San Tomas Akinokoa: Fedea, Arrazoia eta Jainkoaren Froga

Arrazoimena eta Fedea: San Tomas Akinokoaren Ikuspegia

San Tomasek arrazoia autonomoa zela zioen, hau da, fedearen menpe ez dagoela. Errebelazioa (ordena gainnaturala) eta filosofia (ordena naturala) bereizi zituen, fedea eta arrazoia. Batak bestea osatzen du, baina ez dago inolako menpekotasunik elkarren artean.

Ezagutza Maila Naturala

Giza arrazoimenetik dator. Frogatzeko arau eta metodo propioak ditu. Filosofiaren esparrua da.

Ezagutza Maila Gainnaturala

Errebelaziotik eta fedetik dator, eta berez ez da arrazoimenaren kontua. Egia batzuk arrazoimenaren esku daude; beste batzuk, ordea, haren eskutik kanpo geratzen dira.

Ezagutza mota biak, azken finean, Jaunarengandik datoz. Hori dela eta, haien artean ezin da aurkaritzarik egon. Arrazoimena eta Fedea egiara heltzeko bi modu ezberdin dira, eta elkarrekin topo egiteko joera dute:

Fedea eta Arrazoimena: Definizioak

Fedea: Espirituak duen gaitasuna da; fede horren eraginez, gugan betiereko bizitza hasten da, eta adimenak erakusten ez diguna onartzen du. Betiereko bizitza errebelazioa onartzen denean hasten da.

Arrazoimena: Egiara heltzeko gaitasuna du. Egia bera da fedearena eta arrazoimenarena; elkarren osagarri dira. Gure fedea arrazoiaz gaindi dago, eta ezin da frogatu arrazoiak beharrezkoak dituen argumentuak erabiliz.

Teologia naturalak arrazoia metodo arrazionala erabiltzera bultzatu nahi du, teologia errebelatuak jada aurkitu duena arrazoiak topa dezan. Arrazoiak laguntza handia eman diezaioke teologiari zientzia gisa erabiltzeko:

Teologia Naturala eta Errebelatua

Teologia Naturala: Errebelazioaren zati jakin baten ikerketa da, arrazoiaren bidez froga daitekeena.

Teologia Errebelatua: Errebelazioak aditzera eman dituen eta giza arrazoiaren bidez ezagutu ezin diren proposizioen ikerketa da.

Jainkoaren Existentziaren Frogak: San Tomasen Bost Bideak

Jainkoaren Existentziaren Froga "A Posteriori"

Aurreko filosofian Jainkoaren existentzia ez zen frogatu behar. Gizaki guztiek dute nolabaiteko Jainkoari buruzko ideia bat. San Tomasek, ordea, existentzia frogatzeko bost ibilbide proposatzen ditu. Jainkoaren existentzia ezin da a priori frogatu, ez baitugu Jainkoa zuzenean ezagutzen. Frogatzeko, errealitate hautemangarrietatik abiatuta egin behar da. Gauza guztiek kausa bat dutenez, ondorio batetik abia gaitezke, eta kausa batetik bestera joan, lehen kausara iritsi arte, kasu honetan Jainkoa. Horrela, kausaren existentzia frogatuko da, nahiz eta ez dugun kausaren esentzia ezagutuko.

Lehen Bidea: Mugimendua

Esperientziak erakusten du gauzak higitzen direla, baina Higiarazten ez den lehen motor bat dago, eta motor hori da guztiek Jainkoa deitzen duguna.

Bigarren Bidea: Kausaltasuna

Kausa guztiak aurreko kausa baten ondorioak dira. Beraz, kausa eragile bat dago, lehen kausa, denek Jainkoa esaten diotena.

Hirugarren Bidea: Kontingentzia eta Beharrezkotasuna

Esperientziak erakusten du dena kontingentea dela, baina izaki kontingenteak egoteko derrigorrez egon behar da Izaki Beharrezko bat, Jainkoa.

Laugarren Bidea: Perfekzio Mailak

Izakien artean batzuk besteak baino perfektuagoak dira, eta horrek perfekzio maila gorena duen izaki bat egon behar dela adierazten du. Izaki perfektu hori, denaren kausa edo zergatia dena, Jainkoa da.

Bosgarren Bidea: Ordena eta Helburua

Unibertsoan ordena dago eta, bere mugimenduarekin, helmuga bat ere badu. Ordena eta helmuga horiek jartzen dituen goi-adimen bat behar da derrigorrez, eta hori Jainkoa da.