Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Filosofiaren jatorria eta zeregina

Sorrera nola eman zen eta ezaugarriak jakin nahi

Filosofiaren sorreran baldintza ugari, baina garrantzitsuak

Tradizioaren sineskerenganako konfiantza galtzea

Tradizioan errotuta zeuden mitoak errealitateari zentzua emateko, baina konfiantza galtzen hasi à ZALANTZA

Arrazoimenarenganako fedea

Arrazoian konfiantza osoa jarri beraien errealitateari zentzua emateko (Ideiak = Teoriak)

Sineskerak/usteak eta Ideiak/teoriak desberdinak

Sins./ust.: Mitoak eta pentsaera orokorrak

Id./teo.: Guk sortu eta modu kontzientean ikasten duguna

Lotura: Ideiak denborarekin gizartean geratu à sineskera bihurtu

Filosofiaren izaera (=ezaugarriak)

Gertakari historikoa da

Baina ez bakarra, zientziak lekua kendu

Duela XXV mende agertu disziplina

Mundua,...

Apolo eta Dioniso: Gizakiaren Bi Indar

Gizakiaren inguruan bi indar kontrajarri agertzen dira: arrazionalismoa eta sentimenduak. Apolo, argitasunaren eta neurriaren jainkoa da, arrazionala; eta Dioniso, aldiz, itxuragabea eta neurrigabearen adierazgarria da, sentimenduen adierazgarri, hau da, bestearen kontrakoa. Bi hauen arteko kontrajarritasuna oso argia den arren, ezin dute bizi bata bestea gabe.

Hala ere, Europako filosofia tradizionalistak apolineoari garrantzia gehiago eman dio, eta lehen esandako balioak nagusitu dira Mendebaldeko kulturan, dionisiakoen aurretik. Nietzschek hauxe bera aldarrikatu nahi du: berarentzat, supergizakiaren ezaugarriak dituzten balioak dionisiakoak dira, baina bi joeren arteko oreka berreskuratzen saiatuko da,...

4g-Kanten pentsamendu filosofikoa sakona eta aberastasun handikoa dela esan daiteke.

Askotan kanten filo. askatasunarena dela esaten da. Bere pentsamendua ezagutzaren teorian, jokabide etikoetan eta aldaketa sozialetan sailka daiteke.

4 galderak:

1. Zer ezagu dezaket, zer da ezagutzaa:

   kantentzat gizakiaren kapazitate ezagutzailea ezin da zalantzan jarri. Arrazoimen eta oharpenei esker ezagutza zientifikoak eskuratzen ditugu.pertsona ezagutzailea-oharpenak+arrazoimena-zientzia demostrazioa

2. Zer egin dezaket zer da morala:

   Kantentzat pertsonak moralak gara.Jokabide zuzenak praktikatzen ditugu normalean.Arrazoimenaz gidaturik pertsona batek izateko era justu, aske eta solidarion aukera dezake. Gizakiak jokabide moralak-arrazoibideak giratu dezala- moral

Arrazoimena eta Fedea: San Tomas Akinokoaren Ikuspegia

San Tomasek arrazoia autonomoa zela zioen, hau da, fedearen menpe ez dagoela. Errebelazioa (ordena gainnaturala) eta filosofia (ordena naturala) bereizi zituen, fedea eta arrazoia. Batak bestea osatzen du, baina ez dago inolako menpekotasunik elkarren artean.

Ezagutza Maila Naturala

Giza arrazoimenetik dator. Frogatzeko arau eta metodo propioak ditu. Filosofiaren esparrua da.

Ezagutza Maila Gainnaturala

Errebelaziotik eta fedetik dator, eta berez ez da arrazoimenaren kontua. Egia batzuk arrazoimenaren esku daude; beste batzuk, ordea, haren eskutik kanpo geratzen dira.

Ezagutza mota biak, azken finean, Jaunarengandik datoz. Hori dela eta, haien artean ezin da aurkaritzarik egon. Arrazoimena eta

Metafisika Mundu Modernoan

XVII. mendean, metafisikaren xedea aldatu egingo da “ni” noziorantz. Hala ere, Jainkoak eragin handia izaten jarraitu zuen Descartes, Spinoza eta beste hainbat arrazionalistarengan XVII. mendean. Jainkoa pentsatzen duen eta mundua sortzen duen substantzia pentsatzaile infinitua da.

Hume eta Kant izan ziren metafisika tradizionalaren egitura substantzialista modu sakon eta erabakigarrian zalantzan jarri zutenak, argi utziz zientzia baliodun gisa zituen gabeziak.

Iraultza zientifikoak kosmobisio modernoaren oinarriak ezarri zituen.

Kanten Arrazoi Hutsaren Kritikak gaur egungo metafisika osteko aldiaren hastapena markatu zuen, nahiz eta berak fenomeno fisiko, psikiko eta osotasunaren inguruko gogoeta egiteko zaletasuna...

1. Monismoaren alde nago. Aristotelesek zioen arima gorputz batek bizia izatea posible egiten duen materia antolaera zela, eta ezinezkoa zela pertsona batek arima haren gorputza baino lehen existitzea edo gorputz batetik bestera igaro ahal izatea. Zenbait atomistek zioten mundua denbora guztia gorputza eta arima barne atomoz eta hutsez osatuta zeudela. Beraz, gorputza eta arima ez zirela izatez desberdinak, eta hiltzen garenean arimak ezin zezakeela existitzen jarraitu, norberaren arima konfigurazio atomikoa desegiten delako. Badago jendea esaten duena gu hiltzen garenean arima gorputzetik atera eta beste izaki bizidun batean sartzen dela. Nik uste dut gu hiltzerakoan arima ere desagertu egiten dela, norberak bere arima duelako.

San Agustinen Pentsamendua: Fedea, Arrazoia eta Egiaren Bilaketa

Jainkoa eta Zoriontasuna

Jainkoa: Ondo bizitzeko, Jainkoa aukeratzen duena, erreferentzia gisa hartzen duena (askatasunaren aukera) eta Jainkoarengan fedea duena da. San Agustinen ustez, gizakia gorputzak eta arimak osatzen dute. Espiritu garbia duenak fedea du askatasunez, bere borondatez.

Jakinduria: Pertsona bat ezin da zoriontsu izan zerbait falta bazaio. Akademikoak egiaren bila dabiltza, baina ezin dute lortu. Porrot egiten dute, eta, beraz, ez dira zoriontsuak. Eta zoriontsua izaten ez dakiena, ezin da jakintsua izan.

Zoriontasuna: Jainkoa edukitzean datza, denbora ez delako aldatzen eta egia adierazten duen gizaki bakarra duelako. Gainera, Jainkoari esker, askok bide zuzena...

Arrazoia eta Fedea

Fedea eta arrazoia egiara iristeko bi modu desberdin dira, baina topo egiteko joera dute. Fedea espirituak duen gaitasuna da, fede horren eraginez gugan betiereko bizitza hasten da eta adimenak erakusten ez zaiguna onartzen du. Bizitza errebelazioa onartzean hasten da eta Jainkoaren aginpidean oinarritzen da.

Arrazoiak bere egia du, guztiz benetakoak ditu oinarriak, eta ez da baliozkoa bi egien irtenbide averroista, dio San Tomas Akinoak. Egia bera dira fedea eta arrazoimenarena; ez dira aurkakoak, eta batak ez du bestea gezurtatzen. Arrazoiaren ondorioak errebelazioarekin bat egiten ez dutenean, Teologiak epailearena egiten du. Teologiak esan du metodo arrazionala ez dela ondo erabili, ondorioak gezurrak direlako.

Teologia...

K.a. V mendeko filosofo greziarrek gizakiak zer garen arrazionalki azaldu nahi izan zutenean, honako bi kontzeptu hauek erabili zituzten: Physi eta Nomos.