Batxilergoa mailako Gaztelania ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Al-Andalusen sorrera eta politikaren bilakaera

Musulmandarrak Iberiar Penintsulan: 701. urtean, tropa musulmanak, Afrikako iparraldean Tariq-en agintepean zeudena, itsasartea gurutzatu zuten Witiza errege visigodoaren oinordekoei laguntzeko Rodrigo nobrearen aurkako borrokan. Guadaleteko guduko garaipen musulmanak penintsulan presentzia islamikoaren hasiera eta Al-Andalusen sorrera ekarri zituen, zortzi mendetan zehar. Kasik lurralde osoa menderatzera eraman zituen konkistaren ondoren, musulmandarrak estatu berri bat administratiboki eta politikoki antolatzen hasi ziren. Politika ikuspuntutik, hainbat etapa egon ziren:

• Emiratu menpekoa (714-756): emirrak botere polítikoa zuen, baina ez erlijiosoa; Damaskoko kalifaren agintepean zegoen (Omeia

Neolitikoa

Neolitikoa Prehistoriako garaia da, non gizakiak ehiztari-biltzaileetatik elikagai-ekoizleetara igaro zirenak. Aldaketa horiek hain sakonak izan ziren, non historialariek Neolitiko iraultza deitzen dieten.

Paleolitikoarekiko alderdi nagusiak

Alderdi ekonomikoak

Nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarritutako ekoizpen-ekonomia sortu zen, Paleolitikoko ekonomia harrapatzailearen* aurrean. Biltzea, ehiza, arrantza eta moluskuen bilketa jarduera osagarri gisa mantendu ziren.

Alderdi sozialak

Paleolitikoko nomadismoaren aurrean, nekazaritza eta abeltzaintza jarduerek giza taldeak leku jakin batzuetan finkatzea ekarri zuten, lehen herri egonkorrak sortuz. Gainera, Neolitikoko sedentarismoak eta nekazaritza-gehiegiak lanen espezializazio gero eta...

1. Arau hauek zuzenbide publikokoak edo pribatukoak diren adierazi

1. Espainiarrak legearen aurrean berdinak dira: Publikoa
2. Administrazio-egintzak argitaratu beharko dira, araudiak horrela ezartzen duenean: Publikoa
3. Enpresariaren eta bezeroen arteko harremanak arautzen dituzten arauak: Zuzenbide pribatua
4. Nafarroako Gobernua Foru Aldundia deitzen da: Zuzenbide publikoa
5. Oinordetzak arautzen dituzten arauak: Publikoa
6. Epaiketan agertu ahal izango dira soilik beren eskubide zibilen erabateko erabilera dutenak: Pribatua

2. Galderei erantzun

a) Zein da ondasun bat partekatzen den eta beste ezer ekarpen gabe egiten den forma juridikoaren izena? Ondasun-komunitatea

b) Zer deitzen zaie lana bakarrik ekartzen duten sozietate kolektibo baten bazkideei?

Arnas Aparatuko Funtsezko Botikak

Kortikoide Inhalatuak (CEI)

• Beclometasona eta budesonida: 50 – 250 mcg/puff, fco /200 dosis. Bude amp 0,5 mcg/ml de 2 ml.
• Fluticasona: 50 – 250 mcg/puff, fco 120 dosis.
• Ciclesonida: 160 mcg/puff, fco 60d.
• Mometasona: 200 – 400 mcg/puff, fco 60d.

Bronkodilatatzaileak eta Beste Asma Kontrakoak

• SABA (Salbutamol): 100 mcg/puff, fco 200 d.
• LABA (Formoterol eta Fluticasona): cap inh 12 mcg - 12 – 24 mcg/12h; fluticasona 50, 125, 250 mcg/puff (d: 50-100 mcg/12h).
• CEO (Prednisona): comp 2,5, 5, 10, 30, 50 mg; susp oral 5 mg/ml. Metilprednisolona: 1 mg/kg/dosis (AMP 40 mg/ml).
• Antileukotrienoak (Montelukast): tab 4, 5 eta 10 mg. D: 4 - 10 mg.

Inhalazio-Ganberen Erabilera Egokia

Ume Txikiak (Bebes)

Destapatu, agindu bezala...

Lexikoa eta desbideratzea: norma

Lexikoa eta desbideratzea: galegoz idatzitako testuetan gaztelaniaren presioak gaztelaniarismoak sartzeko arriskua dakar. Horiek saihesteko, ondorengo desbideratzeak ezagutu behar dira:

Hipergalegusmoak

Hipergalegusmoak galego-gaztelaniaren arteko arauak nabarmen aldentzeko nahitako saiakerak dira. Hauek dira nagusienak:

• Hitz patrimonialen bilakaera fonetikoari aplikatutako akultismoak edo seminakultismoak.

Vulgarismoak

Vulgarismoak hizkuntza oralean ohikoak diren baina idazkera arauak baztertzen dituen hitzak dira. Honako aldaketa hauek daude:

• Asimilazio eta disimilazio bokalikoak: harmonizazioa, labializazioa eta disimilazioa.
• Fonemen gehikuntzak edo kenketak: prostesia, paragoxia, sintopia eta apokopea.
• Metatesiak:

Lehen Mundu Gerra

1914an gertatu zen, Austria-Hungariako printze Frantzisko Ferdinand hil zutenean. Erreakzio-kate bat izan zen, eta potentzia handi gehienak eta haien kolonia zabalduak ere inplikatu ziren, horregatik izan zen mundu-gerra.

Gerraren kausak

Gerraren kausa nagusiak hauek dira:

• Balkanetako tentsioak: turkiarren eta serbiarren arteko tentsioek Austria-Hungariako inperioaren mantenua arriskuan jartzen zuten.
• Ribalitate inperialistak: potentzia handiek lurralde desberdinen kontrola mantentzeko ribalitateak zituzten. Denek nabarmendu nahi zuten, beraz tentsioa handia zen.
• Armamentu-lasterketa: sekretuan itunak egiten hasi ziren eta armamentuak batzen, gerra gertatuz gero prest egoteko. Horrela bi blokeak sortu ziren: batetik Alemania eta

Epigonoak trobadoresko garaian

Eskola trobadoresko garaiaren beherakada aipatzeko erabili ohi da epigono hitza. Garai horretan, Galizia-Kastilla eskolako egileak, Cancioneiro Geral de Garcia de Resende-n jasotakoak barne, distiratsutasunaren oihartzun deformatuak ordezkatzen zituzten.

Kastilako epigonoak

Kastilako XV. eta XVI. mendeko kantzioneroetatik transmititutako 60 edo 70 testu inguru bildu ziren, besteak beste Cancioneiro de Baena-n.

Portugalgo epigonoak

Atal honetan, Cancioneiro Geral de Garcia de Resende-ren parte diren testu batzuk aztertzen dira.

Galego ertainaren etapa

Galiziaren beherakadak XVI., XVII. eta XVIII. mendeetan ondorio erabakigarriak izan zituen galegoz idatzitako lanetan. Hizkuntzaren administrazio-esparruko atzerakada etengabea...

Almeida Garret

Bizitza: 1799 (Porto) - 1851 (Lisboa). Portugaltik urrun egoteak sortutako larritasuna, nahiz eta kultura zabaltzeagatik pozik egon. Sentiberatasun eta inspirazio erromantikoa. Portugal-erromantizismoaren egile inauguralа.

Lana

Viagens na minha Terra liburuaren testuingurua: Gerra zibila absolutistekin eta liberalekin, Napoleonen inbasioak, absolutismoa eta liberalismoaren arteko borrokak.

Bidaiak

• 1) Lisboatik Santarémera egindako bidaia.
• 2) Bidaia sentimentala: Joaninharen istorioa.
• 3) Bidaia imaginarioak: narratzailearen iragana eta testuinguru historikoaren gaineko hausnarketa eta kritikak.

Hitz-gakoak

• "Minha" determinatzaile posesiboa: jabetza sentimendua, intimitate-harremana, diskurtsoaren izaera subjektiboa eta narratzailearen

Neolitoa Prehistoriako aldia da, non gizakiek bilatzaile-biltzaileetatik elikagai-ekoizleetara igaro baitziren. Aldaketa horiek hain sakonak izan ziren, non historialariek neolitoko iraultza deitzen baitiete. Paleolitoarekin alderatuta, nabarmenak dira hauek:

• Ekonomikoak: nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarritutako ekonomia ekoizlea ezarri zen, Paleolitoko ekonomia harrapatzailearen aurrean. Biltzea, ehiza, arrantza eta marisketa jarduera osagarriak izaten jarraitu zuten.
• Sozialak: Paleolitoko nomadismoaren aurrean, nekazaritza eta abeltzaintza jarduerek giza taldeak leku jakin batzuetan finkatzea ekarri zuten, lehen herri egonkorrak sortuz. Gainera, bizilekua finkatzeak eta soberakin agrarioek lanen espezializazio gero eta handiagoa eta, ondorioz,

Análisis de Campos de Castilla de Machado

Metáfora: espuma de la montaña///…colinas oscuras, coronadas de robles y de encinas////// clamor de mercaderes. Asíndeton: …de fuerte olor: romero, tomillo, salvia, espliego//// Castilla miserable, ayer dominadora, envuelta en sus harapos, desprecia cuanto ignora.///////

1ª estrofa

Destaca la adjetivación de los primeros versos (hermoso día, pecho jadeante, mano diestra…), a través de la cual el poeta describe su deambular por el paisaje soriano. Destacable es también la enumeración del verso 11 (romero, tomillo, salvia, espliego), que muestra la riqueza de la flora de Castilla. Además, el asíndeton presente en este mismo verso confiere rapidez al ritmo. Y la metáfora “sol de fuego”...