Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Nire Maiteari: Asko Maite Zaitut

Latina-n eguneratua1,9 KB

Kari, asko maite zaitut.

Bueno, ba karta honekin esan nahi dizut asko maite zaitudala, eta jakin dezazun asko maite zaitudala, maitea! Zu zarela nire bizian gertatu zaidan gauzarik onena, maitea!! Zu zara momentu tristeetan irribarre bat ateratzen didan pertsona, zu zara niri egunero poztasuna ematen didana, eta zure alboan inor baino pozago egoten naiz.

Egunero goizeko zortzietan esnatzen naizenean, zu noiz ikusiko zaitudan pentsamenduarekin altxatzen naiz, gosaltzen zurekin pentsatzen egoten naiz, eta horrela egun osoko ordu, minutu eta segundoak.

Egunero zortziak eta hogeita bostean zure etxera joaten naizenean, irrikaz joaten naiz, badakidalako nire bizitzako neska ikusiko dudala, eta horrek eguna alaitzen dit. Eta justu atea zabaltzen den...

Jarraitu irakurtzen "Nire Maiteari: Asko Maite Zaitut" »

Mineralak: definizioa, sailkapena eta propietateak

Geologia-n eguneratua3,1 KB

Mineralak

Lurrazalean dauden elementuen konbinazio kimikoz osatutako solidoak dira mineralak. Harriak, bestalde, mineralez osatuta daude. Mineral orok hiru ezaugarri izan behar ditu:

  • Naturala izatea: Laborategietan artifizialki sortutako substantziak ez dira mineralak.
  • Jatorri ez-organikoa izatea: Izaki bizidunek sortutako substantziak ez dira mineralak.
  • Konposizio kimiko homogeneoa izatea: Hau da, mineralaren zati guztiak substantzia berberaz osatuak izatea.

Mineralen konposizioa

Mineralak substantzia puruak dira; hots, substantzia mota bakar bat dute konposizioan. Oso ohikoa da mineralek konposizioan zenbait ezpurutasun izatea. Hala izanez gero, ezpurutasun horiek mineralaren zenbait propietate alda ditzakete.

Mineral amorfoak eta kristalduak

  • Mineral
...
Jarraitu irakurtzen "Mineralak: definizioa, sailkapena eta propietateak" »

Euskarazko morfologia: morfema, estema, afixuak eta analisi morfologikoa

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua8,06 KB

Morfologiaren Oinarrizko Kontzeptuak

1. Zein datu-motatarako izan daiteke egokia "item-eta-prozesua" hurbilketa morfologikoa?
Hurbilketa hau bereziki erabilgarria da lagune, mendie eta etxea alderatzen baditugu. Prozesua bakarra da: "definitua/artikuluduna egin", eta /-a/ segmentua gehitzen zaio. Segmentu hori modu desberdinetan gauzatzen da testuinguruaren arabera, baina funtzio bakarra du.

2. Zer du "zendu" hitzak aipagarririk?
Forma jokatu batetik (zen) sortutako hitz berri bat dela; euskaraz gutxitan gertatzen den fenomenoa da hori.

3. Eman morfemaren definizio bat.
Funtzio gramatikala duen hizkuntzaren zati txikiena da. Morfema hitz oso bat izan daiteke (adibidez, esku), edo hitz baten zati esanguratsu bat (adibidez, etorriko hitzaren -ko).
Beste

...
Jarraitu irakurtzen "Euskarazko morfologia: morfema, estema, afixuak eta analisi morfologikoa" »

Biologiaren oinarriak: antolaketa mailak eta zelula-funtzioak

Biologia-n eguneratua1,17 KB

Antolaketa mailen sailkapena

  • a) Atomoa, molekula, organulua.
  • b) Zelula, ehuna, organoa, sistema/aparatua.

Zelularen funtzioak

  • Datoz: Jatorrizko unitatea.
  • Daude: Egiturazko unitatea.
  • Da: Unitate genetikoa.
  • Dira: Unitate fisiologikoa.

Materiaren antolaketa

Antolaketa maila abiotikoa: Bizigabe diren elementuak, hala nola mineralak eta energia.

Biomolekula organikoa: Karbono-atomoak dituzten molekulak, bizitzako prozesuak ahalbidetzen dituztenak.

Organuluak eta egiturak

  • a- Organulua
  • b-
  • c- Organulua
  • d-
  • e-

Zelula-funtzioak eta osagaiak

Mitokondria-zelulak, gantz-isolatzaile, erribosomak-proteinak, eritrozitoak-zelulara, nerbio-kanpo, digestio-elikagaietako.

Odol ehunaren ezaugarriak

Odol ehuna gorputzean zirkulatzen duen likidoa da; oxigenoa, elikagaiak eta hondakinak...

Jarraitu irakurtzen "Biologiaren oinarriak: antolaketa mailak eta zelula-funtzioak" »

Mantenugaiak, dieta orekatua eta osasun oinarriak: laburpena

Biologia-n eguneratua6,08 KB

Mantenugaiak eta Funtzioak

Mantenugaiak

Funtzioa

Elikagai iturriak

Ezaugarriak

Gluzidoak

Energetikoa

Ogia, patatak, pasta, fruta, lekaleak, fruitu lehorrak, eztia, gozokiak...

Batzuek zapore gozoa dute, beste batzuek ez.

Koipeak edo lipidoak

Energetikoa, batzuetan erregulatzaileak (hormonak sortzen dituzte)

Olioak (koipe likidoak), gurina, urdaia (koipe solidoak), hestekiak...

Naturan egoera likidoan eta solidoan ere aurki ditzakegu. Ez dira uretan disolbatzen.

Proteinak

Egiturazkoak, erregulatzaileak eta babesleak. Odolaren antigorputzak.

Haragia, arraina, arrautzak, esnea, esnekiak...

Aminoazidoz osatutako unitateez eraikitako molekula erraldoiak dira.

Bitaminak

Erregulatzaileak

Barazkiak, esnea, fruta, gibela...

Gure gorputzak ezin ditu sortu. Izaera kimikoaren

...

Jarraitu irakurtzen "Mantenugaiak, dieta orekatua eta osasun oinarriak: laburpena" »

Elikadura eta nutrizioa: mantenugaiak eta beraien funtzioak

Biologia-n eguneratua2,63 KB

Elikadura eta Nutrizioa: Mantenugaiak

Izaki bizidunek, beren materia sortzeko eta bizi-funtzioak betetzeko behar dituzten materia eta energia lortzeko, zenbait prozesu baliatzen dituzte; prozesu multzo horri nutrizioa deritzo.

Nutrizioa prozesu ez-borondatezkoa eta oharkabekoa da. Energia lortzeko eta gure gorputza sortzeko baliatzen ditugun substantzia kimikoei mantenugaiak deritze. Mantenugai horiek elikagaietatik lortzen ditugu. Elikagaiak, dituzten mantenugaien eta horien kantitatearen arabera bereizten dira.

Izaki bizidunok elikaduraren bidez hartzen ditugu elikagaiak. Elikagai horiek gure dieta osatzen dute eta gure nutriziorako beharrezkoak dira.

Mantenugai Motak

Mantenugaiak bi motatakoak izan daitezke: ez-organikoak eta organikoak.

Mantenugai

...
Jarraitu irakurtzen "Elikadura eta nutrizioa: mantenugaiak eta beraien funtzioak" »

Euskararen egoera soziolinguistikoa, elebitasuna eta diglosia: laburpena

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua5,31 KB

1. EAEko egoera soziolinguistikoa

Euskal Herriko egoera normalizazio-prozesu konplexu batean murgilduta dago. Helburu nagusia herritarren hizkuntza-eskubideak bermatzea da, euskara gizarteko alor guztietara hedatuz. Hala ere, diglosia-egoera argia da: gaztelania da hizkuntza hegemonikoa eremu gehienetan, eta euskara, nahiz eta eskolatzearen bidez hedatu den, eremu murritzagoetan bizi da.

Gizartea anitzagoa da immigrazioak ekarritako hizkuntza-aniztasuna dela eta, eta erronka nagusia euskara eremu formaletatik informaletara pasatzea da, herritarren aktibazioaren eta hizkuntzarekiko atxikimenduaren bidez, euskararen erabilera eguneroko bizitzan sustatuz eta euskal gizartearen kohesioa indartuz gaur egungo testuinguru global honetan.

2. Elebitasuna:

...
Jarraitu irakurtzen "Euskararen egoera soziolinguistikoa, elebitasuna eta diglosia: laburpena" »

Sistema eragileak eta sareak: oinarrizko informatika

Informatika-n eguneratua3,49 KB

Sistema Eragilea

Elementuak: Sistema eragileak gizaki-makina lotura ahalbidetzen du. Sistema eragile asko daude; guk erabiliko duguna: Windows.

Osagai nagusiak

  • Nukleoa edo kernela: Hardwarean oinarritzen da, gainerako moduluak kontrolatzen ditu eta horien exekuzioa sinkronizatzen du.
  • Memoria administratzailea: Memoria nagusiaren (RAM) zatiak esleitu eta kudeatzeaz arduratzen da, memoria behar duten programei.
  • Sarrera/irteera sistema.
  • Fitxategi administratzailea: Datuen egitura mantentzen du. Fitxategiak sortzeko, jarduteko eta ezabatzeko lanak gainbegiratzen ditu.
  • Babes-sistema: Programetarako edo erabiltzaileetarako sarbidea kontrolatzen duten mekanismoak kudeatzen ditu.
  • Erabiltzailearen interfazea.

Sare Lokal eta Interneta

Ordenagailuek erabiltzen...

Jarraitu irakurtzen "Sistema eragileak eta sareak: oinarrizko informatika" »

Ioiak, isotopoak eta elementu kimikoak: oinarrizko laburpena

Kimika-n eguneratua667,67 KB

Ioiak: Definizioa eta Motak

Ioi bat elektroi bat edo gehiago irabazi edo galdu duen atomo edo atomo taldea da; ondorioz, karga elektriko negatiboa edo positiboa du.

Katioiak (Ioi Positiboak)

Katioiak, edo ioi positiboak, elementu baten atomo batek elektroi bat edo gehiago galdu eta karga positiboa hartzen duenean eratzen direnak dira.

Anioiak (Ioi Negatiboak)

Anioiak, edo ioi negatiboak, elementu baten atomo batek elektroi bat edo gehiago irabazi eta karga negatiboa hartzen duenean eratzen direnak dira.

Isotopoak

Elementu baten atomoak isotopoak direla esaten da zenbaki atomiko (Z) bera dutenean, baina haien masa-zenbakia (A) desberdina denean.

Konfigurazio Elektronikoa

Elementu baten konfigurazio edo egitura elektronikoa hauxe da: elementuaren atomoen...

Jarraitu irakurtzen "Ioiak, isotopoak eta elementu kimikoak: oinarrizko laburpena" »

Foruak eta industrializazioa Euskal Herrian: gizartea, langile mugimendua eta nazionalismoa

Historia-n eguneratua4,81 KB

Foru Sistema Estatu Liberaletan Txertatzea eta Foruzaletasuna

Foruak herri bateko usadio eta ohitura zaharrak bildu eta arau multzo bihurtzen ziren, lurraldearen sistema politiko-administratiboa osatuz. Hegoaldeko euskal lurraldeak Gaztelako Koroara batzean, Gaztelako erregeak euskal foruak eta instituzioak errespetatzeko zin egiten zuen.

Euskal Foruen bidez sortutako instituzio nagusiak Batzar Nagusiak (parlamentua) eta Foru Aldundiak ziren. Foruek Euskal Herriari hainbat berezitasun eta pribilegio ematen zizkioten, besteak beste: sistema fiskal propioa, soldadutza lurralde barruan egitea eta barne-aduanak. Gainera, errege-xedapenak foruekin kontraesanean ez egoteko mekanismoak, hala nola Sobrekarta eta Foru-pasea, erabiltzen ziren.

XVI-XVII....

Jarraitu irakurtzen "Foruak eta industrializazioa Euskal Herrian: gizartea, langile mugimendua eta nazionalismoa" »