Hizkuntzaren Jabekuntza Goiztiarra

Hizkuntzari dagokionez, gaitasun unibertsala dago; gizaki guztiok jaiotzez daukagu hizkuntza bat ikasteko ahalmena. Umeak bere “sistema” (hizkuntza batez jabetzekoa) martxan jartzeko estimuluak jaso behar ditu. Umeak gai dira bereizteko bai beren hizkuntza bai beste edozein, umea baitator gaiturik munduko edozein hizkuntzaz jabetzeko.

Denborak aurrera egin ahala, umeak unibertsaltasuna galtzen du: batetik, ez da munduko edozein hizkuntzaz jabetzeko gai; bestetik, zezeltzean bere amaren hizkuntzarantz hurbiltzen joaten da poliki-poliki.

1. Lehen Hotsak (0-2 hilabete)

• Haurraren garuna gai da hots bat bi hotsen artean antzemateko.
• Ikusmen bidezko informazioak ere parte hartzen du.
• Haurra hitz bat artikulatzeko

Balantzea

Aktibo ez-korrontea

1. Materiala: Uki daitezkeen ondasunak: lurrak, eraikinak, makineria, altzariak eta abar.
2. Ukiezina: Ukitu ezin diren ondasunak: patenteak, jabetza industriala, merkataritza-fondoak, kontzesio edo emakida administratiboak eta abar.
3. Ondasun higiezinetako inbertsioak: Lurrak eta eraikinak, espekulazio-helburua dutenean, ibilgetu materialean sartu beharrean hemen kokatu behar dira.
4. Finantza-inbertsioak: Epe luzeko izaera duten finantza-inbertsio guztiak: akzioak, obligazioak, inbertsio-fondoak eta abar.

Aktibo korrontea

1. Izakinak: Enpresaren trafiko edo ohiko eragiketarako beharrezkoak diren elementuak: salgaiak, lehengaiak, bukatutako produktuak, beste zenbait hornikuntza.
2. Zordunak edo bihurgarria: Trafiko-eragiketengatik sor

Enpresa-Forma Juridikoaren Aukeraketa

Enpresa bat sortzean, forma juridikoa aukeratzea erabaki garrantzitsua da, zenbait faktore kontuan hartuta hartzen dena, forma batek edo besteak ondorio desberdinak izango dituelako. Kontuan hartu beharreko faktoreak honako hauek dira:

• Enpresa-eraketaren gastuak

  Gastuek ez dute beti berdin jokatzen. Adibidez, sozietate anonimoaren gutxieneko kapital soziala 60.101,21 eurokoa da, eta erantzukizun mugatuko sozietatearena, 3.005,06 eurokoa.

• Inbertitu beharreko kapitala

  Enpresa sortzean, dirua ez ezik, ondasunak edota ondarea ere inbertitzen dira. Ondasunak edota ondarea inbertitu nahi direnean, merkataritza-formak dira gomendagarrienak; adibidez, sozietate anonimoa edo erantzukizun mugatuko sozietatea.

• Bazkide kopurua

  Bakarkako

Haurdunaldiaren eta Garapenaren Oinarrizko Kontzeptuak

Haurdunaldia prozesu fisiologiko konplexua da. Jarraian, etapa eta termino nagusiak azaltzen dira:

• Puerperioa: Erditzetik emakumearen ugaltze-aparatuaren funtzioa berreskuratu arte igarotzen den denbora (40 egun, gutxi gorabehera).
• Haurdunaldia: Gameto femeninoak eta maskulinoak elkartu eta organismo bat osatzen duten prozesua, ernalketatik erditze edo abortura arte.
• Erditzea: Fetua kanporatzeko eta haurdunaldiaren amaiera eta puerperioaren hasiera markatzen duen prozesua.
• Ernalketa prozesua: Obuluaren eta espermatozoidearen arteko lotura, zigotoa osatzeko.

Garapen Enbrionarioaren Faseak

• Segmentazioa: Zelula-banaketa azkarrak (mitotikoak), zigotoa morula egituran bihurtzen dutenak.
• Blastulazioa:

Barne Logika

Barne logika egoera motor baten ezaugarri eta ekintza motorrak dakartzan ondorioen sistema da. Barne logikaren ezaugarriak ekintza motorraren arabera definitzen dira, eta harreman zuzena dute jolas-joko kirolek inposatzen dituzten betebeharren sistemarekin. Jolas-joko bakoitzean dauden jarrera motorren jatorrian dago.

Egoera Soziomotorra

Komotrizitate egoera bat proposatzean, joko soziomotorraren ezaugarri nagusia oinarrizko elkarrekintza motorra dakarrela da (joko psikomotorrak ez bezala); elkarrekintza hori komunikazio motor kooperatibo baten bidez gauzatzen da, edo helburu antagonikoa duen kontrakomunikazio baten bidez.

Praxiologia Motorra

Motor ekintzaren zientzia da, zehazki, baldintza, funtzionamendu eta garapen emaitzen azterketa....

Garoa (1912) eta Txomin Agirre

1876an, Guda Karlista amaitu eta foruen galera gertatu zen. Horrek politika eraberritzea eta alderdi modernoen agerpena ekarri zuen: euskal abertzaletasunaren eta sozialismoaren sorrera. XX. mende hasieran, industrializazioak ekonomia hobetu zuen, baina immigrazioa dela eta, euskarak indarra galdu zuen gaztelaniaren eta frantsesaren aurrean. Horren aurrean, euskal pizkundea sortu zen.

Txomin Agirre apaiz eta idazleak, Garoa, Kresala eta Auñamendiko Lorea eleberriak idatzi zituen. Bere ideologia hiru ardatzetan oinarritzen zen: kristautasuna, euskalzaletasuna eta abertzaletasuna.

Analisi teknikoa

• Pertsonaiak: Lauak, bilakaerarik gabeak (deskribapen esentzialista).
• Narratzailea: Orojakile iruzkingilea, heterodiegetikoa

Erreflexuak eta zirkular erreakzioak (0–8 hilabete)

Erreflexuen jarduna (0–1 hilabete)

Haurrak jaiotzean erreflexu, jarrera eta sentsazioek osatutako hereditario muntaia bat dakar. Hau da, jaiotzetik dakar haurrak errepertorio bat.

Zurrupatze-erreflexua eta beste erreakzioak

Zurrupatze-erreflexua: hasieran estimulurik gabe ere agertzen den erreflexua da; hainbat hurbilketa egiten ditu amaren titiburura. Begien erreflexua eta bestelako sentsazio erantzunak ere badaude.

Piageten ikuspegia

Piagetek jaioberriaren gaitasunez ikusmolde ezkorra isladatzen du: bere ikuspegitik, haurraren egokitze-errepertorioa biologikoki erabakitako erreflexu sinpleetara mugatzen dela uste du. Jokamolde horiek ingurumeneko estimulu zehatzekiko erantzun automatikoak...

ENPRESAREN FORMA JURIDIKOAK enpresa indibiduala nortasun fisikoa duen enpresa da,hau da,enpresaren jabea pertsona bat da.enpresaburu indibiduala: merkataritza,industria edo profesional jarduera egiten duen pertsona fisiko bat da.ENPRESA INDIBIDUALAB):kontratu batean oinarritzen da.Kontratu horren bidez bi pertsonek edo gehiagok komunean dirua,ondasunak edo industria jartzea adosten dute honela lortutako onurak elkarren artean banatzeko asmoarekin.Nahiz eta sozietateak pertsona batek baino gehiagok osatu,enpresa indibidualtzat jotzen dira ez dutelako nortasun juridikorik,hau da, nortasun fisikoa dute.Horretaz gain,enpresa horiek definitzen dituen beste ezaugarri batzuk honakoak dira: kideen artean paktu sekretuak dituzten enpresak dira,bere...

Zer da "Paisaia linguistikoa"?

Paisaia linguistikoa espazio publikoan agertzen diren hizkuntzen multzoa da. Hizkuntza baten estatusaren eta indar sozialaren adierazle objektiboa da.

Euskadiko paisaia linguistikoan euskararen eta gaztelaniaren arteko oreka ez da simetrikoa; euskararen presentziaren ikusgarritasunak zuzenean eragiten dio hizkuntzaren prestigioari eta herritarren erabilerari. Euskal eskola sistemak paisaia linguistiko hori normalizatu nahi du, euskara gizartearen alor guztietan ikusgai egon dadin eta euskara gizarte-hizkuntza bizia izan dadin, herritarren arteko harremanak hobetuz eta euskararen presentzia indartuz.

Zer dira Gune Soziolinguistikoak?

Gune soziolinguistikoak udalerriak euskaldunen portzentajearen arabera sailkatzen...