Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Kanten epistemologia: ezagutzaren mugak eta judizio a priori sintetikoak

Filosofia eta etika3,62 KB

Kanten epistemologia


Kant 1724. urtean jaiotako filosofo modernoa da. Honek arrazionalismoaren eta enpirismoaren arteko sintesia garatu zuen eta, era berean, arrazoi hutsaren kritika egin zuen.


Arrazoiaren mugak

Beraz, Kantek arrazoiaren mugak aztertu zituen, eta arrazoiaren helburuak hiru galderatan laburtzen dira:

  • Zer ezagutu dezaket?
  • Zer egin behar dut?
  • Zer espero dezaket?

Hiru galdera hauek "Zer da gizakia?" galderan erantzuten dira.


Ezagutzaren elementuak: judizioak

Ezagutzaren elementuak judizioak dira, eta bi irizpideren arabera sailkatzen dira:

  • Alde batetik, subjektu eta predikatuaren arteko erlazioaren arabera.
  • Bestetik, esperientziaren arabera.

Lengoaia kontuan hartuta, judizio analitikoak eta judizio sintetikoak ditugu. Judizio analitikoetan,...

Jarraitu irakurtzen "Kanten epistemologia: ezagutzaren mugak eta judizio a priori sintetikoak" »

Marx, Nietzsche eta Freud: XX. mendeko pentsamoldearen oinarriak

Filosofia eta etika4,43 KB

Marxengan eragina izan duten ideiak

Bere pentsamendua eratzeko, honako ideia hauen eragina jaso zuen:

1. Ilustrazioaren eragina

Ilustrazioaren arrazoiaren esanahia: gizartearen aurrerapena bultzatzen duen arrazoi praktikoa. Rousseauren eragina handiena izan zen, batez ere gizaki guztien berezko berdintasuna defendatzerakoan.

2. Alemaniar filosofia, batez ere Hegelen filosofia eta materialismoa

Hegelengandik dialektikaren kontzeptua hartzen du, historiaren eta naturaren esentzia bezala eta ezagutzeko tresna bezala. Dialektikak aurkakoen borroka aurkezten du; Marxengan, borroka hori klaseen arteko borrokan bihurtzen da.

3. Sozialismo teorikoa

Marxek sozialismo utopikoa deitzen zuenaren aurka, sozialismo zientifikoa proposatzen du. Marxek gizarte komunista...

Jarraitu irakurtzen "Marx, Nietzsche eta Freud: XX. mendeko pentsamoldearen oinarriak" »

Ezkuntzaren soziologia: objektua, gizartematzea eta eskolaren funtzio sozialak

Filosofia eta etika14,61 KB

1. Zein da orain arte hezkuntzaren soziologiak hartu duen objektua, eta zergatik dauzkigu soziologia egiteko aukera guztiak objektu horrek?

Soziologia, gizarte zientziak edo giza zientziak bezala ezagutzen dugun horietako bat da. Ikerlana gizartea eta gizakia bera da, gizakia baitan; baita gizakiek osatzen dituzten lankidetza, talde, erakunde edo instituzioak aztertzea ere. Erlazio sozialak, fenomenoak, jarrerak, egiturak, taldeak eta instituzioak aztertzen ditu.

Hezkuntzaren soziologiak hezkuntza-erlazioak, fenomenoak, taldeak eta instituzioak aztertuko ditu. Baina aurreko kontzeptu hauek definitua izan daitezen eta objektua (hezkuntzaren soziologia) eraikitzeko, teoria bat behar da. Soziologia lanean ibili bada, hezkuntzaren inguruko teoriarekin...

Jarraitu irakurtzen "Ezkuntzaren soziologia: objektua, gizartematzea eta eskolaren funtzio sozialak" »

Lamarckismoa, darwinismoa eta eboluzio-teoria modernoak: laburpen osoa

Filosofia eta etika7,49 KB

Eboluzio-teoriak

Lamarckismoa

Lamarckismoa eboluzio biologikoaren lehen teoria globala da. 1809an argitaratutako Filosofia zoologikoa lanean azaldu zuen Jean-Baptiste de Lamarck zaldun frantsesak, natural-zientzialaria.

Lamarckismoaren oinarriak

  • Organismo sinpleetatik konplexuetara doan aurrerapen graduala dago.
  • Espezieen aldaketa graduala ingurunera moldatzeko premiaren ondorio da: organo batzuk erabiltzen ez direnean atrofiatzen dira, eta beste batzuk erabiltzen direnean garatzen dira.
  • Erabileraren ondorioz organoak garatu eta perfekzionatu egiten dira. Hortik dator baieztapen ezagun hau: zein funtzio duen, hala izango da organoa.
  • Prozesu horren bidez lortzen diren ezaugarriak ondorengoei transmititzen zaizkie, ingurunera moldatzeko arazorik izan
...
Jarraitu irakurtzen "Lamarckismoa, darwinismoa eta eboluzio-teoria modernoak: laburpen osoa" »

Kultura erlatibismoa

Filosofia eta etika2,12 KB

Erlatibismo kulturala: Kultura bakoitzak bere balioetatik abiatuta neurtu behar dugu, eta ez beste kultura baten balioen arabera. Era berean, toleranteak izan behar dugu kultur adierazpen guztiekiko. Arriskuak: arrazakeria, banantzea, jarrera erromantikoa eta kultur paralisia.

Nazioaniztasuna: Estatu berean hainbat nazionalitate bizitzea. Nazionalitateen minoritarioak bi aukera: autonomia izateko eskubidea eskatzea eta beraien estatua lortzea.

Birsozializazioa: Krisi sakonen ondorioz gertatu ohi da. Hainbat izan daitezke horrelako krisien sorburuak: hazkunde pertsonalerako prozesuak, gizarte aldaketa azkarrak, emigrazioak eragindako txoke kulturalak.

Kontrakultura: Kultura menderatzailearen aurkako jarrera aktiboan daudenen osatzen dute. Kultura...

Jarraitu irakurtzen "Kultura erlatibismoa" »

Mitotik logosera

Filosofia eta etika1,17 KB

Mitotik logosera:Filosofia Grezian sortu zen, K.A. VI. Mendean azalpen mitikoen ordez Azalpen arrazionalak emateko asmoz eta Tales hartzen da lehen filosofotzat. Baina filosofia sortu aurretik azalpenak mitoen bidez ematen ziren. Mitoa jakintza mota bat da, eta Ondorengoak haren ezaugarri nagusiak dira: 1. Antropomorfikoa da. Fenomeno naturalak jainkotzat hartu eta pertsonifikatu egiten dira. 2. Animista da. Naturan bizitzen diren espirituak sentimenduak dituzte. 3. Indeterminista da. Gauzak ez dira gertatzen Kausen eta legeen sistema erregular baten arabera. 4. Bideratzailea da. Mitoak jarraibideak ematen dizkigu gizakioi, nola jokatu Behar dugun jakiteko. 5. Akritikoa da. Mitoa jainko-jainkosek agertu digutela uste da.

Immanuel Kant

Filosofia eta etika10,59 KB

Immanuel Kant

Bizitza Prusian, Konigsbergen, 1724 erdi mailako burgesiako familia batean, 1804 hil. Influentziak: pietismo, razionalismo, enpirismo, Newton zientzia eta fisika, ilustrazioa.Lanak: Ederra eta goienekoa, Arrazoi hutsaren kritika, Zerda ilustrazioa? Galderari erantzuna, Arrazoi praktikoaren kritika, Judizioaren kritika. Inguru historikoa 18 mendea, Antzinako erregimen estamentala gainbehera eta burgesiak ezarri gizarte orden klasista. Ekonomia nekazaritza, eskulangintza, industriarako bidean. Industria iraultza: merkataritza, itsasketa, manufaktura, banka, burtsa... Krisi ekonomikoa: guda asko, nekazariak eta burgesia zorrez itota, populazioak gora... Horregatik matxinadak (1789 Frantziako iraltza). Beste leku batzuetan erreformak

...
Jarraitu irakurtzen "Immanuel Kant" »

Kulturartekotasuna definizioa

Filosofia eta etika1,5 KB

3-kulturartekotasuna:beste kulturekiko errespetuan oinarritu. Kulturen arteko berdintasunezko arremanak aldarrikatu. Oinarriak: gizartea eta mundua plurala. Harremanak konplexuak. elkarrizketa sustatu behar.Elkarlanean aritu beharra, arazotarako konponbideen bila..-+ helburu nagusia elkarrekin bizitzen ikastea da. Integrazioaren aldeko jarrera. Asimilazioaren, banatzearen eta baztertzearen kontrakoa.-asimilazioa: portaera inposatua nahi izatea.-banatzea:identitatea gorde arren, harreman positiborik ez bada, banatzea.-baztertzea:identitate kulturala galtzeaz,harreman positiborik ez dagoenean baztertzea sortzen da. Oso gogorra denean desagertu.-integrazioa:etorkinen eta gizartearen ateko harreman positiboetan oinarritu. Bere identitateari eusten...

Jarraitu irakurtzen "Kulturartekotasuna definizioa" »

Legeen konbentzionaltasuna

Filosofia eta etika2,81 KB

sofistak: K.A. V. Mendean, demokrazia sistema politikoa nagusia zen Atenasen. Hitzaren erabilera egokiak garrantzi handia hartu zuen: komunitatean bizitzeko, interesak babesteko, argudio sendoak eraikitzen jakin behar zen. Baldintza horietan sortu eta hartu zuten indarra sofistek.
Sofisten iritziz, Natura gizakiaren borondatetik kanpokoa da; hots, gertatu beharrekoa gertatzen da, eta gizakiak horretan ezer egiterik ez du. Beraz, unibertsoaren izaerari buruzko filosofo zaharren gogoetak baztertu, eta arazo berriak plazaratu zituzten. Gizakia ikertu behar da errealitatea ikertu ordez: gizakia eta giza kontuak dira garrantzitsuenak. Gorgiak eta Protagoras (“gizakia gauza guztien neurria da”) izan ziren ordezkari nagusiak.
Bestetik, Sofistek
...
Jarraitu irakurtzen "Legeen konbentzionaltasuna" »

Haitzuloaren mitoa

Filosofia eta etika1,22 KB

EGUZKIA: Haitzuloaren mitoan, Platonentzat eguzkia kanpoan dagoen eta presoa azkenik ikusten duena da. Ongiaren ideia irudikatzen du eguzkia, azken helburua.

HAITZULOA: Haitzuloaren mitoan, bere errealitatearen teorian, bi munduak azaltzeko erabiltzen duen adibidea da. Adibide honetan haitzuloa mundu materiala litzateke.
IRITZIA: Sentipenezko munduari dagokion ezagutza maila da, ezagutza aldakorra eta behin behinekoa. Bi azpimaila dauzka: Pistis (gauza materiala) eta ilusioa (irudiak).
ITZALAK: Haitzuloaren mitoan, kobazuloan kokatzen ditu munduko gauzen irudiak balira bezala, hau da, irudinezpeko errealitatea irudikatzeko erabiltzen ditu. Presoak bere bizitza osoan ikusten ditu eta kobazulotik ateratzekoan, itzal hoiei forma eman dieten benetako
...
Jarraitu irakurtzen "Haitzuloaren mitoa" »