Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Marketinaren Oinarrizko Kontzeptuak

Marketina enpresa batek kontsumitzailearen premiak eta nahiak asetzeko egiten dituen jarduera multzoa da, betiere irabaziak lortzeko helburuz. Gaur egun, funtsezko merkaturatze-tresna da enpresa gehienetarako.

Sustapen eta Komunikazio Tresnak

• Publizitatea

  Masa komunikabide bat erabiliz mezu bat igortzea da, kontsumitzailearen portaeran eragiteko asmoz.

• Salmenten Sustapena (Promozioa)

  Enpresak epe laburrean produktu baten salmentak handitzeko asmoz bultzatzen duen merkataritza-ekimen multzoa da. Adibidez: deskontu-bonu bat.

• Salmenta Pertsonala (Zuzeneko Marketina)

  Saltzailearen eta bezeroaren arteko harreman zuzenaren bitartez azken hau informatzea, erakartzea eta konbentzitzea da, produktu bat eros dezan.

• Harreman

Lanaldia eta lan-ordu motak

Lanaldia: Langileak bere lan-jarduera egiten ematen duen denbora da. Lanaldiaren gehienezko iraupena asteko 40 ordukoa da. Hitzarmen kolektiboan edo lan-kontratuan adostutakoa da, eta Langileen Estatutuan xedatutako mugak bete behar ditu.

• Urteko lanaldi arrunta: Asteko 40 ordu.
• Lanaldi erregularra: Aste guztietan ordu kopuru berdina.
• Lanaldi irregularra: Asteko lanaldia aldatu egin daiteke eta egunean 9 ordutik gorakoa izan daiteke.

Lan-ordutegiaren banaketa

Lan-ordutegia: Langileak laneko eta atsedeneko denboraren banaketa da, hasierako eta amaierako denbora adierazita.

• Etengabea: Eguneko lan-denbora etenik gabe egiten da, adibidez, 08:00etatik 15:00etara.
• Zatitua: Bi zatitan edo gehiagotan banatzen da; zatien arteko etena

Finantzazioa

Finantzazioa enpresa batek inbertsioak gauzatzeko beharrezkoak diren finantza-baliabideak eskuratzea eta horretarako egiten duen ekintza-multzoa da.

Inbertsioaren eta finantzaketaren arteko harremana egokia izan behar da, enpresaren finantza-oreka manten dadin.

Finantzazio-iturriak enpresaren barne-baliabideetatik (adibidez, kapitala osatzen duten jabeen ekarpenak) zein kanpokoetatik (maileguak) lortu daitezke.

Merkataritza-deskontua

Kanbio-letren epemuga ailegatu arte itxaron gabe, enpresa batek banketxe bati horiek eman eta horien zenbatekoen kobratzea aurreratzean datzan finantzaketa-eragiketa bat da.

Banketxeak, dirua aurreratzearen truke, enpresari interesa eta komisioa kobratuko dizkio; enpresak kanbio-letraren nominala baino zerbait...

Ekoizpena eta Kostuak

Balio Erantzia

Ekoizpenak gauzei gehitzen dien erabilgarritasun gehigarria da, ekoizpenaren ondoren balio handiagoa baitute.

Teknologia

Prozeduren, ekoizpen-ekipamenduen eta makinen multzoa da, une jakin batean faktore materialak, giza faktoreak eta antolaketa uztartzen dituena, ondasun edo zerbitzu bat ekoizteko.

Kostu Marginala

Enpresak mozkinak maximizatzen saiatzen dira. Unitate gehigarri bat ekoizteko kostuari kostu marginala esaten zaio.

Errendimendu Beherakorren Legea

Ekoizpen-faktore baten kantitatea handituta ere gainerakoak aldatzen ez badira, guztizko ekoizpenaren hazkundea gero eta geldoago izango da, eta une jakin batean, gora egiteari utzi ez ezik, behera ere egin dezake.

Enpresa Egiturak

Frankizia

Enpresa bera munduko

Barne-eraginak

• 1. Goi-zuzendaritzaren babesa: Arduraduna dauka, betebeharrak bere kabuz hartzen ditu. Ekintza erreaktiboak eta proaktiboak gauzak aurreikusteko eta prest egoteko. Eremua markatzen du.
• 2. Estrategia: Epearen arabera mugitzen da, laburrera edo luzera. Kalitatea eta kantitatea kontuan hartzen dira, baita arrisku maila (handia edo txikia) ere. Trebeziak, jakintza eta gaitasun zehatzak behar dira.
• 3. Kultura: Erakundearen balioak eta giza baliabideen politika zein praktika adierazgarriak. Neurtzeko faktoreak: igoera politikoak, erabakiak, askatasuna, lan-baldintzak, etab.
• 4. Teknologia eta egitura: Ebaluaketa banakakoa edo taldekoa; prestaketa zehatza edo anitza; ordainketa taldekoa edo banakakoa.
• 5. Tamaina: Zenbat eta handiagoa izan,

LEHIA PERFEKTUA: 1. sektorea da nagusi. EZAUGARRIAK: EKOIZPEN MERKEA: Kapitala, MERKATU HOMOGENEOA: ekoizle batetik bestera ez da alderik egoten kalitatean. MERKATUTIK SARTZEKO ETA IRTETEKO ERREZTASUNA: etekinak dituzten enpresa asko erakartzen ditu merkatuak; ez dute prezioan eragiteko ahalmenik.

MONOPOLIOA: Enpresa bakar batek asetzen du eskari osoa, erabateko ahalmena du zenbat ekoiztu eta zein preziotan saldu. ZERGATIK SORTU DAITEZKE MONOPOLIOAK: BALIABIDE BAT ESKURATZEKO ESKLUSIBITATEA IZATEA: ezinbesteko ekoizpen faktore bat kontrolatzea. LEGE ESKUBIDEA IZATEA: PATENTEAK: Industrian aplika daitezkeen asmakizunak egin duenari ematen zaio (esklusibo berak ustiatzeko esklusibitatea). ADMINISTRAZIO EMAKIDAK: sektore publikoak ondasun jakin...

Hornikuntza Funtzioa

Hornikuntza funtzioa: Enpresaren jarduerak helburu jakin baten lorpenerako aurrera eramaten diren ekintza multzoak dira.

Hornikuntza Funtzioaren Beharrek

• Salneurrien urtaroko aldaketak.
• Bolumenagatiko erosketa deskontuak.
• Ziurgabetasuna, salgai dituen produktuen eskarian eta erositako produktuen zerbitzu-epeetan.

Hornikuntza Funtzioaren Helburuak

• Kostuak minimizatu eta zerbitzua maximizatu.

Erosketa Funtzioa

Erosketa funtzioa: Input eta materialak, beharrezko kopurutan, kalitate onekoak eta prezio egokienean enpresaren eskura beharrezko unean jartzearen erantzule da.

Erosketa Funtzioaren Helburuak

• Hornikuntzari jarraitutasuna ematea.
• Horniduren kalitatea eta kopuruak ziurtatzea.
• Inbentario maila finkatzea, stock apurtze eta zaharkitze

Aktibo Finantzarioa eta Sailkapena

Aktibo finantzarioa: Aktibo finantzarioa edozein aktibo da, izakinak eta ibilgetua kenduta. Gainera, estrafuntzionala dela esaten badugu, argi dago enpresaren jarduera nagusiarekin ez dagoela erlazionaturik.

Finantza Aktiboen Sailkapena

1. Efektiboa: Bistako banku gordailuak eta hiru hilabete baino lehen diruz bihur daitezkeen aktibo finantzarioak.
2. Eragiketa komertzialen kredituak: Bezero eta zordunak.
3. Kredituak hirugarrenei: Emandako mailegu eta kredituak, aktibo ez-korronteen salmentagatik emandakoak ere.
4. Zorra adierazten duten baloreak: Erositako obligazio eta bonuak.
5. Ondare-tresnetako inbertsioak: Akzioak.
6. Eratorriak: Gerokoak, aukerak, truke finantzarioak, epe luzerako atzerri monetaren erosketa.
7. Beste batzuk: Kreditu

Enpresa Sozietateen Egitura eta Ezaugarriak

Sozietate Kapitalistak

Enpresaren jabeek enpresak lortutako zorrei jarritako kapitalarekin bakarrik erantzun behar dute.

Erantzukizun Mugatuko Sozietateak (E.M.S.)

Enpresa txikiek hartzen dute izaera hau. Enpresaren jabeek kontrola mantendu nahi dute.

• Gutxieneko bazkide kopurua: bat.
• Gutxieneko kapital soziala: 3.000.
• Kapitala partaidetzetan banatua.
• Jabego aldaketa ez da librea.
• Kudeaketa organo nagusiak: Batzar Orokorra eta Administrariak.

Sozietate Anonimoa (S.A.)

Akzioetan zatitua dago. Akzioen salerosketa librea da.

• Gutxieneko kapitala: 6.0101 (Oharra: Zenbaki hau testu originalean agertzen da).
• Izen-ematea Merkataritza Erregistroan.
• Bazkideek enpresaren zorrekiko erantzukizuna egindako kapital ekarpenera

Ordainsari motak

Ordainsariak bi kategoria nagusitan sailkatzen dira:

• Ordainsari Estrintsekoa: Termino ekonomikoetan neurtu dezakeguna da, eta langilearen diru-sarrerei eragiten diena, zuzenean (ordainsari finkoa, ordainsari aldakorra) edo zeharka (onura sozialak, gauzazko ordainsaria).
• Ordainsari Intrintsekoa: Zaila da termino ekonomikoetan neurtzea, eta gaur egun “soldata emozionala” (onarpena, kontziliazioa, garapen profesionala, eta abar) izenez ezagutzen denetik hurbil dago.

Onura Sozialak

Enpresariak langileari zuzenean edo hirugarren baten bitartez ematen dizkion prestazioak dira, eskudirutan ematen ez direnak. Onura sozialen xedea da langilearen edo haren ardurapean dauden pertsonen bizi-kalitatea hobetzea, adibidez, osasun-aseguruen,...