1. Espainiako Osasun Sistema Nazionalaren (OSN) Eredua

Espainiako osasun-sistema eredu mistoa da:

• Publikoa eta pribatua (aseguru pribatua) elkarbizi dira.
• Itxaron-zerrenda luzeak izaten dira.
• Estatuaren erantzukizuna da.

Ezaugarri Nagusiak

• Unibertsaltasuna: Herritar guztiek osasun-arreta jasotzeko eskubidea dute.
• Publikoa eta doakoa: Finantziazio publikoa du.
• Deszentralizatua: Autonomia-erkidegoek kudeatzen dute.
• Ekitatea eta berdintasuna bermatzen ditu.

2. Lehen Mailako Arreta eta Arreta Espezializatua: Desberdintasunak

Lehen mailako arretaren eta OSNko arreta espezializatuaren arteko desberdintasun nagusiak honako hauek dira:

• Zentro Motak:
  • Lehen Mailako Arreta: Osasun-zentroak eta kontsultategiak.
  • Arreta Espezializatua: Anbulatorioak eta ospitaleak.
• Helburua

Egun, pil-pilean dagoen hizpidea da adimen artifizialaren erabileraren gorakada eta horrek gizartean sor ditzakeen ondorioak. Ez dago duda-mudan jartzerik azken urteotan teknologia honek gure eguneroko bizitzan gero eta presentzia handiagoa duela; hala diote adituek, behintzat. Izan ere, atzo bertan irakurri nuen artikulu batean aipatzen zen adimen artifizialeko tresnek gero eta gehiago ordezkatzen dituztela gizakiak hainbat lanpostutan, eta horrek kezka sozial eta etiko ugari sortzen dituela. Beraz, gai hau ez da ahuntzaren gauerdiko eztula. Arrotza egiten al zaizu gai honen inguruko kezkak entzutea? Ba al zenuen datu honen berririk?

Adimen Artifizialaren Terminologia Garrantzitsua

Kontzeptu Orokorrak

Zitoplasma (Zitosola, Hialoplasma)

Zitoplasma zelularen barneko ingurunea da, mintz plasmatikoaren eta nukleoaren artean dagoena. Funtzio nagusiak:

• Biskositatea erregulatzen du.
• Disoluzio indargetzailea da (pH-a erregulatzen du).
• Erreakzio metaboliko gehienak gauzatzeko lekua da: glukolisia, hartzidura eta biomolekulen sintesia, besteak beste.
• Organuluen sostengua da.

Erribosomak

Oro har, zelula guztietan daude (espermatozoideetan ez, globulu gorrietan urriak dira). Kokalekua:

• Aske, zitosolean.
• Isolatuta edo taldeetan (polirribosomak).
• EE pikordunean.
• Mintz nuklearraren kanpoaldean ere bai.
• Mitokondrioetan eta kloroplastoetan (70S motakoak).

Lisosomak

Mintz batez inguratutako besikulak dira, eta biomolekulak hidroliza ditzaketen 50 digestio-entzima inguru...

Tutoretzaren Egikaritza

Tutoretza eratu ondoren, tutoreak epailearen aurrean onartu eta kargua hartu behar du. Ondoren, tutoretza erregistroan inskribatu behar da, Kode Zibilaren Laugarren Liburuan adierazten den bezala.

Tutorearen Obligazioak

Tutorearen obligazioak arlo pertsonalean zein ondarezkoan:

• Fidantza eman: Kode Zibilaren 284. artikulua. Hau ez da ohikoa, adingabearen ondarea oso handia ez bada.
• Inbentarioa egin: Kode Zibilaren 285. artikulua. Adingabearen ondarearen zerrenda bat egin behar da. Inbentarioa kargua hartu denetik 60 eguneko epean aurkeztu behar da.
• Tutoretzapekoa zaindu: Kode Zibilaren 228. artikulua.

  Zaintza-betebeharrak:

  • Tutoretzapekoari mantenua ematea.
  • Adingabea hezi eta heziketa osoa ematea.
  • Gizartean hobeto txerta dadin sustatzea.

Kontrol sistemak langileen informazioa, sarrera-irteerak, asistentzia, aparteko orduak, txandak eta abar kontrolatzeko aukera eskaintzen duten prozesuak dira. Langile eta enpresariaren arteko harremana argiagoa izatera bultzatzen dute. Izan ere, errealitatean oinarritutako datu zehatzak sistema ezberdinetan jaso eta batek edo besteak esandakoaren artean nahasteak sortzeko aukera murriztuko da. Nahaste-egoera emango balitz, erregistroa behatu eta zalantzak argitzeko aukera eskainiz. Hala ere, jakin beharrekoa da metodo hauetaz baliatzen diren enpresek erabiltzaileen baimena behar dutela, haien inguruko erregistroak egingo baitira.

Kontrol Sistemaren Motak

1. Ordutegi Kontrolerako Sistemak

Enpresa bateko langileen sarrera eta irteera ordutegi guztiak...

PRAKTIKA 1: a) Eremu totala (At): L = biltegi luzera, A = biltegi zabalera. b) Harrera eremua eta bulego eremua (Ard): Q = urteko karga/lan egunak, d = entregatzeko egunak, kin = ezegonkortasun koefizientea, Um/m2 = karga dagoen unitate neurria, Kaa = erabilgarritasun koefizientea. c) Gune erabilgarria (Au): kantitatea x luzera x zabalera + … d) Korridore gunea: At - Ard - Au. e) Oinarrizko eremua (Ab): Ard + Au.

PRAKTIKA 2:

1. Biltegiratzeko banakako kostua: (Harrera kostua + Biltegiratze kostua + Bulego kostua (BKT)) / Biltegiratutako unitate kopurua.
2. Zerbitzatutako unitate kostua: BKT / Bidalketa kopurua edo egindako picking.
3. Zerbitzatutako kostu eragilea unitateko: Biltegiko eskulanen kostua / bidalketa zenbakia edo egindako picking.
4. M3-ko kostua:

Arkimedesen printzipioa: Arkimedes-en printzipioaren arabera, fluido batean murgildutako edozein gorputzek goranzko bultzada jasaten du, izan ere deslekuratutako fluidoaren pisua.Arkimedes-en printzipioaren azalpenak bi atal ditu, irudiak erakusten duen bezala:Orekan dagoen fluido baten zati bat aztertu ea zein indar jasaten dituen.Fluidoaren zati hori ordezkatu, bere forma bera eta tamaina bera daukan solido batez.Fluidoaren zati bat orekanLehenik, azter dezagun orekan dagoen fluidoaren zati bat. Inguruko fluidoak gainazaletan egiten dion presio-indarra p·dS da, alegia, fluidoaren p presioa bider gainazalaren dS azalera. Presioa sakoneraren menpe soilik aldatzen da.Fluido-zatia orekan dagoenez, halabeharrez, presio-indarren erresultantea...

Euskararen Aberastasuna: Esaerak, Esamoldeak eta Baztango Hizkera

Euskal hizkuntzaren aberastasuna eta aniztasuna aztertzen dituen dokumentu honetan, esaera zaharrak, eguneroko esamoldeak eta Baztango euskalkiaren berezitasunak aurkituko dituzu. Testua zuzendu, hobetu eta SEO-rako optimizatu da, irakurketa errazagoa eta ulergarriagoa izan dadin.

Euskal Esaera Zaharrak eta Beren Azalpenak

Euskal esaera zaharrek gure arbasoen jakinduria eta bizipenak islatzen dituzte. Hona hemen batzuk, beren esanahiarekin batera:

• A ze parea, karakola eta barea!
  Azalpena: Guztiz antzekoak diren eta elkarrekin ibiltzen diren pertsonen bikoteari esaten zaio.
• Abenduko eguna, argitu orduko iluna.
  Azalpena: Abenduko egunak oso motzak direlako, denbora laburra eta azkartasuna

Euskal Herria 1931n: Errepublikaren aldarrikapena

1931n, Errepublika aldarrikatu zenean, Bilbon, Irunen, Eibarren eta Donostian errepublikanoak nahiko indartsuak ziren, baina, orokorrean, Euskal Herria ez zen Errepublikarekin identifikatzen. Jende askok Errepublika Foruen kontrako eta zentralismoaren aldeko jarrera gogorrenekin lotzen zuen. Gainera, erregimen berria erlijio katolikoaren kontrako jarrerekin lotzen zen.

Euskal Herri gehiena katolikoa eta elebakarra izan arren, gobernuak irakasle erdaldunak jarri zituen eta gurutzeak eskoletatik kentzeko agindua eman zuen. Eliza indartsua zen eta erlijioa oso zabalduta zegoen, apaiz, fraide eta mojen kopurua oso handia izanik. Monarkian Eliza oso babestua egon zen, baina Errepublikan gauzak ez ziren...

Epikuro (341-270 K.a.)

Epikurok ezkutuan bizitzeko aholkatzen du, estoikoen bertute exhibizionistatik urruti.

Lorategiak eta Errudizio Toxikoa

Platonen akademian agintariak bakarrik, kutsu intelektuala; Epikuroren lorategietan (bere bizilekua) berriz klase guztietako jendea: esklaboak, ezkondurik gabekoak, etorkinak... Errudizio toxikoa (jakitea kulturagatik) da.

Atomismoa eta Heriotza

Atomismoa nagusi: doktrina bat, non errealitatearen azken funtsa atomoa dela defendatzen duena. Arima atomikoa da. Heriotza betirako loaldia. Ondorioz: liburu materialisten desagerpena.

Askatasuna eta Atomismoa

Ezin da aurreikusi atomoaren mugimendu arraroak, askatasunak garrantzia baitu.

Abstentzio Politikoa eta Erretiroa

Epikuroren abstentzio politikoa herritartzetik...