Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Sortu zure entrenamendu-errutina

Dakizuenez, osasunari dagokionez oso garrantzitsuak iruditzen zaizkigun hiru ariketaren autoebaluazioa eginez hasi dugu ikasturtea. Helburua da horietako bakoitzean hasierako balio bat izatea, eta, prestatzeko edo entrenatzeko prozesu baten ondoren, proba bakoitzean izandako hobekuntza ikustea.

Edozein entrenamendu-programak planifikazio-maila jakin bat behar du, eraginkortasuna, segurtasuna eta epe ertain eta luzerako helburuen lorpena ziurtatzeko. Gure entrenamendu-prozesuan lortu nahi ditugun helburuen arabera, agian, entrenatzaile baten laguntza beharko genuke, baina zuk zeuk sor dezakezu zure entrenamendu-errutina.

Nola diseinatu zure entrenamendu-errutina

Entrenatzeko errutina sortu aurretik, jakin behar duzu...

Antzinako erregimenaren krisia: Cadizko Gorteak eta 1812ko Konstituzioa

Karlos IV.aren erregealdia Frantziarekiko etsaitasunarekin hasi zen. Espainiak Frantziako Iraultzaren ideiak saihesten zituen bakartze prozesu batean zegoen eta Frantziari gerra deklaratu zion. 1795ean Basileako bakearekin, Frantziak merkataritza-lehentasunak lortu zituen eta Santo Domingo uhartea bereganatu zuen. 1796an San Ildefonso ituna sinatuz, Espainia Erresuma Batuaren aurkako gerran sartu zen eta Trafalgar batailan porrot egin zuen. Madrilgo ituna eta Fontainebleauko ituna (1807) sinatu zituen Frantziarekin, Portugalen aurka joateko. Gerrak eragindako gastuengatik, Espainiako ekonomia porrot egiteko puntuan zegoen.

Karlos IV.ak Manuel Godoy bihurtu zuen lehen ministro...

Frankismoaren garapena (1939-1975)

Franco Espainiako diktadore bakarra izan zen 1939tik 1975era arte. Gerra Zibila (1936-1939) amaitu ondoren, Frankismoa sortu zen: erregimen autoritario, militar eta pertsonalista bat, isolamendu politiko, ekonomiko eta sozialarekin.

Osagai ideologikoak

Frankismoaren oinarri ideologikoak hauek izan ziren:

• Falangismoa: "FET y de las JONS" alderdia, demokraziaren aurkakoa.
• Katolizismoa: Estatua eta Eliza banaezinak, konfesionala.
• Antikomunismoa: etsaiak, kapitalisten onarpena.
• Nazionalismoa: zentralismorako joera.
• Sindikalismoa: kapitalista izan.

Gizarte-oinarriak

Erregimenak honako sektoreen laguntza izan zuen:

• Armada: Errepublikaren aurkako gerra kontrolatzeko.
• Falangea: Francoren zerbitzuan, ideiak galtzen zituen erregimen

Iparraldeko Euskal Literatura (XIX. mendea)

Sarrera historikoa eta kulturala

Waterlooko porrotaren ondoren, Antzinako Erregimena berrezarri zen; haatik, euskal probintziek ez zituzten aurretik zeuzkaten eskubideak berreskuratu.

Iparraldean aldaketak ez ziren hain azkar eta nabarmen gertatu: industriak garrantzi gutxi zuen, nekazaritza-giroko gizarte tradizionalak jarraitu zuen, eta Elizak, indartsu oraindik, gehienetan bere eraginari eutsi zion.

Garai honetan nabarmentzekoa da A. Abadia eta hark bultzatutako Lore Jokoak.

Prosa erlijiosoa Iparraldean

• M. Duhalde (1753-1804): Meditazioneak gei premiatsuenen gainean (1809), euskara dotorean idatzia.
• E. Lapeire (1840-1893): Azkaindarra. Kredo edo Sinhesten dut esplikatua (1891), lapurtera klasikoan.
• J.

1. Sarrera: Errepublikaren bilakaera politikoa (1931-1936)

Errepublikak eboluzio pendularra izan zuen. Beste garaietako arazoak konpontzen saiatu baino gehiago, gobernu batek besteak egindakoa desegin zuen.

1.1. Monarkiatik errepublikarako aldaketa

1923an Canovasen Berrezarkuntza sistema eta Primo de Riveraren diktadura amaitu ziren, monarkia gordez. Diktadura erori ondoren ezinezkoa zen sistem konstituzionalera itzulitzea, monarkiaren aurkako sozialistak, errepublikazaleak eta erregionalistak baitzeuden.

1930-1931 bitartean errepublikara eman zuten ekintzak hauek izan ziren:

• Donostiako ituna: Sozialistak, errepublikazaleak eta nasionalistak elkartu ziren; Alcala Zamorak presiditutako Batzordea eratu zuten, behin-behineko gobernua osatuko zuena.

Langileen mugimendua eta nazionalismoa Euskal Herrian (1890-1923)

Sarrera

Langileen mugimenduaren garapena Espainian eta Euskal Herrian bi ideologiaren eraginpean izan zen: anarkismo sozialaren eta marxismoaren, Friedrich Engels eta Karl Marxek bultzatutakoak. Mugimendua Internazional III.aren eraginez zatitu zen. Anarkismoaren sortzaileak Bakunin eta Kropotkin izan ziren, eta gizakiaren askatasuna definitu zuten.

Berdintasuna klase- eta estatu gabeko gizartean lortzen zela pentsatzen zuten, iraultzako borrokaren bidez. Langileak nazioarteko mailan batzea aldarrikatzen zuten.

Ezberdintasunak:

• Marxistek langile-alderdi bat sortu nahi zuten.
• Anarkistek, aldiz, alderdien kontra zeuden: iraultza espontaneoa eta etengabea, ekintza terrorista eta grebak

Al-Andalusen sorrera eta politikaren bilakaera

Musulmandarrak Iberiar Penintsulan: 701. urtean, tropa musulmanak, Afrikako iparraldean Tariq-en agintepean zeudena, itsasartea gurutzatu zuten Witiza errege visigodoaren oinordekoei laguntzeko Rodrigo nobrearen aurkako borrokan. Guadaleteko guduko garaipen musulmanak penintsulan presentzia islamikoaren hasiera eta Al-Andalusen sorrera ekarri zituen, zortzi mendetan zehar. Kasik lurralde osoa menderatzera eraman zituen konkistaren ondoren, musulmandarrak estatu berri bat administratiboki eta politikoki antolatzen hasi ziren. Politika ikuspuntutik, hainbat etapa egon ziren:

• Emiratu menpekoa (714-756): emirrak botere polítikoa zuen, baina ez erlijiosoa; Damaskoko kalifaren agintepean zegoen (Omeia

Noche de verano

Contextualización

Es un poema que pertenece a Campos de Castilla (1912). Recordemos que no es un libro uniforme, en primer lugar por sus diferencias cronológicas. Entre la fecha del primer núcleo de poemas (1912) y su cierre en 1917 hay un lapso con acontecimientos graves, especialmente en el plano personal por la muerte de Leonor, su esposa, en 1912.

Un intento de clasificación de los poemas nos daría una variedad temática de cierta amplitud: nos encontramos con piezas de paisaje, de paisaje y proyección humana, piezas con visión histórica, otras meramente descriptivas, piezas de preocupación existencial, de tema sociopolítico y poemas amorosos.

El poema que vamos a comentar presenta la descripción del paisaje de un...

1. Ekonomia eta sistema ekonomikoak

1.1. Ekonomia eta sistema ekonomikoak

Gizakiok beharrizan batzuk ditugu: elikadura, etxebizitza, jantziak, aisialdia, eta abar. Beharrizan hauek ondasun eta zerbitzu urrien bidez asetzen ditugu. Ondasun eta zerbitzu horiek erabilera alternatiboak dituzte, eta ondasun ekonomikoak deitzen dira. Ondasun ekonomikoak erabilgarriak, urriak eta besterenganagarriak edo eskualdagarriak dira.

Beste alde batetik, gizakiok ondasun mugagabeen bidez asetzen diren beste beharrizan batzuk ditugu, hala nola arnasa hartzea, argia, berotasuna... Horrelako beharrizanak asetzeko beste ondasun mota bat dugu: ondasun askeak edo libreak. Hauek mugagabeak dira eta mundu osoa asetzeko adina daude. Adibide batzuk: airea, eguzkia, itsasoaren...

XIX. mendea: Industrializazioa eta Ideologia Berriak

Industrializazioak ideologia berriak ekarri zituen: nazionalismoa eta langile mugimendua, sozialismoa eta anarkismoa.

Langile mugimendua

Langileen lan baldintzek sindikatuen sorrera eragin zuten, eta sindikatuek lan baldintzak hobetzeko aldarrikatzen zituzten eskubideak. Sozialismoak PSOE sortu zuen, Pablo Iglesias buru zela, eta Bizkaian nagusitu zen. Perezaguaren grebak (1890-92) garrantzitsuak izan ziren. Geroago PCE eta anarkismoa ere agertu ziren, eta SOV eta ELA sindikatuak sortu ziren.

Nazionalismoa

Nazionalismoaren oinarriak tradizioa eta foruak ziren, bereziki Jainkoa eta legea. Sabino Aranak euskal nazionalismoaren ideologia sortu zuen.

1. Garaia (1893)

Arana erradikala zen. Espainia egotzi...