Lanaldia, Ordutegia eta Soldata: Eskubideak eta Arauak

Lanaldia eta lan-ordu motak

Lanaldia: Langileak bere lan-jarduera egiten ematen duen denbora da. Lanaldiaren gehienezko iraupena asteko 40 ordukoa da. Hitzarmen kolektiboan edo lan-kontratuan adostutakoa da, eta Langileen Estatutuan xedatutako mugak bete behar ditu.

• Urteko lanaldi arrunta: Asteko 40 ordu.
• Lanaldi erregularra: Aste guztietan ordu kopuru berdina.
• Lanaldi irregularra: Asteko lanaldia aldatu egin daiteke eta egunean 9 ordutik gorakoa izan daiteke.

Lan-ordutegiaren banaketa

Lan-ordutegia: Langileak laneko eta atsedeneko denboraren banaketa da, hasierako eta amaierako denbora adierazita.

• Etengabea: Eguneko lan-denbora etenik gabe egiten da, adibidez, 08:00etatik 15:00etara.
• Zatitua: Bi zatitan edo gehiagotan banatzen da; zatien arteko etena ordubetekoa izan ohi da (adibidez, 08:00-14:00 eta 18:00-20:00).
• Zurruna: Eguneko lanaren hasiera eta amaiera aurretik finkatuta daude (adibidez, muntaketa-kateetan).
• Malgua: Langile bakoitzak lanaldia ordu-muga batzuen barruan hasi eta amaitu dezake (adibidez, sarrera 08:00-09:30 eta irteera 17:00-18:30).

Gaueko lana eta txandakako lana

Gaueko lana: Gaueko 22:00etatik goizeko 06:00etara egiten dena. Gaueko lanean ari diren pertsonen lanaldia ezin da batez beste 8 ordutik gorakoa izan 15 eguneko aldian.

Txandakako lana: Langileek beren jarduera ordutegi desberdinetan egiten dute, zenbait eguneko edo asteko alditan.

Aparteko orduak eta baimenak

Aparteko orduen sailkapena

Legezko edo adostutako gehienezko lanaldi arruntetik gora lan egindako orduak dira:

• Egiturazkoak: Ez dira borondatezkoak.
• Ez-egiturazkoak: Borondatezkoak dira.
• Ezinbestekoak: Derrigorrezkoak dira.

Ordaindutako baimenak eta lanaldi-laburtzea

• Ezkontzea edo izatezko bikote gisa erregistratzea: 15 egun.
• Erditu aurreko azterketak: Behar-beharrezko denbora.
• Jaiotza: 2 egun (edo 4 egun bidaiatu behar izanez gero).
• Bularra ematea: Ordubete edo lanaldia ordu erdi laburtzea.
• Gaixotasun larria edo ebakuntza: 2 edo 4 egun.
• Etxez aldatzea: 1 egun.
• Nahitaezko betebeharra: Beharrezko denbora.

Lanaldi-laburtzea: Langilearen egoera pertsonala da; langileak hautatzen du lanaldi-laburtzearen ordutegia eta epea, 15 eguneko aurreabisuarekin.

Lan-egutegia: Enpresak egindako agiria da, enpresa edo lantoki bakoitzeko lan-denborak eta atsedenaldiak finkatzeko.

Soldata eta ordainsari osagarriak

Soldata: Langileak bere lan-zerbitzuen truke jasotzen duen guztia da.

Soldata-osagaiak

• Oinarrizko soldata: Beste ezer kontuan hartu gabe, denbora edo obra-unitate bakoitzerako zehaztutako soldataren zatia.
• Osagarriak: Pertsonalak, lanpostuaren araberakoak, lanaren kantitatearen eta kalitatearen araberakoak, gauzatan emandakoak edo egoitzarekin lotutakoak izan daitezke.
• Soldataz kanpoko osagarriak: Lana zuzenean ordaintzen ez duten beste kontzeptu batzuk dira, hala nola kalte-ordainak eta gastuen ordainak.