eskura daitezkeen akzioen kopurua = (Duen akzio kopurua) ÷ Proportzioa

Errentagarritasuna = (Aldiko errenta ÷ Egindako inbertsioa) × 100