DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Garapen Iraunkorra eta Ekonomia Jasangarria

Garapen Iraunkorra + Ekonomia Jasangarria: Baliabide naturalen eta ondarearen kalitatea eta kantitatea gordetzen ditu. Helburua ingurumen babesa, aurrerapen ekonomiko produktibo eta konpetentea kontziliatzen duen patroia da. Gero, ekonomia jasangarria, sistema biologikoak aniztasunez eta produktiboki mantentzeko ahalmena da. Ingurune natural, aberats eta oparoa bermatzeaz arduratzen da. Garapen iraunkorra sustatzeko zenbait proiektu martxan jarri dira: Adibidez, Europako Ingurumen Ikerketa eta Berrikuntza Politika.

Banka Etikoa

Banka etikoa ekonomia erreala, ez-espekulatzailea eta gardenaren aldeko apustua egiten duen banka da. Banketxe etikoen xedea, helburu etikoak bilatzen dituzten enpresetan inbertitzea...

Nerbio-sistema zentrala

Nerbio-sistema zentralak informazioa aztertu eta erantzunak igortzen ditu. Neurona ugarik osatzen dute. Neurona horien gorputzak grisak dira, eta axoiak, berriz, zurixkak, mielinatan bilduta daudelako. Horri gai grisa (neurona-gorputzetan pilatuta geratzen direnak) edo gai zuria (axoiak sortatan bilduta dauden eremuak) deritze.

Nerbio-sistema zentrala meninge izeneko hiru mintzek estaltzen dute, eta haien artean likido zefalorrakideoa dago. Bai meningeen bai likido zefalorrakideoaren eginkizuna nerbio-sistema zentrala babestea da, gorputzak egiten dituen mugimendu zakarren eragina apaltzen baitute.

Zerebeloa

Garunaren azpian dago, enbor entzefalikoaren atzealdean. Garuna bezala, zerebeloa ere bi hemisferiotan bereizita dago,...

1.5. Inbertsioaren arriskua

Inbertsioen arriskua kudeatzeko bi estrategia nagusi daude:

• Dibertsifikazioa: Gure inbertsioen arriskua gutxitzeko modurik hoberena da. Dirua arrisku maila ezberdineko hainbat inbertsiotan banatzea da.
• Ratinga: Arriskua murrizteko beste irizpide bat ratingez fidatzea da. Adierazle horrek inbertsioaren segurtasuna neurtzen du, eta arriskua kalifikatzeko agentziek (Moody's, etab.) egiten dute lan hori.

2. Zorraren kudeaketa

Praktikan, zorra aurrezkiaren kontrakoa da. Aurrezkia ez bezala, zorra besteren dirua da eta itzuli egin behar da. Zorpetzen garenean, helburua zorraren kostua (interesa) arrazoizkoa izatea da.

Interes motak eta kostuak

Interesa besteren dirua alokatzearen kostua da, eta bi motatakoa izan daiteke:

• Interes

Industria Iraultzaren Sarrera

Zer da Industria Iraultza eta non hasi zen?

Industria Iraultza makinen erabileraren ondorioz sortutako aldaketa ekonomiko eta sozialen multzoa izan zen. Prozesu hau Britainia Handian hasi zen XVIII. mendean.

Industria Iraultzaren Faseak

Bi fase nagusi izan zituen:

• Lehen Industria Iraultza
• Bigarren Industria Iraultza

Eragin Nagusiak: Demografia eta Nekazaritza

Iraultzak aldaketa sakonak eragin zituen, batez ere demografian eta nekazaritzan.

Hazkunde Demografikoa Britainia Handian

XVIII. mendean, Britainia Handiko biztanleriak hazkunde demografiko handia izan zuen, jaiotza-tasa altuari eutsi eta heriotza-tasa nabarmen jaitsi zelako. Hauek izan ziren arrazoi nagusiak:

• Izurri epidemikoen beherakada: Gaixotasun handien eragina

Industria Iraultzako Gizartearen Antolaketa

Industria Iraultzan gizartearen antolaketa guztiz aldatu zen. Gizarte industriala klasetan antolatzen zen, hau da, aberastasunaren arabera mailakatzen ziren. Horri klase-gizartea deitzen zaio. Hiru talde bereizten ziren:

• Goi-klasea: Burgesak eta nobleak.
• Klase ertaina: Merkatari txikiak, medikuak, abokatuak...
• Beheko klasea: Nekazariak eta langileria.

Burgesia: Boterearen Jabeak

Gizarte industrialeko goi-klasean kokatzen dira. Industria-jabeak, bankariak, merkatari handiak eta goi-funtzionarioak (diplomatikoak) dira. Botere ekonomikoa eta politikoa dute. Beraien bizimodua erosoa da; auzo onetan eta etxe handi eta dotoreetan bizi dira. Landa-etxea ere izaten dute oporrak pasatzeko, eta aisialdian kirola...

Aurrezkia

Aurrezkia. Etorkizunerako dirua izateko plangintza egin.

Zorra

Zorra. Etorkizuneko diru-sarreren kontura gaur egun egiten den kontsumoa da.

Aurrezpenaren arrazoiak eta gomendioak

Aurrezpenaren arrazoiak:

• Zorrik ez izateko.
• Larrialdiei aurre egiteko.
• Etorkizunerako planak egiteko.
• Inbertsioak egiteko edo inbertsioak saldu beharrik ez izateko.
• Segurtasuna lan-egoera aldakorrean.

Gomendioa: Zenbateko gomendatua: hilean diru-sarreren %10 aurreztea.

Aurrezki kontua eta planifikazioa

Aurrezki kontua: Finantza plan pertsonalizatua gastuak kontrolatzeko eta diru-sarreren probetxua handitzeko laguntzeko.

Jarraitu beharreko urratsak

1. Gastuen eta diru-sarreren identifikazioa.
2. Gastu-lehentasunen zehaztapena — gastu motak:

• Nahitaezkoak.
• Finkoak.
• Aldakorrak.
• Ez beharrezkoak.

Kostaldeko Erliebearen Formak

• Itsasadarra: Lehorrean aski sakon sartzen den itsas zatia da. Gehienetan itxura luzatua du, itsasoak hartua duen ibai-ibilguaren azken tartea baita. Itsasoko adarrak glaziar baten kokaleku izandakoa hartzen duenean, fjorda esaten zaio.
• Lurmuturra: Itsasoan itsasartzea baino gehiago barneratzen den lur zatia da.
• Penintsula: Alde batetik izan ezik, urez inguratutako lurraldea da. Gainerako lurraldeari istmo izeneko lur parte estu batez lotuta egoten da.
• Irla: Alde guztietatik urez inguratutako lur zatia da. Elkarren artean hurbil dauden eta zerikusia duten irla multzoari artxipielagoa deritzo.
• Golkoa: Lurrean barneratzen den itsaso zati zabala da; gehienetan, itxura biribildua izaten du. Badia golkoaren antzekoa da, baina

·Nahastea: zenbait substantziaren konbinazo bat da; substantziaren proportzioa aldakorra izan daiteke, eta haiek banantzeko, prozedura fisikoak balia ditezke. ·Substantzia purua: kontzentrazio finkoa eta propietate bereizgarri batzuk dituen materia-mota da. Substantzia bakunak: atomo mota batez konposatuta daude. Substantzia konposatua: Proportzio jakin batean konposatuta daude elementu kimiko bat baino gehiagoz osatuta daude. Iragaztea: Likido batez eta hartan disolbagarria ez den solido batez osatutako nahaste heterogeneo baten osagaiak banantzeko erabiltzen den metodo bat da.Dekantazioa: Solido edo likido batez eta dentsitate txikiagoko likido batez osatutako nahaste heterogeneo baten osagaiak banantzako metodo bat da dekantazioa.Banantze

Erromatar Inperioa

Herri Barbaroen Mehatxua

• Erromatar Inperiotik kanpokoak barbaroak ziren.
• Hunoak Asiako estepetan bizi ziren.
• Tribuetan bizi ziren eta nomadak ziren.
• Erromatarrekin harremanak zituzten; batzuk baketsuak ziren, eta beste batzuk bortitzak.
• Germaniar batzuk Erromatar Inperioan sartu ziren eta jabetza txikiak ustiatzen zituzten.

Inperioaren Zatiketa

• Inperioaren zatiketa Germaniarren eta Hunoen aurka hobeto antolatzeko egin zen.
• Teodosio I.ak Erromatar Inperioa bitan zatitu zuen 395. urtean.

Germaniar Erresumak

Lurraldearen eta Politikaren Antolaketa

Mendebaldeko Erromatar Inperioa erresuma independenteetan zatitu zen V. mendetik VII. mendera bitartean.

Antolaketa Politikoa

Errege-erreginek agintzen zuten, monarkiak ziren. Monarka bakoitzak...